"Orlanda" Jacqueline Harpman - Żywy i udany dialog z Orlandem

Jacqueline Harpman

Orlanda

Tytuł oryginału: Orlanda

Tłumaczenie: Katarzyna Marczewska

Wydawnictwo: ArtRage

Seria: Cymelia

Liczba stron: 270

Format: papier

 

 

Literatura, podobnie zresztą jak każde pole ludzkiej kreatywności, to cudowna sieć naczyń połączonych. Artyści i artystki nie tworzą w próżni – przystępując do wznoszenia nowej konstrukcji, na ogół, w mniejszym lub większym stopniu, niekiedy podświadomie, innym zaś razem z premedytacją, inspirują się pracą swoich poprzedników. Bywa, że dane dzieło wchodzi w bezpośredni dialog ze swoim poprzednikiem, czego bardzo dobrym przykładem jest powieść Orlanda pióra Jacqueline Harpman (1929 – 2012), belgijskiej psychoanalityczki i pisarki.

"Chiński obwarzanek" Michał Lubina - O istocie wielkomocarstwowej chińskiej państwowości z peryferyjnej perspektywy

Michał Lubina

Chiński obwarzanek. Od Tajwanu po Tybet, czyli jak Chiny tworzą imperium 

Wydawnictwo: Szczeliny

Liczba stron: 344

Format: .epub

 

 

 

Odkąd Komunistyczna Partia Chin przejęła władzę w Państwie Środka (rok 1949), Chiny z biednego, rolniczego kraju, który lata świetności miał już dawno za sobą, na powrót stały się wielkim graczem o globalnym znaczeniu. Chińska Republika Ludowa przeszła przez szereg perturbacji i zawirowań, ale faktem jest, że w ostatecznym rozrachunku udało się znacząco zmniejszyć stopień ubóstwa, poprawić ekonomiczne i bytowe warunki wielu obywateli, zmodernizować infrastrukturę czy rozwinąć się technologicznie i militarnie. Obecnie Chińska Republika Ludowa to druga gospodarka świata, tyle, że osiągnięty sukces miał i wciąż ma swoją ogromną cenę – kampania przeciwko prawicowcom (1957 – 1958) i reforma rolna z początku lat 50-tych XX wieku kosztowały od 1 do 3 milionów ludzkich istnień; Wielki Skok Naprzód (kampania gospodarcza) i wywołany nim Wielki Głód (1958 – 1962) przyczynił  się do śmierci od 30 do 45 milionów ludzi; chaos polityczny i związane z nim walki frakcyjne oraz czystki spowodowane przez Rewolucję Kulturalną (1966 – 1976) pochłonęły od 0,5 do 2 milionów istnień. Do tego dochodzą dziesiątki milionów obywateli, którzy przeszli tzw. „reedukację” w obozach pracy przymusowej (funkcjonują one do dzisiaj). W Państwie Środka wolność obywateli ma również dość wąskie granice – prawa człowieka są często łamane, na porządku dziennym jest cenzura, inwigilacja oraz indoktrynacja. Te mniej chwalebne aspekty komunistycznej władzy uwypuklają się szczególnie na peryferiach Chińskiej Republiki Ludowej, zamieszkiwanych przez przedstawicieli mniejszości etnicznych, którzy poddawani są przymusowej i nierzadko brutalnej sinizacji. O podejściu Chin do tych regionów, tj. obrzeży imperium (zarówno tych, które znajdują się w granicach ChRL, jak i tych, co do których Państwo Środka rości sobie prawa) bardzo ciekawie pisze Michał Lubina (1984), polski politolog, podróżnik, badacz stosunków międzynarodowych, ekspert specjalizujący się w problematyce współczesnej Mjanmy (Birmy) oraz stosunków rosyjsko-chińskich, autor książki Chiński obwarzanek. Od Tajwanu po Tybet, czyli jak Chiny tworzą imperium.

