"Chiński obwarzanek" Michał Lubina - O istocie wielkomocarstwowej chińskiej państwowości z peryferyjnej perspektywy

Michał Lubina

Chiński obwarzanek. Od Tajwanu po Tybet, czyli jak Chiny tworzą imperium 

Wydawnictwo: Szczeliny

Liczba stron: 344

Format: .epub

 

 

 

Odkąd Komunistyczna Partia Chin przejęła władzę w Państwie Środka (rok 1949), Chiny z biednego, rolniczego kraju, który lata świetności miał już dawno za sobą, na powrót stały się wielkim graczem o globalnym znaczeniu. Chińska Republika Ludowa przeszła przez szereg perturbacji i zawirowań, ale faktem jest, że w ostatecznym rozrachunku udało się znacząco zmniejszyć stopień ubóstwa, poprawić ekonomiczne i bytowe warunki wielu obywateli, zmodernizować infrastrukturę czy rozwinąć się technologicznie i militarnie. Obecnie Chińska Republika Ludowa to druga gospodarka świata, tyle, że osiągnięty sukces miał i wciąż ma swoją ogromną cenę – kampania przeciwko prawicowcom (1957 – 1958) i reforma rolna z początku lat 50-tych XX wieku kosztowały od 1 do 3 milionów ludzkich istnień; Wielki Skok Naprzód (kampania gospodarcza) i wywołany nim Wielki Głód (1958 – 1962) przyczynił  się do śmierci od 30 do 45 milionów ludzi; chaos polityczny i związane z nim walki frakcyjne oraz czystki spowodowane przez Rewolucję Kulturalną (1966 – 1976) pochłonęły od 0,5 do 2 milionów istnień. Do tego dochodzą dziesiątki milionów obywateli, którzy przeszli tzw. „reedukację” w obozach pracy przymusowej (funkcjonują one do dzisiaj). W Państwie Środka wolność obywateli ma również dość wąskie granice – prawa człowieka są często łamane, na porządku dziennym jest cenzura, inwigilacja oraz indoktrynacja. Te mniej chwalebne aspekty komunistycznej władzy uwypuklają się szczególnie na peryferiach Chińskiej Republiki Ludowej, zamieszkiwanych przez przedstawicieli mniejszości etnicznych, którzy poddawani są przymusowej i nierzadko brutalnej sinizacji. O podejściu Chin do tych regionów, tj. obrzeży imperium (zarówno tych, które znajdują się w granicach ChRL, jak i tych, co do których Państwo Środka rości sobie prawa) bardzo ciekawie pisze Michał Lubina (1984), polski politolog, podróżnik, badacz stosunków międzynarodowych, ekspert specjalizujący się w problematyce współczesnej Mjanmy (Birmy) oraz stosunków rosyjsko-chińskich, autor książki Chiński obwarzanek. Od Tajwanu po Tybet, czyli jak Chiny tworzą imperium.

"Orlando: biografia" Virginia Woolf - Podróż przez czas i płcie

Virginia Woolf

Orlando: biografia

Tytuł oryginału: Orlando: A Biography 

Tłumaczenie: Aga Zano

Wydawnictwo: Marginesy

Liczba stron: 317

Format: papier

 

 

 

Jak mówi stare porzekadło: „podróże kształcą”. Odkrywanie nowych przestrzeni, poznawanie tamtejszych mieszkańców oraz ich historii i kultury, otwiera nas na nowe doświadczenia, umożliwiając spojrzenie na własny byt z nowej perspektywy. Mówiąc „podróż” na ogół myślimy przy tym o fizycznym przemieszczaniu się z naszego aktualnego miejsca pobytu do miejsca innego. Ale ludzka fantazja stworzyła jeszcze jeden typ wyprawy, tj. podróż w czasie – co ciekawe, moglibyśmy ją odbyć poprzez swoisty bezruch. Pozostając poza niszczycielską działalnością czasu, stojąc na brzegu jego koryta i obserwując upływający nurt, oczom naszym ukazałyby się następujące po sobie epoki i pokolenia. Cóż moglibyśmy tym sposobem ujrzeć? O czym moglibyśmy się dowiedzieć? Wydaje się, że próbą znalezienia odpowiedzi na tego typu pytania jest powieść Orlando Virginii Woolf (1882 – 1941), angielskiej pisarki i feministki, uważanej za jedną z czołowych postaci literatury modernistycznej XX wieku.

