"Góry śpiewają" Nguyễn Phan Quế Mai - O wojnie wietnamskiej z wietnamskiej perspektywy

Nguyễn Phan Quế Mai

Góry śpiewają

Tytuł oryginału: The Mountains Sing 

Tłumaczenie: Izabela Matuszewska

Wydawnictwo: Albatros

Seria: Piąta strona świata 

Liczba stron: 464

Format: papier

 

 

  

Niemal każda wojna – jeśli uwzględnić ogrom destrukcji, chaosu i przelewu krwi, jaki za sobą niesie – jest wydarzeniem dramatycznym i niepotrzebnym, lecz szczególnie bolesne i traumatyczne są bratobójcze walki, kiedy to po dwóch stronach barykady stają przedstawiciele tego samego narodu. Tragizm tego typu konfliktów zasadza się również w fakcie, że w przypadku krain, którym kapryśna fortuna wyznacza na mapie położenie geograficzne w bezpośrednim sąsiedztwie ważkich węzłów geopolitycznej sieci, wszelkie wewnętrzne animozje i niesnaski są podsycane przez zewnętrzne siły, które tym sposobem walczą ze sobą na neutralnej szachownicy wojen zastępczych (ang. proxy wars). Tego typu starciem jest trwająca w latach 1955 – 1975 wojna wietnamska (zwana też drugą wojną indochińską, wojną amerykańsko-wietnamską lub amerykańską interwencją w Wietnamie), w którą zaangażowane są z jednej strony Wietnam Północny, wspierany m.in. przez ZSRR oraz ChRL, z drugiej zaś Wietnam Południowy wraz z międzynarodową koalicją obejmującą Stany Zjednoczone i ich sojuszników – Koreę Południową, Tajlandię, Australię, Nową Zelandię i Filipiny. O toksycznym wpływie wojny wietnamskiej na samych Wietnamczyków przypomina Phan Quế Mai Nguyễn (ur. 1973), wietnamska pisarka i poetka, autorka powieści Góry śpiewają.

"Powrót do życia. O żałobie i grzybach" Long Litt Woon - Śmierć i mykologia

Long Litt Woon

Powrót do życia. O żałobie i grzybach

Tytuł oryginału: Stien tilbake til livet - Om sopp og sorg 

Tłumaczenie: Elżbieta Ptaszyńska-Sadowska

Wydawnictwo: Literackie

Liczba stron: 306

Format: papier

 

 

  

Chociaż śmierć to nieodzowna składowa każdego żywota, które zawsze jest procesem skończonym, to bywają sytuacje, gdy z jej istnieniem bardzo trudno jest się pogodzić. Kiedy kostucha zabiera bliską nam osobę, z którą łączy nas rozległa płaszczyzna wspólnych, a w dodatku miłych doświadczeń – długoletniego towarzysza ziemskiej podróży – okres, jaki następuje po jej odejściu z reguły wypełniony jest bólem, cierpieniem oraz poczuciem trudnej do zapełnienia pustki. W takich newralgicznych okolicznościach łatwo jest pogrążyć się w beznadziei, stąd wszystko, co pozwoli nam opuścić jałową ziemię rozpaczy, jawi się jako błogosławieństwo. Jedną z tego typu rzeczy o kojących właściwościach jest pasja (nawet nowo rozbudzona), o czym przypomina nam Litt Woon Long (ur. 1958), pochodząca z Malezji, norweska antropolożka, autorka książki Powrót do życia. O żałobie i grzybach.

"Wegetarianka" Han Kang - Wysoka cena pórby upodmiotowienia

Han Kang

Wegetarianka

Tytuł oryginału: Chaeshikjueuija (채식주의) 

Tłumaczenie: Justyna Najbar-Miller, Choi Jeong In

Wydawnictwo: W.A.B.

