piątek, 18 czerwca 2021

Ceruja Szalew "Mąż i żona" - Zapiski o rozkładzie

Ceruja Szalew

Mąż i żona

Tytuł oryginału: Ba'al we-isza
Tłumaczenie: Agnieszka Jawor-Polak
Wydawnictwo: W.A.B.
Liczba stron: 293 (w formacie .epub)
 

 

 

 

Czas, wierny i oddany wyznawca entropii, to niszczyciel, którego destrukcyjna moc przejawia się na wielu płaszczyznach. Jego ofiarą padają zazwyczaj przedmioty materialne, ale bywa, że nie potrafią mu się oprzeć nawet imponderabilia, takie jak choćby miłość. Jak to się jednak dzieje, że miłosne mury, czyli coś, co wydawało się trwałe i niezniszczalne, kruszeją i obracają się w pył? Co oczywiste, czynnik upływających chwil nie jest tu jedynym, ba, nie jest kluczowym. Zdecydowanie większy wpływ na miłosną deteriorację mają sami zainteresowani, tj. osoby nią połączone. Ciekawie ów proces zużywania się i niszczenia pięknej relacji opisuje Ceruja Szalew (ur. 1961), izraelska pisarka, autorka powieści Mąż i żona.

poniedziałek, 14 czerwca 2021

Matilda Voss Gustavsson "Klub. Seksskandal w komitecie noblowskim" - Władza, sztuka i nadużycia

Matilda Voss Gustavsson

Klub. Seksskandal w komitecie noblowskim

Tytuł oryginału: Klubben
Tłumaczenie: Justyna Czechowska
Wydawnictwo: Wielka Litera
Liczba stron: 304
 

 

 

 

Hasło #MeToo (polskie #JaTeż) ukute zostało w 2006 roku przez amerykańską aktywistkę i działaczkę na rzecz praw człowieka, Taranę Burke w celu zwiększenia świadomości kobiet w kontekście problemu przemocy seksualnej. Jednak dopiero w roku 2017, za sprawą amerykańskiej aktorki Alyssy Milano, #MeToo wypłynęło na szerokie wody. Mlano we wpisie na Twitterze zachęcała inne kobiety do dzielenia się swoimi doświadczeniami związanymi z molestowaniem seksualnym – apel spotkał się z ogromnym odzewem w świecie kultury, sportu i nauki, w rezultacie czego wielu oprawców, przez lata bezkarnie nadużywających swojej władzy i wpływów, zaczęło odpowiadać za wykroczenia i przestępstwa, jakich się dopuszczali. Echa #MeToo dotarły m.in. do Szwecji, gdzie wywołały niemały wstrząs, bowiem to właśnie na fali tej akcji wybuchła afera, w efekcie której zdecydowano, że w roku 2018 Literacka Nagroda Nobla nie zostanie przyznana. Pragnąc dowiedzieć się, co właściwie zaszło i dlaczego miało to aż tak potężne reperkusje warto sięgnąć po książkę Klub. Seksskandal w Komitecie Noblowskim autorstwa Matildy Voss Gustavsson (ur. 1987).

środa, 9 czerwca 2021

Yukio Mishima "Thirst for Love" - Miłosny negatyw

Yukio Mishima

Thirst for Love

Tytuł oryginału: Ai No Kawaki
Tłumaczenie: Alfred H. Marks
Wydawnictwo: Vintage
Liczba stron: 200
 
 
 
 
 
Miłość to wyraz grząski niczym bagno. Łatwo go bowiem wypowiedzieć, ale gdybyśmy chcieli uściślić, co właściwie mamy na myśli, gdy mówimy miłość, to szybko mogłoby się okazać, że na dobre utkniemy w plątaninie słownych definicji nierzadko niebezpiecznie zbliżających się do pustosłowia. Bywa więc, że prościej jest zacząć od końca, tj. określić, co miłością nie jest. Kolejną książką, po Innych kobietach pióra Evelyn Lau, która pozwala ustalić ramy miłosnego negatywu jest Thirst for Love autorstwa jednego z najwybitniejszych pisarzy japońskich, Yukio Mishimy (1925 – 1970).