"Tokyo Express" Seichō Matsumoto - Nieszczęśliwa miłość czy kryminalna zagadka?

Seichō Matsumoto

Tokyo Express

Tytuł oryginału: Ten to Sen (点と線)

Tłumaczenie: Jesse Kirkwood

Wydawnictwo: Penguin Books

Seria: Penguin Modern Classics

Liczba stron: 160

Format: papier

 

 

Wyobraźnia to potężne narzędzie, jakim obdarzony jest człowiek. Za jego pomocą możliwe jest powoływanie do istnienia całych światów, cechującym się bogactwem i złożonością. Umysł ludzki staje się przestrzenią, w którą wkracza duch kreacji. Tyle, że imaginacja ma też swoją mroczną stronę – za jej sprawą możliwe jest planowanie czegoś zupełnie przeciwnego, tj. aktów destrukcji, zniszczenia. Intelekt zaprzęgnięty do tego typu aktywności, koncentruje się na metodach eliminacji elementów uznawanych za niepożądane, przy pozostawieniu jak najmniejszej ilości śladów. O tym, jak wymyślne formy potrafi przyjmować tego typu działalność ciekawie pisze Seichō Matsumoto (1909 – 1992), japoński autor powieści detektywistycznych, twórca książki Tokyo Express.

"Chińczycy trzymają nas mocno" Sylwia Czubkowska - O chińskim zagrożeniu w Europie Środkowo-Wschodniej

Sylwia Czubkowska

Chińczycy trzymają nas mocno. Pierwsze śledztwo o tym, jak Chiny kolonizują Europę, w tym Polskę

Wydawnictwo: Znak Literanova 

Liczba stron: 313

Format: .epub

 

  

Na naszych oczach spełnia się przepowiednia Napoleona, który miał ostrzegać, że „kiedy Chiny są obudzą, świat zadrży”. Wszystko wskazuje na to, że nie tylko się obudziły, ale właśnie mocno się przeciągają po długim i mocno dla nich koszmarnym śnie. A to ich przeciąganie się dotyka kawałka Europy, w którym przyszło nam żyć [1]. Na ile owo ocknięcie się może być dla nas groźne oraz, co nie mniej ważkie, dlaczego oczy chińskiego smoka zwrócone są na tę mniej zamożną i zaawansowaną technologicznie część Europy, czyli Europę Środkowo-Wschodnią, ciekawie pisze Sylwia Czubkowska, polska dziennikarka, autorka książki Chińczycy trzymają nas mocno. Pierwsze śledztwo o tym, jak Chiny kolonizują Europę, w tym Polskę.

"Nadchodzi chłopiec" Han Kang - Za zasłoną przemilczeń

Han Kang

Nadchodzi chłopiec

Tytuł oryginału: 소년이 온다 (Sonyeoni Onda) 

Tłumaczenie: Justyna Najbar-Miller

Wydawnictwo: W.A.B.

Liczba stron: 146

Format: .epub

 

 

 

  

W dziwnym napięciu wsłuchiwałam się w rozmowę, która kierowana innym torem powracała wkrótce do tych początkowych, budzących dreszcze niedomówień [1]. Cóż stanie się, jeśli znajdziemy w sobie śmiałość i determinację, by zanurkować w owym gąszczu niedopowiedzeń, ukradkowych szeptów i urywanych zdań? Jakaż tajemnica skrywa się w tych upartych przemilczeniach, zaciętych ustach, zimnych spojrzeniach? Czy wiedza, która wyłania się na skutek naszego uporu i ciekawości nie będzie dla nas zbyt destrukcyjna? Czy na pewno pragniemy poznać skalę bestialstwa, do jakiego zdolna jest posunąć się istota ludzka? Wydaje się, że należy bardzo uważnie zastanowić się nad tego typu pytaniami, zanim sięgniemy po prozę Han Kang (ur. 1970), południowokoreańskiej pisarki, laureatki International Booker Prize for Fiction (otrzymanej w 2007 roku za Wegetariankę) oraz literackiej Nagrody Nobla (2024), autorki powieści Nadchodzi chłopiec.