"Orlando: biografia" Virginia Woolf - Podróż przez czas i płcie

Virginia Woolf

Orlando: biografia

Tytuł oryginału: Orlando: A Biography 

Tłumaczenie: Aga Zano

Wydawnictwo: Marginesy

Liczba stron: 317

Format: papier

 

 

 

Jak mówi stare porzekadło: „podróże kształcą”. Odkrywanie nowych przestrzeni, poznawanie tamtejszych mieszkańców oraz ich historii i kultury, otwiera nas na nowe doświadczenia, umożliwiając spojrzenie na własny byt z nowej perspektywy. Mówiąc „podróż” na ogół myślimy przy tym o fizycznym przemieszczaniu się z naszego aktualnego miejsca pobytu do miejsca innego. Ale ludzka fantazja stworzyła jeszcze jeden typ wyprawy, tj. podróż w czasie – co ciekawe, moglibyśmy ją odbyć poprzez swoisty bezruch. Pozostając poza niszczycielską działalnością czasu, stojąc na brzegu jego koryta i obserwując upływający nurt, oczom naszym ukazałyby się następujące po sobie epoki i pokolenia. Cóż moglibyśmy tym sposobem ujrzeć? O czym moglibyśmy się dowiedzieć? Wydaje się, że próbą znalezienia odpowiedzi na tego typu pytania jest powieść Orlando Virginii Woolf (1882 – 1941), angielskiej pisarki i feministki, uważanej za jedną z czołowych postaci literatury modernistycznej XX wieku.

"Tokyo Express" Seichō Matsumoto - Nieszczęśliwa miłość czy kryminalna zagadka?

Seichō Matsumoto

Tokyo Express

Tytuł oryginału: Ten to Sen (点と線)

Tłumaczenie: Jesse Kirkwood

Wydawnictwo: Penguin Books

Seria: Penguin Modern Classics

Liczba stron: 160

Format: papier

 

 

Wyobraźnia to potężne narzędzie, jakim obdarzony jest człowiek. Za jego pomocą możliwe jest powoływanie do istnienia całych światów, cechującym się bogactwem i złożonością. Umysł ludzki staje się przestrzenią, w którą wkracza duch kreacji. Tyle, że imaginacja ma też swoją mroczną stronę – za jej sprawą możliwe jest planowanie czegoś zupełnie przeciwnego, tj. aktów destrukcji, zniszczenia. Intelekt zaprzęgnięty do tego typu aktywności, koncentruje się na metodach eliminacji elementów uznawanych za niepożądane, przy pozostawieniu jak najmniejszej ilości śladów. O tym, jak wymyślne formy potrafi przyjmować tego typu działalność ciekawie pisze Seichō Matsumoto (1909 – 1992), japoński autor powieści detektywistycznych, twórca książki Tokyo Express.

"Chińczycy trzymają nas mocno" Sylwia Czubkowska - O chińskim zagrożeniu w Europie Środkowo-Wschodniej

Sylwia Czubkowska

Chińczycy trzymają nas mocno. Pierwsze śledztwo o tym, jak Chiny kolonizują Europę, w tym Polskę

Wydawnictwo: Znak Literanova 

Liczba stron: 313

Format: .epub

 

  

Na naszych oczach spełnia się przepowiednia Napoleona, który miał ostrzegać, że „kiedy Chiny są obudzą, świat zadrży”. Wszystko wskazuje na to, że nie tylko się obudziły, ale właśnie mocno się przeciągają po długim i mocno dla nich koszmarnym śnie. A to ich przeciąganie się dotyka kawałka Europy, w którym przyszło nam żyć [1]. Na ile owo ocknięcie się może być dla nas groźne oraz, co nie mniej ważkie, dlaczego oczy chińskiego smoka zwrócone są na tę mniej zamożną i zaawansowaną technologicznie część Europy, czyli Europę Środkowo-Wschodnią, ciekawie pisze Sylwia Czubkowska, polska dziennikarka, autorka książki Chińczycy trzymają nas mocno. Pierwsze śledztwo o tym, jak Chiny kolonizują Europę, w tym Polskę.