Liczba stron: 131

Format: .epub

 

 

  

Wspólne egzystowanie w ludzkiej gromadzie nierzadko wiąże się z przystosowywaniem do całego szeregu reguł, zasad oraz oczekiwań innych. To w pewnej mierze tłamszenie swojej osobowości, przycinanie jej do obowiązujących w danej społeczności wzorców i standardów. Bywa, że owe wymogi przytłaczają na tyle, że stają się pętami boleśnie wżynającymi się w skórę – z biegiem czasu może zatem pojawić się naturalna potrzeba, by się z owego ucisku wyzwolić, by zacząć żyć po swojemu, by odciąć się od dotychczasowego bytu i wkroczyć na samodzielnie wybraną życiową ścieżkę. Tyle, że cena takiej decyzji o upodmiotowieniu może być bardzo wysoka, o czym przypomina nam koreańska noblistka Han Kang (ur. 1970), autorka uhonorowanej w 2016 roku nagrodą International Booker Prize for Fiction powieści Wegetarianka.

"Biała elegia" Han Kang - Głos zmarłej siostry

Han Kang

Biała elegia

Tytuł oryginału: Huin (흰) 

Tłumaczenie: Justyna Najbar-Miller

Wydawnictwo: W.A.B.

Liczba stron: 96

Format: .epub

 

 

  

Trafiając do odległego, zarówno geograficznie jak i kulturowego miejsca, gdzie niemal z każdego kąta atakuje nas obcość, niejako zmuszeni zostajemy do tego, by w sposób bardziej świadomie przebywać tu i teraz. Sami sobie jesteśmy towarzystwem, naszymi kompanami stają się nasze myśli oraz wspomnienia. Wymuszona samotność na obczyźnie (choćby chwilowa) wyrzuca nas z kolein rutyny, co sprzyja uważniejszemu spojrzeniu na otoczenie, na samego siebie oraz na wydarzenia, jakie stały się naszym udziałem w bliższej i dalszej przeszłości, wydarzenia, które uformowały naszą osobowość. Ta baczna obserwacja może prowadzić do interesujących spostrzeżeń czy odkryć, czego potwierdzeniem jest książka Biała elegia pióra koreańskiej noblistki Han Kang (1970), która w 2024 roku została uhonorowana „za prozę mierzącą się z historycznymi traumami i odsłaniającą kruchość ludzkiego życia”.

"Empuzjon" Olga Tokarczuk - Sanatoryny sekretnik człowieczej duszy

Olga Tokarczuk

Empuzjon

Wydawnictwo: Literackie

Liczba stron: 400

Format: papier

 

 

 

  

Dumna i próżna ludzka istota pławi się w przeświadczeniu, że świat został niemalże obdarty ze swoich tajemnic, że niemal każde zjawisko można racjonalnie wytłumaczyć, że wszystko da się uporządkować i wtłoczyć w ramy logicznych i racjonalnych ciągów przyczynowo-skutkowych. Tyle, że figlarna rzeczywistość, która za nic ma sobie człowiecze, jakże wysokie mniemanie o sobie, lubuje się w przycieraniu nosa pyszałkom i mądralom – nie raz i nie dwa, raczy nas ona wydarzeniami, które dobitnie uzmysławiają, jak złożonym i wielowarstwowym homeostatem jest świat, w którym przecina się niemal nieskończona liczba impulsów i bodźców, wchodzących ze sobą w najbardziej wymyślne interakcje. Na ogół jednak (…) człowiek, który intensywnie uczestniczy w życiu, nie ma czasu na myślenie i przyjrzenie się wszystkiemu dokładnie, choćby w wyobraźni [1]. Dopiero wytrącenie z tego pędu codzienności, a zarazem wyrzucenie z kolein rutyny, może stać się impulsem, by baczniej, uważniej, staranniej przyjrzeć się temu, co nas otacza. A wtedy może okazać się, że: Obcość podpatruje nas z cienia [2]. Że wciąż wiele jest spraw, które wymykają się naszemu pojmowaniu, których nie sposób zamknąć w upraszczających istotę rzeczy wzorach, które przeczą temu, co uchodzi za zdrowy rozsądek. Przypomina nam o tym Olga Tokarczuk (1962), polska pisarka, eseistka, poetka i autorka scenariuszy, psycholożka, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 2018, laureatka The Man Booker International Prize 2018, autorka powieści Empuzjon.