"Motyw Albissera" Adolf Muschg - Atawistyczny lęk przed obcym

Adolf Muschg

Motyw Albissera

Tytuł oryginału: Albissers Grund 

Tłumaczenie: Sławomir Błaut

Wydawnictwo: Czytelnik

Seria: Nike 

Liczba stron: 525

Format: papier

 

 

  

Składową formowania się człowieczej osobowości jest przyjęcie określonej optyki na otaczającą nas rzeczywistość. Rzeczywistość, która z racji ogromnej ilości składowych, wchodzących ze sobą w nieustanne interakcje, jest konstruktem niesłychanie skomplikowanym. Ów wysokich poziom złożoności sprawia, że pojawia się podświadoma pokusa (czy wręcz konieczność, zważywszy na ograniczone możliwości ludzkiego umysłu), by pewne elementy – te wymykające się naszemu pojmowaniu – zignorować, pominąć czy też uprościć. Cóż jednak się stanie, gdy na naszej życiowej drodze stanie osobnik, który uzmysławia nam, że obraz świata, jaki sobie wykreowaliśmy, jest niepełny, wykoślawiony, niewolny od myślowych schematów i skrótów? Intrygującą wizję spotkania prowadzącego do intelektualnego przebudzenia prezentuje Adolf Muschg (ur. 1934), szwajcarski literaturoznawca i prozaik, autor powieści Motyw Albissera.

"Wyspa zaginionych drzew" Elif Şafak - Miłosna historia w cieniu bratobójczego konfliktu

Elif Şafak

Wyspa zaginionych drzew

Tytuł oryginału: The island of missing trees 

Tłumaczenie: Natalia Wiśniewska

Wydawnictwo: Poznańskie

Liczba stron: 480

Format: papier

 

 

  

Pokusa, by odciąć własne dzieci od trudnej i bolesnej przeszłości, jaka stała się naszym udziałem, bywa ogromna. W imię nieobciążania potomstwa zaznanymi krzywdami, nieprzyjemnymi wspomnieniami czy traumatycznymi doświadczeniami, chciałoby się wychować istotę, będącą niczym biała kartka, którą zapisywać się będzie jedynie pozytywnymi przeżyciami. Tyle, że w praktyce takie izolowanie od tego, co minęło, jest niemal niewykonalne, a przy tym okrutne i egoistyczne – nie mamy bowiem prawa pozbawiać kogokolwiek możności poznania i prób zrozumienia własnych przodków, podejmowanych przez nich decyzji, dokonywanych przez nich wyborów, szczególnie, gdy niosą one za sobą konsekwencje dosięgające przyszłe pokolenia. Przypomina nam o tym Elif Şafak (ur. 1971), turecko-brytyjska powieściopisarka, felietonistka, nauczycielka akademicka i feministka, autorka powieści Wyspa zaginionych drzew.

"Till September Petronella" Jean Rhys - Czteroaktowa opowieść o niedopasowaniu

Jean Rhys

Till September Petronella

Wydawnictwo: Penguin Classics 

Seria: Penguin Modern

Liczba stron: 64

Format: papier

 

 

 

  

Po części wykuty, po części odziedziczony charakter w połączeniu z nabytym doświadczeniem oraz z wysoce zindywidualizowaną paletą zmysłów służącą do odbierania płynących z otoczenia bodźców, skutkują tym, że jedni ludzie dobrze czują się w człowieczych skupiskach, podczas gdy inni wręcz przeciwnie, nie potrafią odnaleźć się w ludzkiej gromadzie, błąkając się gdzieś na marginesie, mierząc się z poczuciem niedopasowania i odstawania od przyjętych wzorców i szablonów. Do tej drugiej kategorii śmiało można zaliczyć postacie kreowane przez Jean Rhys (1890 – 1979), pochodzącą z Dominiki, karaibską pisarkę, autorkę dłuższych i krótszych form literackich.