"Nadchodzi chłopiec" Han Kang - Za zasłoną przemilczeń

Han Kang

Nadchodzi chłopiec

Tytuł oryginału: 소년이 온다 (Sonyeoni Onda) 

Tłumaczenie: Justyna Najbar-Miller

Wydawnictwo: W.A.B.

Liczba stron: 146

Format: .epub

 

 

 

  

W dziwnym napięciu wsłuchiwałam się w rozmowę, która kierowana innym torem powracała wkrótce do tych początkowych, budzących dreszcze niedomówień [1]. Cóż stanie się, jeśli znajdziemy w sobie śmiałość i determinację, by zanurkować w owym gąszczu niedopowiedzeń, ukradkowych szeptów i urywanych zdań? Jakaż tajemnica skrywa się w tych upartych przemilczeniach, zaciętych ustach, zimnych spojrzeniach? Czy wiedza, która wyłania się na skutek naszego uporu i ciekawości nie będzie dla nas zbyt destrukcyjna? Czy na pewno pragniemy poznać skalę bestialstwa, do jakiego zdolna jest posunąć się istota ludzka? Wydaje się, że należy bardzo uważnie zastanowić się nad tego typu pytaniami, zanim sięgniemy po prozę Han Kang (ur. 1970), południowokoreańskiej pisarki, laureatki International Booker Prize for Fiction (otrzymanej w 2007 roku za Wegetariankę) oraz literackiej Nagrody Nobla (2024), autorki powieści Nadchodzi chłopiec.

"Motyw Albissera" Adolf Muschg - Atawistyczny lęk przed obcym

Adolf Muschg

Motyw Albissera

Tytuł oryginału: Albissers Grund 

Tłumaczenie: Sławomir Błaut

Wydawnictwo: Czytelnik

Seria: Nike 

Liczba stron: 525

Format: papier

 

 

  

Składową formowania się człowieczej osobowości jest przyjęcie określonej optyki na otaczającą nas rzeczywistość. Rzeczywistość, która z racji ogromnej ilości składowych, wchodzących ze sobą w nieustanne interakcje, jest konstruktem niesłychanie skomplikowanym. Ów wysokich poziom złożoności sprawia, że pojawia się podświadoma pokusa (czy wręcz konieczność, zważywszy na ograniczone możliwości ludzkiego umysłu), by pewne elementy – te wymykające się naszemu pojmowaniu – zignorować, pominąć czy też uprościć. Cóż jednak się stanie, gdy na naszej życiowej drodze stanie osobnik, który uzmysławia nam, że obraz świata, jaki sobie wykreowaliśmy, jest niepełny, wykoślawiony, niewolny od myślowych schematów i skrótów? Intrygującą wizję spotkania prowadzącego do intelektualnego przebudzenia prezentuje Adolf Muschg (ur. 1934), szwajcarski literaturoznawca i prozaik, autor powieści Motyw Albissera.

"Wyspa zaginionych drzew" Elif Şafak - Miłosna historia w cieniu bratobójczego konfliktu

Elif Şafak

Wyspa zaginionych drzew

Tytuł oryginału: The island of missing trees 

Tłumaczenie: Natalia Wiśniewska

Wydawnictwo: Poznańskie

Liczba stron: 480

Format: papier

 

 

  