piątek, 4 czerwca 2021

Juan Gabriel Vásquez "Sekretna Historia Costaguany" - Palimpsest z "Nostroma" zrodzony

Juan Gabriel Vásquez

Sekretna Historia Costaguany

Tytuł oryginału: Historia secreta de Costaguana
Tłumaczenie: Katarzyna Okrasko
Wydawnictwo: MUZA S.A.
Liczba stron: 280
 

 

 

 

Bezwzględność czasu zasadza się na tym, że brutalnie weryfikuje on wysokie mniemania o naszych dziełach. To, co w naszych oczach sprawia wrażenie wyjątkowego i trwałego, może okazać się zaskakująco wrażliwe na kapryśne podmuchy fortuny. Ale w zalewie płodów, które wegetują na świecie niewiele dłużej niż ich twórcy, trafiają się perełki skutecznie opierające się niszczycielskiej działalności upływających chwil. Takie twory nierzadko rezonują na tyle donośnie, że ich echa można dosłyszeć w innych kreacjach. Dobrym przykładem jest choćby omawiany niedawno przez mnie Nostromo Josepha Conrada, który stanowi punkt wyjścia dla Sekretnej historii Costaguany, powieści autorstwa kolumbijskiego pisarza Juana Gabriela Vásqueza (ur. 1973).

poniedziałek, 31 maja 2021

Joseph Conrad "Nostromo" - O Ameryce Łacińskiej i człowieczej duszy

Joseph Conrad

Nostromo

Tytuł oryginału: Nostromo, a Tale of the Seaboard
Tłumaczenie: Stanisław Wyrzykowski
Wydawnictwo: Fundacja Nowoczesna Polska
Liczba stron: 500 (w formacie .epub)
 

 

 

 

Ameryka Łacińska to arena nieustannej kotłowaniny. Fale kolejnych rewolucji i przewrotów przetaczają się przez te ziemie, na których współegzystują ze sobą potomkowie autochtonów, niewolników, konkwistadorów oraz migrantów. Śledząc okoliczności powstania poszczególnych państw z tego regionu można zaryzykować tezę, że zamęt i chaos jest w niemałym stopniu cechą dziedziczną – dobrym przykładem jest choćby przypadek narodzin Panamy. Obszar tego kraju początkowo należał do wicekrólestwa Nowej Hiszpanii (od 1535), następnie do wicekrólestwa Nowej Granady (od 1717), później zaś jako prowincja wszedł w skład Wielkiej Kolumbii (od 1819), Kolumbii (od 1830 rok), by finalnie, z inspiracji USA, uniezależnić się w 1903 roku, czemu towarzyszył szereg niepokojów i tąpnięć. Ciekawą parafrazą historii Panamy jest powieść Nostromo. Opowieść z wybrzeża autorstwa Josepha Conrada znanego też jako Józef Korzeniowski (1857 – 1924), angielskiego pisarza polskiego pochodzenia.

środa, 26 maja 2021

Markéta Pilátová "Z Baťą w dżungli" - Polifoniczny portret geniusza

Markéta Pilátová

Z Baťą w dżungli

Tytuł oryginału: S Baťou v džungli
Tłumaczenie: Agata Wróbel
Wydawnictwo: Książkowe Klimaty
Seria: Czeskie Klimaty
Liczba stron: 307 (w formacie .epub)




