"Biała elegia" Han Kang - Głos zmarłej siostry

Han Kang

Biała elegia

Tytuł oryginału: Huin (흰) 

Tłumaczenie: Justyna Najbar-Miller

Wydawnictwo: W.A.B.

Liczba stron: 96

Format: .epub

 

 

  

Trafiając do odległego, zarówno geograficznie jak i kulturowego miejsca, gdzie niemal z każdego kąta atakuje nas obcość, niejako zmuszeni zostajemy do tego, by w sposób bardziej świadomie przebywać tu i teraz. Sami sobie jesteśmy towarzystwem, naszymi kompanami stają się nasze myśli oraz wspomnienia. Wymuszona samotność na obczyźnie (choćby chwilowa) wyrzuca nas z kolein rutyny, co sprzyja uważniejszemu spojrzeniu na otoczenie, na samego siebie oraz na wydarzenia, jakie stały się naszym udziałem w bliższej i dalszej przeszłości, wydarzenia, które uformowały naszą osobowość. Ta baczna obserwacja może prowadzić do interesujących spostrzeżeń czy odkryć, czego potwierdzeniem jest książka Biała elegia pióra koreańskiej noblistki Han Kang (1970), która w 2024 roku została uhonorowana „za prozę mierzącą się z historycznymi traumami i odsłaniającą kruchość ludzkiego życia”.

"Empuzjon" Olga Tokarczuk - Sanatoryny sekretnik człowieczej duszy

Olga Tokarczuk

Empuzjon

Wydawnictwo: Literackie

Liczba stron: 400

Format: papier

 

 

 

  

Dumna i próżna ludzka istota pławi się w przeświadczeniu, że świat został niemalże obdarty ze swoich tajemnic, że niemal każde zjawisko można racjonalnie wytłumaczyć, że wszystko da się uporządkować i wtłoczyć w ramy logicznych i racjonalnych ciągów przyczynowo-skutkowych. Tyle, że figlarna rzeczywistość, która za nic ma sobie człowiecze, jakże wysokie mniemanie o sobie, lubuje się w przycieraniu nosa pyszałkom i mądralom – nie raz i nie dwa, raczy nas ona wydarzeniami, które dobitnie uzmysławiają, jak złożonym i wielowarstwowym homeostatem jest świat, w którym przecina się niemal nieskończona liczba impulsów i bodźców, wchodzących ze sobą w najbardziej wymyślne interakcje. Na ogół jednak (…) człowiek, który intensywnie uczestniczy w życiu, nie ma czasu na myślenie i przyjrzenie się wszystkiemu dokładnie, choćby w wyobraźni [1]. Dopiero wytrącenie z tego pędu codzienności, a zarazem wyrzucenie z kolein rutyny, może stać się impulsem, by baczniej, uważniej, staranniej przyjrzeć się temu, co nas otacza. A wtedy może okazać się, że: Obcość podpatruje nas z cienia [2]. Że wciąż wiele jest spraw, które wymykają się naszemu pojmowaniu, których nie sposób zamknąć w upraszczających istotę rzeczy wzorach, które przeczą temu, co uchodzi za zdrowy rozsądek. Przypomina nam o tym Olga Tokarczuk (1962), polska pisarka, eseistka, poetka i autorka scenariuszy, psycholożka, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 2018, laureatka The Man Booker International Prize 2018, autorka powieści Empuzjon.

"Najsłabszy opór" Adda Djørup - Meduzą być

Adda Djørup

Najsłabszy opór

Tytuł oryginału: Den mindste modstand

Tłumaczenie: Bogusława Sochańska

Wydawnictwo: Biuro Literackie

Seria: Proza 

Liczba stron: 75

Format: .epub

 

  

Nagromadzenie wydarzeń, które wybijają nasz żywot z kolein rutyny, skłaniają do tego, by zwolnić i uważniej przyjrzeć się torom, jakimi przebiega nasza egzystencja. Może być to doskonała okazja do chwili refleksji i zastanowienia nad tym, kim właściwie jesteśmy i jak się to ma do tego, kim chcieliśmy być w przeszłości, do naszych marzeń i oczekiwań. Takie podsumowania, jeśli przeprowadzone głęboko i szczerze, choć niekoniecznie muszą należeć do rzeczy najprzyjemniejszych, to skutkować mogą ważkimi postanowieniami. Przypomina nam o tym Adda Djørup (1972), duńska poeta i pisarka, autorka powieści Najsłabszy opór.

"Kot Bułhakowa" Adda Djørup - Nieudana rola Behemota

Adda Djørup

Kot Bułhakowa

Tytuł oryginału: Bulgakovs Kat

Tłumaczenie: Zuzanna Zywert

Wydawnictwo: ArtRage

Liczba stron: 128

Format: papier

 

  

Człowiek współczesny to człowiek egzystujący szybko, wokół którego dzieje się bardzo dużo. Nadmiar nieustannie atakujących nas bodźców jest w dłuższej perspektywie niesłychanie nużący, stąd możliwe są chwile kryzysu. Perspektywa przerwy od dotychczasowego bytu, od przytłaczającej rutyny, bywa ogromnie atrakcyjna, choć mało kto może sobie na nią pozwolić – no, chyba, że za takową uznamy błąkanie się po odmętach naszej wyobraźni, nurkowanie w jej przepastnych przestrzeniach, co daje wrażenie odcięcia się (choćby chwilowego), od tego, co nas otacza. Obcowanie z naszymi skrytymi myślami, zaglądanie w najmroczniejsze zakamarki naszego umysłu może okazać się ważnym etapem poznawania siebie i rozumienia własnych potrzeb – ale czy prezentowanie tego intymnego procesu innym niesie za sobą jakąś wartość dla ogółu? Przyznaję, że po przeczytaniu powieści Kot Bułhakowa pióra duńskiej pisarki i poetki Addy Djørup (ur. 1972) mam w tej materii pewne wątpliwości.