Pokusa, by odciąć własne dzieci od trudnej i bolesnej przeszłości, jaka stała się naszym udziałem, bywa ogromna. W imię nieobciążania potomstwa zaznanymi krzywdami, nieprzyjemnymi wspomnieniami czy traumatycznymi doświadczeniami, chciałoby się wychować istotę, będącą niczym biała kartka, którą zapisywać się będzie jedynie pozytywnymi przeżyciami. Tyle, że w praktyce takie izolowanie od tego, co minęło, jest niemal niewykonalne, a przy tym okrutne i egoistyczne – nie mamy bowiem prawa pozbawiać kogokolwiek możności poznania i prób zrozumienia własnych przodków, podejmowanych przez nich decyzji, dokonywanych przez nich wyborów, szczególnie, gdy niosą one za sobą konsekwencje dosięgające przyszłe pokolenia. Przypomina nam o tym Elif Şafak (ur. 1971), turecko-brytyjska powieściopisarka, felietonistka, nauczycielka akademicka i feministka, autorka powieści Wyspa zaginionych drzew.

"Till September Petronella" Jean Rhys - Czteroaktowa opowieść o niedopasowaniu

Jean Rhys

Till September Petronella

Wydawnictwo: Penguin Classics 

Seria: Penguin Modern

Liczba stron: 64

Format: papier

 

 

 

  

Po części wykuty, po części odziedziczony charakter w połączeniu z nabytym doświadczeniem oraz z wysoce zindywidualizowaną paletą zmysłów służącą do odbierania płynących z otoczenia bodźców, skutkują tym, że jedni ludzie dobrze czują się w człowieczych skupiskach, podczas gdy inni wręcz przeciwnie, nie potrafią odnaleźć się w ludzkiej gromadzie, błąkając się gdzieś na marginesie, mierząc się z poczuciem niedopasowania i odstawania od przyjętych wzorców i szablonów. Do tej drugiej kategorii śmiało można zaliczyć postacie kreowane przez Jean Rhys (1890 – 1979), pochodzącą z Dominiki, karaibską pisarkę, autorkę dłuższych i krótszych form literackich.

"Księga Tatr" Jalu Kurek - Zakopiańskie kroniki

Jalu Kurek

Księga Tatr

Wydawnictwo: Literackie 

Liczba stron: 386

Format: papier

 

 

  

 

 

Oblane blaskiem słońca, pokryte grubą warstwą śniegu, spiętrzone piramidy skał rzucają, jedna na drugą, milowej wielkości płaty błękitnych cieni. Światła, odbite od tysiąca różnie pogiętych płaszczyzn, wysyłają gdzieś w przestrzeń swoje drżące promienie, wsiąkające w mroki cieniów, które napełniają dziwnymi tonami barw nikłych, łączących się z błękitem nieba i tworzących ze skalnej ściany jakieś wodne przezrocza [1]. Tatry, skalna kraina położona na polsko-słowackim pograniczu, od lat hipnotyzują swoją urodą, przyciągając miłośników przyrody i górskich przestrzeni. Obecnie, po polskiej stronie, najbardziej znanym i popularnym miejscem położonym u podnóża Tatr, z którego rozpoczynają się górskie wycieczki i wypady jest Zakopane, liczące sobie ok. 25 tys. mieszkańców miasto, którego najbardziej prężny rozwój przypada na drugą połowę XIX wieku. Przed okresem owego dynamicznego rozkwitu, Zakopane było biedną i raczej słabo kojarzoną na mapie osadą (Czymże było Zakopane w owym 1848 roku? Marną, zacofaną wsią, pozbawioną błyskotliwej historycznej przeszłości, liczącą sobie niecałe trzysta lat życia [2]). O tym, jak to się stało, że skromna i uboga wioska stała się tatrzańską stolicą, bardzo ciekawie pisze Jalu Kurek (1904 – 1983), polski pisarz, członek Awangardy Krakowskiej, autor powieści Księga Tatr.

