piątek, 23 lipca 2021

Chinua Achebe "Nie jest już łatwo" - O niespełnionych obietnicach

Chinua Achebe

Nie jest już łatwo

Tytuł oryginału: Mees, kes teadis ussisõnu
Tłumaczenie: No Longer at Ease
Wydawnictwo: Jerzy Łoziński
Cykl: Trylogia afrykańska (tom 2)
Liczba stron: 184




Z czysto statystycznego punktu widzenia, im większa jest paleta oddziałujących na nas bodźców, tym większa szansa na to, że któryś z tych impulsów wywrze na nas wpływ. Z tego właśnie powodu nie sposób nie zgodzić się z Heraklitem twierdzącym, że: Niepodobna wstąpić dwukrotnie do tej samej rzeki [1] – wraz z upływem czasu zmieniamy się bowiem zarówno my jak i nasze otoczenie. Czy mając na uwadze ten fakt, racjonalnie myślący i uczciwy wobec siebie oraz bliźnich człowiek może obiecać coś, od wykonania czego dzieli nas rozległy horyzont czasowy? O tym jak fatalne w skutkach może być nakładanie na siebie przyszłych zobowiązań przekonuje nas nigeryjski pisarz Chinua Achebe (1930 – 2013), autor powieści Nie jest już łatwo.

poniedziałek, 19 lipca 2021

Wole Soyinka "Interpretatorzy" - Objaśniając i tworząc

Wole Soyinka

Interpretatorzy

Tytuł oryginału: The Interpreters
Tłumaczenie: Ewa Fiszer
Wydawnictwo: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza
Liczba stron: 268
 

 

 

 

Możność zdobywania wykształcenia poza granicami ojczyzny to znakomita okazja, by podszlifować umiejętność władania językiem obcym, zetknąć się z odmienną kulturą czy poznać inne podejścia do interesujących nas zagadnień. Zdobywane w ten sposób doświadczenie staje się naszym bagażem, z którym wracamy do rodzimego kraju, i który zamierzamy jak najlepiej spożytkować. Wszelako plany takie na ogół czynimy jeszcze przed wyjazdem, zaś wyjazd ów to nierzadko zupełnie inna perspektywa, z jakiej zaczynamy oglądać ziemię swoich przodków. W rezultacie powrót bywa dość rozczarowującym przeżyciem, bowiem niekiedy okazuje się, że o ile my faktycznie staliśmy się kimś innym (z reguły wydaje nam się, że kimś lepszym), o tyle nasze państwo dręczą te same problemy,  rodacy nadal tkwią w tych samych myślowych schematach, zaś nasze skromne siły nie są w stanie zmienić tego stanu rzeczy. Przekonują się o tym choćby bohaterowie powieści Interpretatorzy pióra nigeryjskiego zdobywcy Literackiej Nagrody Nobla, Wole Soyinki (ur. 1934).

środa, 14 lipca 2021

Chimamanda Ngozi Adichie "Połówka żółtego słońca" - Biafrański (krwawy) epizod

Chimamanda Ngozi Adichie

Połówka żółtego słońca

Tytuł oryginału: Half of the Yellow Sun
Tłumaczenie: Witold Kurylak
Wydawnictwo: Zysk i S-ka
Liczba stron: 804
 

 

 

 

Stan równowagi termodynamicznej to taki stan, w którym makroskopowe parametry układu nie zmieniają się w czasie, czyli między układem a otoczeniem nie dochodzi do wymiany energii – mamy więc do czynienia z bezruchem, stałością czy niezmiennością. Niemal każdy układ dąży do osiągnięcia stanu równowagi, w którym to entropia, będąca miarą stopnia nieuporządkowania, osiąga maksimum – jednym z przejawów takiego stanu rzeczy jest to, że wiele ludzkich płodów trwa niejako na przekór otoczeniu. Z tego właśnie względu mury kruszeją, obrazy blakną, a książki pleśnieją. Nietrwałością odznaczają się również byty polityczne, szczególnie te, które zostają stworzone  sztucznie i arbitralnie – symptomem takiej niestabilności są wszelakiej maści tąpnięcia i przewroty, które dotykają dany kraj i zamieszkujący go naród. Dobrym przykładem takiego państwa, które musi zmagać się szeregiem czynników dążących do jego rozpadu jest Nigeria. O tym jak burzliwa jest jej historia możemy przekonać się sięgając po Połówkę żółtego słońca autorstwa nigeryjskiej pisarki Chimamandy Ngozi Adichie (ur. 1977).