"Flowers of Grass" Takehiko Fukunaga - Gruźlica, miłość i wojna

Takehiko Fukunaga

Flowers of Grass

Tytuł oryginału: Kusa no hana (草の花)

Tłumaczenie: Royall Tyler

Wydawnictwo: Dalkey Archive Press

Liczba stron: 146

Format: .epub

 

  

Krocząc życiową ścieżką natykamy się na wielu różnorakich ludzi. Pośród nich znajdują się osobnicy uparcie przeświadczeni, że najlepszą formą ziemskiej podróży jest podróż w pojedynkę. Towarzystwo innych ludzi zdaje się być dla nich męczące, opresyjne, nużące czy irytujące. Samotność jest świadomym wyborem, uparcie ponawianym, poprzez odrzucanie wszelkich propozycji wspólnej wędrówki. Cóż kieruje takimi jednostkami? Czy chęć trwania w odosobnieniu to bardziej wyraz miłości własnej lub pragnienie skoncentrowania się na własnej osobie, czy może pokłosie traum, bolesne wspomnienie odrzucenia, co nie pozwala, by raz jeszcze otworzyć się przed bliźnim i mu zaufać? Ciekawy portret człowieka skazującego się na izolację serwuje Takehiko Fukunaga (1918–1979), japoński poeta, powieściopisarz i tłumacz, autor powieści Flowers of Grass.

Henning Mankell „O krok”, siódma powieść z cyklu „Kurt Wallander”

Za mną „O krok”, siódma już powieść z cyklu „Kurt Wallander” pióra nieżyjącego już niestety klasyka szwedzkiego kryminału Henninga Mankella (1948-2015). Sympatyczny, choć może niezbyt przystojny, protagonista to szwedzki policjant od zabójstw, który pozytywne odczucia wzbudza chyba nie tylko we mnie, lecz i u wielu innych, o czym świadczy niesłabnąca popularność tego cyklu, choć muszę zaznaczyć, iż w innych gatunkach, poza kryminałem, Mankell też pokazuje klasę, być może jeszcze bardziej spektakularną (np. „Comedia Infantil”).

Trafiłem na audiobook z głosem Leszka Teleszyńskiego na podstawie wydania drukiem Wyd. W.A.B., Warszawa 2006 nagrany w 2007 przez Zakład Nagrań i Wydawnictw Związku Niewidomych w Warszawie. Lektor jak zwykle na poziomie, a sama powieść?

"Pleasure of Thinking" Wang Xiaobo - O Chinach z zewnątrz i z wewnątrz

Wang Xiaobo

Pleasure of Thinking

Tytuł oryginału: Sīwéi de lèqù (思维的乐趣)

Tłumaczenie: Yan Yan

Wydawnictwo: Penguin Books

Seria: Penguin Modern Classics

Liczba stron: 224

Format: papier

  

Bywa, że człowieczy żywot nie różni się zbytnio od ruletki, bowiem o tym, w jakich warunkach przychodzi nam egzystować, nierzadko decydują siły, na które mamy znikomy wpływ. W takich okolicznościach, kiedy lata naszego ziemskiego żywota zbiegają się z wydarzeniami spod znaku historii przez wielkie H, człowiek staje się pyłkiem, bezlitośnie targanym podmuchami kapryśnego losu. Źródłem owych turbulencji mogą być decyzje wszelakiej maści decydentów, pragnących udoskonalić rodzaj ludzki – niezbędne poprawki z reguły wprowadza się siłą, stosując szeroki wachlarz różnych środków przymusu. Zniewoleniu, podporządkowaniu, inwigilacji czy kontroli poddanych zostaje wiele aspektów rzeczywistości, co w praktyce oznaczana, że wolność jednostki zostaje drastycznie zredukowana. W takich właśnie momentach oazą niezależności pozostaje człowieczy umysł, a jedną z nielicznych (choć niekoniecznie dozwolonych) przyjemności staje się myślenie. Przypomina nam o tym chiński pisarz Wang Xiaobo (1952 – 1997), autor zbioru esejów wydanych pod wymownym tytułem Pleasure of Thinking (Przyjemność myślenia).

Wszystkie dzieci są zdolne. Jak marnujemy wrodzone talenty by Gerald Hüther & Uli Hauser

Myśląc o książce dwóch współczesnych niemieckich autorów - Geralda Hüthera (ur. 1951 neurobiologa publikującego prace o uczeniu się i edukacji) oraz Uli Hausera (ur. 1962 dziennikarza i pisarza non-fiction oraz działacza społecznego) miałem trochę obaw, czy to aby nie kolejny poradnik z jeszcze jednym cudownym przepisem na wychowanie genialnego dziecka, w dodatku bez trudu, stresu i pieniędzy. Na szczęście tytuł „Wszystkie dzieci są zdolne. Jak marnujemy wrodzone talenty”, a jeszcze bardziej wersja w oryginale „Jedes Kind ist hoch begabt: Die angeborenen Talente unserer Kinder und was wir aus ihnen machen” („Każde dziecko jest niezwykle utalentowane: Wrodzone talenty naszych dzieci i to, co z nimi zrobimy”) dawał nadzieję na pracę popularnonaukową. Wybrałem wydanie audio z głosem Łukasza Borkowskiego, na podstawie tłumaczenia Andrzeja Lipińskiego, nakładem oficyny Dobra Literatura.