"Ślepy zabójca" Margaret Atwood - O wielopłaszczyznowej niesprawiedliwości

Margaret Atwood

Ślepy zabójca

Tytuł oryginału: The Blind Assassin 

Tłumaczenie: Małgorzata Hesko-Kołodzińska

Wydawnictwo: Wielka Litera

Liczba stron: 632 

Format: papier

 

 

  

Rzeczywistość bywa czarno-biała jedynie w wyobrażeniach (czy bardziej marzeniach) ludzi, naiwnie wierzących, że można sprowadzić ją do zero-jedynkowej postaci, w której istnieją jedynie odpowiedzi „tak” lub „nie”. Tymczasem jest to konstrukt niesłychanie złożony, na który składa się cała paleta różnorakich odcieni szarości – kolejne, wyłaniające i zazębiające się konteksty uzupełniają daną sytuację, będącą wynikową wielu, wielu oddziałujących na siebie czynników, jak i splotów (mniej lub bardziej fortunnych) okoliczności. O tym, jak nieoczywiste, a przy tym skomplikowane mogą być ludzkie żywoty przypomina nam Margaret Atwood, kanadyjska pisarka, poetka i krytyczka literacka, aktywistka społeczna i ekologiczna, autorka uhonorowanej w 2000 roku The Man Booker Prize for Fiction książki Ślepy zabójca.

"Inspector Imanishi investigates" Seichō Matsumoto - Dopasowując puzzle kryminalnej zagadki

Seichō Matsumoto

Inspector Imanishi investigates

Tytuł oryginału: Suna no Utsuwa 

Tłumaczenie: Beth Cary

Wydawnictwo: Penguin Books

Seria: Penguin Modern Classics 

Liczba stron: 352

Format: papier

 

 

  

Człowieczy umysł – źródło naszych procesów myślowych, ukryte gdzieś w neuronowej gęstwinie – to niezwykła maszyneria, której funkcjonowanie wciąż skrywa ogrom tajemnic i niewiadomych. Nie mniej zagmatwane i niełatwe do prześledzenia są zachodzące w nim procesy myślowe, które w połączeniu z wysoce zindywidualizowanym sposobem przetwarzania płynących z otoczenia bodźców, skutkują niepowtarzalnym systemem podejmowania decyzji i wyborów. Dodając do tego kapryśną fortunę, która lubi sobie płatać z nas figle – choćby poprzez konfrontowanie nas ze skrajnie niekomfortowymi, niespodziewanymi okolicznościami – nietrudno o konstatację, że odczytywanie intencji bliźniego czy motywów jego postępowania to nie lada wyzwanie. O tym jak trudnym bywa owa sztuka przypomina nam Seichō Matsumoto (1909 – 1992), japoński pisarz specjalizujący się w powieściach detektywistycznych, autor książki Inspector Imanishi Investigates.

"Boski Wiatr. Japońskie Formacje Kamikaze w II Wojnie Światowej" Rikihei Inoguchi, Tadashi Nakajima, Roger Pineau - O odwadze i skrajnej desperacji

Rikihei Inoguchi, Tadashi Nakajima, Roger Pineau

Boski Wiatr. Japońskie Formacje Kamikaze w II Wojnie Światowej

Tytuł oryginału: Shinpū Tokubetsu Kōgekitai 

Tłumaczenie z j. ang.: Katarzyna Kasterka, Ewa Plieth-Pikus

Wydawnictwo: Oficyna Wydawnicza Finna

Liczba stron: 270

Format: papier

 

 

 