piątek, 9 lipca 2021

Radosław Rak "Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli" - O Golicji i Głodomerii albo tragiczny (anty)bohater

Radosław Rak

Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli

Wydawnictwo: Powergraph
Seria: Kontrapunkty
Liczba stron: 464





Rok 1846 to jeden z wielu tragicznych okresów w niełatwej i naznaczonej krwią historii Polski, chociaż z rokiem tym wiązano spore nadzieje. To właśnie wtedy zaplanowano wybuch powstania, które swoim zasięgiem objąć miało trzy zabory, i którego skutkiem miało być odrodzenie się polskiej państwowości. Co istotne, spiskowcy, pomni na klęski ponoszone w poprzednich zrywach narodowowyzwoleńczych, zaczęli uwzględniać czynnik chłopski, który zaczął jawić się jako nieodzowny w odniesieniu końcowego sukcesu. Tyle, że warunek konieczny do rozbudzenia patriotycznych uczuć wśród jednej z najuboższych warstw społecznych – zniesienie poddaństwa – wywracał do góry nogami dotychczasowy porządek oparty na powinnościach feudalnych, z czym wielu szlachciców nie mogło się pogodzić. Opieszałość w temacie poprawy doli chłopów została skrzętnie wykorzystana w zaborze austriackim, w którym to urzędnicy Cesarstwa Austro-Węgierskiego dążyli do zantagonizowania włościan i ziemiaństwa. Proces ten zakończył się pełnym sukcesem – nie dość, że powstanie krakowskie, które rozpoczęło się w nocy z 21. na 22. lutego 1846 roku udało się zdusić niemal w zarodku (za koniec zrywu podaje się datę 3. marca 1846 roku), to dzięki rozpuszczonej plotce o rzekomej akcji zbrojnej, jaką to szlachta miała przeprowadzić przeciwko chłopom, doszło do gwałtownych rozruchów określanych mianem rabacji galicyjskiej. W ich wyniku zbrojne bandy chłopów zrabowały bądź zniszczyły prawie 500 dworów szlacheckich, zabijając przy tym wg różnych szacunków od 1200 do 3000 osób, niemal wyłącznie ziemian oraz ich urzędników. By przekonać się dlaczego włościanie tak ochoczo przyłączali się do antyszlacheckiego buntu, warto zapoznać się z panującymi podówczas stosunkami. Dobrą ku temu okazją jest oczywiście literatura, i to nie tylko historyczna. Spośród pozycji beletrystycznych godna uwagi jest choćby powieść Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli autorstwa Radka Raka (ur. 1987), która w 2020 roku uhonorowana została Nagrodę Literacką "Nike".

poniedziałek, 5 lipca 2021

Andrus Kivirähk "Człowiek, który znał mowę węży" - O nieuchronności zmian

Andrus Kivirähk

Człowiek, który znał mowę węży

Tytuł oryginału: Mees, kes teadis ussisõnu
Tłumaczenie: Anna Michalczuk-Podlecki
Wydawnictwo: Marpress
Seria: Bałtyk
Liczba stron: 412




Świat wraz z zamieszkującymi go ludźmi to układ, który podlega nieustannym fluktuacjom i zmianom. Stąd długowieczny i bezstronny obserwator – gdyby takowy istniał – byłby świadkiem zmierzchu niejednej epoki. To, co z punktu widzenia jednostki jawi się jako trwałe i niezachwiane, nagle okazuje się zaskakująco kruche i przejściowe. Boleśnie przekonuje się o tym choćby Leemet, bohater powieści Człowiek, który znał mowę węży pióra Andrusa Kivirähka (ur. 1970), estońskiego dziennikarza, dramaturga i pisarza.

poniedziałek, 28 czerwca 2021

Kafū Nagai, Kōji Uno, Ryūnosuke Akutagawa "Three Japanese Short Stories" - Krótka wizyta w Kraju Kwitnącej Wiśni