"Najsłabszy opór" Adda Djørup - Meduzą być

Adda Djørup

Najsłabszy opór

Tytuł oryginału: Den mindste modstand

Tłumaczenie: Bogusława Sochańska

Wydawnictwo: Biuro Literackie

Seria: Proza 

Liczba stron: 75

Format: .epub

 

  

Nagromadzenie wydarzeń, które wybijają nasz żywot z kolein rutyny, skłaniają do tego, by zwolnić i uważniej przyjrzeć się torom, jakimi przebiega nasza egzystencja. Może być to doskonała okazja do chwili refleksji i zastanowienia nad tym, kim właściwie jesteśmy i jak się to ma do tego, kim chcieliśmy być w przeszłości, do naszych marzeń i oczekiwań. Takie podsumowania, jeśli przeprowadzone głęboko i szczerze, choć niekoniecznie muszą należeć do rzeczy najprzyjemniejszych, to skutkować mogą ważkimi postanowieniami. Przypomina nam o tym Adda Djørup (1972), duńska poeta i pisarka, autorka powieści Najsłabszy opór.

"Kot Bułhakowa" Adda Djørup - Nieudana rola Behemota

Adda Djørup

Kot Bułhakowa

Tytuł oryginału: Bulgakovs Kat

Tłumaczenie: Zuzanna Zywert

Wydawnictwo: ArtRage

Liczba stron: 128

Format: papier

 

  

Człowiek współczesny to człowiek egzystujący szybko, wokół którego dzieje się bardzo dużo. Nadmiar nieustannie atakujących nas bodźców jest w dłuższej perspektywie niesłychanie nużący, stąd możliwe są chwile kryzysu. Perspektywa przerwy od dotychczasowego bytu, od przytłaczającej rutyny, bywa ogromnie atrakcyjna, choć mało kto może sobie na nią pozwolić – no, chyba, że za takową uznamy błąkanie się po odmętach naszej wyobraźni, nurkowanie w jej przepastnych przestrzeniach, co daje wrażenie odcięcia się (choćby chwilowego), od tego, co nas otacza. Obcowanie z naszymi skrytymi myślami, zaglądanie w najmroczniejsze zakamarki naszego umysłu może okazać się ważnym etapem poznawania siebie i rozumienia własnych potrzeb – ale czy prezentowanie tego intymnego procesu innym niesie za sobą jakąś wartość dla ogółu? Przyznaję, że po przeczytaniu powieści Kot Bułhakowa pióra duńskiej pisarki i poetki Addy Djørup (ur. 1972) mam w tej materii pewne wątpliwości.

"Flowers of Grass" Takehiko Fukunaga - Gruźlica, miłość i wojna

Takehiko Fukunaga

Flowers of Grass

Tytuł oryginału: Kusa no hana (草の花)

Tłumaczenie: Royall Tyler

Wydawnictwo: Dalkey Archive Press

Liczba stron: 146

Format: .epub

 

  

Krocząc życiową ścieżką natykamy się na wielu różnorakich ludzi. Pośród nich znajdują się osobnicy uparcie przeświadczeni, że najlepszą formą ziemskiej podróży jest podróż w pojedynkę. Towarzystwo innych ludzi zdaje się być dla nich męczące, opresyjne, nużące czy irytujące. Samotność jest świadomym wyborem, uparcie ponawianym, poprzez odrzucanie wszelkich propozycji wspólnej wędrówki. Cóż kieruje takimi jednostkami? Czy chęć trwania w odosobnieniu to bardziej wyraz miłości własnej lub pragnienie skoncentrowania się na własnej osobie, czy może pokłosie traum, bolesne wspomnienie odrzucenia, co nie pozwala, by raz jeszcze otworzyć się przed bliźnim i mu zaufać? Ciekawy portret człowieka skazującego się na izolację serwuje Takehiko Fukunaga (1918–1979), japoński poeta, powieściopisarz i tłumacz, autor powieści Flowers of Grass.