Jednostki wybitne mają to do siebie, że trudno wtłoczyć je w gotowe schematy. Ich postępowanie czy przyjmowane postawy życiowe, jako, że nierzadko nie mieszczą się w przyjętych konwencjach, bywają niezrozumiałe i mogą stać się zarzewiem licznych kontrowersji. Ale z wielkimi, wręcz posągowymi osobistościami problemy miewają nie tylko ówcześni im ludzie – nawet po latach, gdy zasługi danych bohaterów zostają uznane (w mniejszym, bądź większym stopniu), to nadal pozostaje niemały kłopot. Jak bowiem pisać o ludziach, aż tak mocno wybijających się ponad ogół? Jak połączyć rzetelną faktografię (jej nadmiar może być nużący) z licznymi ciekawostkami (w przypadku zbytniego skoncentrowania się li tylko na anegdotkach nietrudno o spłycony i strywializowany biogram). Wydaje się, że bardzo dobrym przykładem książki, w której obie warstwy utrzymane są w pożądanej równowadze jest Z Baťą w dżungli, czyli fabularyzowana biografia Jana Antonína Baty pióra Markéty Pilátovej.

środa, 19 maja 2021

Ahmed Saadawi "Frankenstein w Bagdadzie" - Czarny humor, czarna rozpacz

Ahmed Saadawi

Frankenstein w Bagdadzie

Tytuł oryginału: فرانكشتاين في بغداد
Tłumaczenie: Magdalena Zawrotna
Wydawnictwo: Znak Literanova
Seria: Kairos
Liczba stron: 416




Jaki jest pożytek ze sprawiedliwości, która przychodzi po czasie? Sprawiedliwość potrzebna jest tu i teraz. Później przyjdzie bolesna zemsta – wieczna męka z rąk sprawiedliwego Pana, męka, która nigdy się nie skończy. To będzie zemsta. Jeśli zaś chodzi o sprawiedliwość, to musi się ona dokonać tu, na ziemi, przy świadkach [1]. Czy jednak sprawiedliwość w duchu Hammurabiego, sławetne oko za oko, ząb za ząb jest na dłuższą metę owocna? Czy surowa kara wymierzana z chłodną bezwzględnością pomaga ukrócić łańcuch przemocy, czy wręcz przeciwnie – tylko dorzuca do niego kolejne ogniwa? Ciekawych rozważań w tej materii zapewnia Frankenstein w Bagdadzie, powieść autorstwa Ahmeda Saadawiego (1973), irackiego pisarza, poety, scenarzysty i dokumentalisty.

piątek, 14 maja 2021

Kōbō Abe "The Box Man" - Kartonowy labirynt

Kōbō Abe

The Box Man

Tytuł oryginału: Hako otoko
Tłumaczenie: E. Dale Saunders
Wydawnictwo: Penguin Books
Seria: Penguin Modern Classics
Liczba stron: 160



Minęła niemała chwila, odkąd siedzisz w tym dusznym i ciasnym pokoiku. Jedynym źródłem światła, które sączy się powoli i nieśmiało jest stara lampa, nie będąca jednak w stanie zwalczyć ogarniającej Cię ciemności. Widzę, że co rusz pochylasz się nad notatkami, które tak zawzięcie piszesz i czytasz, i korygujesz. Sądzisz, że uda Ci się wgryźć w tekst, który masz przed sobą? Przecież to zwykły bełkot wariata. Nieskładny i poplątany, perwersyjny i prowokujący. Lepiej sobie odpuść, bo w opinii niektórych szaleństwem można się zarazić, szczególnie, gdy się w nie zagłębiamy, usiłując dociec jego korzeni. Zresztą rób, co chcesz, Twoja wola. Ale następnym razem pomyśl nad lepszą kryjówką dla tego wielkiego kartonu, który zostało tak nieudolnie wciśnięty za szafę, że widać go nawet w tym półmroku. Ha! Zaskoczony? Kiedy zasnąłeś, ośmieliłem się przejrzeć te zapisane gęstym maczkiem zapiski. Kōbō Abe. The Box Man. Koniec Twojej psychicznej stabilności jest nieuchronny. Żegnaj. Ja spróbuję się wyrwać z tego sennego koszmaru, dla mnie jest jeszcze nadzieja.