W XIII wieku, u szczytu swojej potęgi, Imperium Mongołów, którego władcą był podówczas Kubilaj-chan, dwukrotnie (w 1274 roku oraz w 1281 roku) próbowało podbić Japonię. W obu przypadkach, po wstępnych sukcesach sprowadzających się do zdobycia pomniejszych wysp (Cuszimy oraz Iki) i próbach desantu na Kiusiu, ogromna flota mongolska zaznała niszczycielskiej siły przyrody – zarówno podczas pierwszej, jak i drugiej wyprawy, tajfun o niespotykanej wcześniej mocy zmiótł mongolskie okręty, z których wiele poszło na dno wraz z załogami, co ocaliło Japonię przed mongolską hordą. Dwukrotna koincydencja była na tyle fortunna, a przy tym niezwykła, że owo zrządzenie losu uznano za interwencję bóstw opiekujących się Japonią, zaś tajfun, który pochłonął flotę inwazyjną został nazwany Boskim Wiatrem (jap. 神風, Kamikaze). Kilkaset lat później, w roku 1944, niedługo po klęsce poniesionej w bitwie na Morzu Filipińskim (19 – 20 czerwca) – pośród amerykańskich lotników i marynarzy określanej wymownym mianem The Great Marianas Turkey Shooting (pol. wielkie polowanie na indyki nad Marianami) – która ostatecznie łamie potencjał japońskich sił powietrznych (w przeciągu 2 dni Japończycy tracą 315 samolotów oraz 3 lotniskowce), Kraj Kwitnącej Wiśni znajduje się w podobnie beznadziejnej sytuacji. I tym razem potęga wroga zdaje się być zbyt wielka, by można się jej przeciwstawić, a szanse na odwrócenie losów japońsko-amerykańskiego konfliktu należy rozpatrywać w kategoriach cudu.

"Penelopa na wojnie" Oriana Fallaci - O bitwach z majakami i złudami

Oriana Fallaci

Penelopa na wojnie

Tytuł oryginału: Penelope alla guerra 

Tłumaczenie: Adam Ostrowski

Wydawnictwo: Państwowy Instytut Wydawniczy

Seria: Klub Interesującej Książki  

Liczba stron: 217

Format: papier

 

 

  

Prawdziwa wojna to nie ta, na której walczysz z powodu dwóch wszechwładnych głupców zdecydowanych zrzucić bombę. Prawdziwa wojna to ta, na której walczysz z miłością i nienawiścią bez niczyjego rozkazu (...) [1]. Emocje, które rodzą się w ludzkim sercu to potężne żywioły – ich rozbudzenie może prowadzić do burz, których absolutnie nie sposób kontrolować. Łódka życia trafiająca na sztormowe fale uczuć może łatwo stać się łupinką, targaną bezlitosnymi prądami, które boleśnie uświadamiają, jak niewiele trzeba, by utracić stery nad własnym żywotem, jeśli w swoje szpony pochwycą go kapryśne instynkty i zaślepiające żądze. Przekonuje się o tym protagonistka powieści Penelopa na wojnie autorstwa Oriany Fallaci (1929 – 2006), włoskiej dziennikarki i pisarki.

"Góry śpiewają" Nguyễn Phan Quế Mai - O wojnie wietnamskiej z wietnamskiej perspektywy

Nguyễn Phan Quế Mai

Góry śpiewają

Tytuł oryginału: The Mountains Sing 

Tłumaczenie: Izabela Matuszewska

Wydawnictwo: Albatros

Seria: Piąta strona świata 

Liczba stron: 464

Format: papier

 

 

  

Niemal każda wojna – jeśli uwzględnić ogrom destrukcji, chaosu i przelewu krwi, jaki za sobą niesie – jest wydarzeniem dramatycznym i niepotrzebnym, lecz szczególnie bolesne i traumatyczne są bratobójcze walki, kiedy to po dwóch stronach barykady stają przedstawiciele tego samego narodu. Tragizm tego typu konfliktów zasadza się również w fakcie, że w przypadku krain, którym kapryśna fortuna wyznacza na mapie położenie geograficzne w bezpośrednim sąsiedztwie ważkich węzłów geopolitycznej sieci, wszelkie wewnętrzne animozje i niesnaski są podsycane przez zewnętrzne siły, które tym sposobem walczą ze sobą na neutralnej szachownicy wojen zastępczych (ang. proxy wars). Tego typu starciem jest trwająca w latach 1955 – 1975 wojna wietnamska (zwana też drugą wojną indochińską, wojną amerykańsko-wietnamską lub amerykańską interwencją w Wietnamie), w którą zaangażowane są z jednej strony Wietnam Północny, wspierany m.in. przez ZSRR oraz ChRL, z drugiej zaś Wietnam Południowy wraz z międzynarodową koalicją obejmującą Stany Zjednoczone i ich sojuszników – Koreę Południową, Tajlandię, Australię, Nową Zelandię i Filipiny. O toksycznym wpływie wojny wietnamskiej na samych Wietnamczyków przypomina Phan Quế Mai Nguyễn (ur. 1973), wietnamska pisarka i poetka, autorka powieści Góry śpiewają.

"Powrót do życia. O żałobie i grzybach" Long Litt Woon - Śmierć i mykologia

Long Litt Woon

Powrót do życia. O żałobie i grzybach

Tytuł oryginału: Stien tilbake til livet - Om sopp og sorg 

Tłumaczenie: Elżbieta Ptaszyńska-Sadowska

Wydawnictwo: Literackie

Liczba stron: 306

Format: papier

 

 

  

Chociaż śmierć to nieodzowna składowa każdego żywota, które zawsze jest procesem skończonym, to bywają sytuacje, gdy z jej istnieniem bardzo trudno jest się pogodzić. Kiedy kostucha zabiera bliską nam osobę, z którą łączy nas rozległa płaszczyzna wspólnych, a w dodatku miłych doświadczeń – długoletniego towarzysza ziemskiej podróży – okres, jaki następuje po jej odejściu z reguły wypełniony jest bólem, cierpieniem oraz poczuciem trudnej do zapełnienia pustki. W takich newralgicznych okolicznościach łatwo jest pogrążyć się w beznadziei, stąd wszystko, co pozwoli nam opuścić jałową ziemię rozpaczy, jawi się jako błogosławieństwo. Jedną z tego typu rzeczy o kojących właściwościach jest pasja (nawet nowo rozbudzona), o czym przypomina nam Litt Woon Long (ur. 1958), pochodząca z Malezji, norweska antropolożka, autorka książki Powrót do życia. O żałobie i grzybach.

"Wegetarianka" Han Kang - Wysoka cena pórby upodmiotowienia

Han Kang

Wegetarianka

Tytuł oryginału: Chaeshikjueuija (채식주의) 

Tłumaczenie: Justyna Najbar-Miller, Choi Jeong In

Wydawnictwo: W.A.B.

Liczba stron: 131

Format: .epub

 

 

  

Wspólne egzystowanie w ludzkiej gromadzie nierzadko wiąże się z przystosowywaniem do całego szeregu reguł, zasad oraz oczekiwań innych. To w pewnej mierze tłamszenie swojej osobowości, przycinanie jej do obowiązujących w danej społeczności wzorców i standardów. Bywa, że owe wymogi przytłaczają na tyle, że stają się pętami boleśnie wżynającymi się w skórę – z biegiem czasu może zatem pojawić się naturalna potrzeba, by się z owego ucisku wyzwolić, by zacząć żyć po swojemu, by odciąć się od dotychczasowego bytu i wkroczyć na samodzielnie wybraną życiową ścieżkę. Tyle, że cena takiej decyzji o upodmiotowieniu może być bardzo wysoka, o czym przypomina nam koreańska noblistka Han Kang (ur. 1970), autorka uhonorowanej w 2016 roku nagrodą International Booker Prize for Fiction powieści Wegetarianka.

"Biała elegia" Han Kang - Głos zmarłej siostry

Han Kang

Biała elegia

Tytuł oryginału: Huin (흰) 

Tłumaczenie: Justyna Najbar-Miller

Wydawnictwo: W.A.B.

Liczba stron: 96

Format: .epub

 

 

  

Trafiając do odległego, zarówno geograficznie jak i kulturowego miejsca, gdzie niemal z każdego kąta atakuje nas obcość, niejako zmuszeni zostajemy do tego, by w sposób bardziej świadomie przebywać tu i teraz. Sami sobie jesteśmy towarzystwem, naszymi kompanami stają się nasze myśli oraz wspomnienia. Wymuszona samotność na obczyźnie (choćby chwilowa) wyrzuca nas z kolein rutyny, co sprzyja uważniejszemu spojrzeniu na otoczenie, na samego siebie oraz na wydarzenia, jakie stały się naszym udziałem w bliższej i dalszej przeszłości, wydarzenia, które uformowały naszą osobowość. Ta baczna obserwacja może prowadzić do interesujących spostrzeżeń czy odkryć, czego potwierdzeniem jest książka Biała elegia pióra koreańskiej noblistki Han Kang (1970), która w 2024 roku została uhonorowana „za prozę mierzącą się z historycznymi traumami i odsłaniającą kruchość ludzkiego życia”.

"Empuzjon" Olga Tokarczuk - Sanatoryny sekretnik człowieczej duszy

Olga Tokarczuk

Empuzjon

Wydawnictwo: Literackie

Liczba stron: 400

Format: papier

 

 

 

  

Dumna i próżna ludzka istota pławi się w przeświadczeniu, że świat został niemalże obdarty ze swoich tajemnic, że niemal każde zjawisko można racjonalnie wytłumaczyć, że wszystko da się uporządkować i wtłoczyć w ramy logicznych i racjonalnych ciągów przyczynowo-skutkowych. Tyle, że figlarna rzeczywistość, która za nic ma sobie człowiecze, jakże wysokie mniemanie o sobie, lubuje się w przycieraniu nosa pyszałkom i mądralom – nie raz i nie dwa, raczy nas ona wydarzeniami, które dobitnie uzmysławiają, jak złożonym i wielowarstwowym homeostatem jest świat, w którym przecina się niemal nieskończona liczba impulsów i bodźców, wchodzących ze sobą w najbardziej wymyślne interakcje. Na ogół jednak (…) człowiek, który intensywnie uczestniczy w życiu, nie ma czasu na myślenie i przyjrzenie się wszystkiemu dokładnie, choćby w wyobraźni [1]. Dopiero wytrącenie z tego pędu codzienności, a zarazem wyrzucenie z kolein rutyny, może stać się impulsem, by baczniej, uważniej, staranniej przyjrzeć się temu, co nas otacza. A wtedy może okazać się, że: Obcość podpatruje nas z cienia [2]. Że wciąż wiele jest spraw, które wymykają się naszemu pojmowaniu, których nie sposób zamknąć w upraszczających istotę rzeczy wzorach, które przeczą temu, co uchodzi za zdrowy rozsądek. Przypomina nam o tym Olga Tokarczuk (1962), polska pisarka, eseistka, poetka i autorka scenariuszy, psycholożka, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 2018, laureatka The Man Booker International Prize 2018, autorka powieści Empuzjon.

"Najsłabszy opór" Adda Djørup - Meduzą być

Adda Djørup

Najsłabszy opór

Tytuł oryginału: Den mindste modstand

Tłumaczenie: Bogusława Sochańska

Wydawnictwo: Biuro Literackie

Seria: Proza 

Liczba stron: 75

Format: .epub

 

  

Nagromadzenie wydarzeń, które wybijają nasz żywot z kolein rutyny, skłaniają do tego, by zwolnić i uważniej przyjrzeć się torom, jakimi przebiega nasza egzystencja. Może być to doskonała okazja do chwili refleksji i zastanowienia nad tym, kim właściwie jesteśmy i jak się to ma do tego, kim chcieliśmy być w przeszłości, do naszych marzeń i oczekiwań. Takie podsumowania, jeśli przeprowadzone głęboko i szczerze, choć niekoniecznie muszą należeć do rzeczy najprzyjemniejszych, to skutkować mogą ważkimi postanowieniami. Przypomina nam o tym Adda Djørup (1972), duńska poeta i pisarka, autorka powieści Najsłabszy opór.