Kafū Nagai, Kōji Uno, Ryūnosuke Akutagawa

Three Japanese Short Stories

Tłumaczenie: Jay Rubin
Wydawnictwo: Penguin Books
Seria: Penguin Modern
Liczba stron: 52
 



 

Antologia literackich opowiadań, których autorów łączy wspólne pochodzenie to świetna metoda zarówno na rozpoczęcie czytelniczej przygody z danym krajem, jak i wyłuskiwanie nowych, jeszcze niepoznanych nazwisk. Nie inaczej było w moim przypadku, kiedy zdecydowałem się sięgnąć po charakterystyczną, seledynową książeczkę wydawnictwa Penguin Books – tym razem padło na 5. tom serii Penguin Modern, tj. Three Japanese Short Stories. W zbiorku, zgodnie z tym co sugeruje tytuł, znajdziemy trzy teksty pióra trzech japońskich pisarzy: Behind the Prison Kafū Nagaiego, Closet LLB Kōjiego Uno oraz General Kim Ryūnosuke Akutagawy.

środa, 23 czerwca 2021

Natalka Śniadanko "Lubczyk na poddaszu" - Kojące własności ciszy

Natalka Śniadanko

Lubczyk na poddaszu

Tytuł oryginału: Комашина марзанка
Tłumaczenie: Ksenia Kaniewska
Wydawnictwo: Biuro Literackie
Seria: Proza
Liczba stron: 140




Bohater powieści Lubczyk na poddaszu autorstwa ukraińskiej pisarki Natalki Śniadanko (ur. 1973) stwierdza, że etapy związku dwójki bliskich sobie ludzi przebiegają wg następującego schematu: (...) czas zakochania, uskrzydlenia, spotykania się, narzeczeństwa, ślubu, miesiąc miodowy, a potem długie i nudne dni powszednie z postępującym, na początku bolesny, a potem uciążliwym przyzwyczajaniem się do siebie [1]. Teza jak teza, chciałoby się na to rzec – z pewnością nietrudno byłoby znaleźć przykłady dowodzące jej nieprawdziwości, ale traktując to zdanie bardziej jako bodziec zachęcający do refleksji w materii międzyludzkich relacji, przyznać trzeba, że niemal zawsze w egzystencji dwójki ludzi przychodzi moment, kiedy obie strony są zmęczone wspólnym życiem. Cóż wtedy czynić i jak zażegnać kryzys, który podstępnie się do nas zakradł?

piątek, 18 czerwca 2021

Ceruja Szalew "Mąż i żona" - Zapiski o rozkładzie

Ceruja Szalew

Mąż i żona

Tytuł oryginału: Ba'al we-isza
Tłumaczenie: Agnieszka Jawor-Polak
Wydawnictwo: W.A.B.
Liczba stron: 293 (w formacie .epub)
 

 

 

 

Czas, wierny i oddany wyznawca entropii, to niszczyciel, którego destrukcyjna moc przejawia się na wielu płaszczyznach. Jego ofiarą padają zazwyczaj przedmioty materialne, ale bywa, że nie potrafią mu się oprzeć nawet imponderabilia, takie jak choćby miłość. Jak to się jednak dzieje, że miłosne mury, czyli coś, co wydawało się trwałe i niezniszczalne, kruszeją i obracają się w pył? Co oczywiste, czynnik upływających chwil nie jest tu jedynym, ba, nie jest kluczowym. Zdecydowanie większy wpływ na miłosną deteriorację mają sami zainteresowani, tj. osoby nią połączone. Ciekawie ów proces zużywania się i niszczenia pięknej relacji opisuje Ceruja Szalew (ur. 1961), izraelska pisarka, autorka powieści Mąż i żona.

poniedziałek, 14 czerwca 2021

Matilda Voss Gustavsson "Klub. Seksskandal w komitecie noblowskim" - Władza, sztuka i nadużycia

Matilda Voss Gustavsson

Klub. Seksskandal w komitecie noblowskim

Tytuł oryginału: Klubben
Tłumaczenie: Justyna Czechowska
Wydawnictwo: Wielka Litera
Liczba stron: 304
 

 

 

 

Hasło #MeToo (polskie #JaTeż) ukute zostało w 2006 roku przez amerykańską aktywistkę i działaczkę na rzecz praw człowieka, Taranę Burke w celu zwiększenia świadomości kobiet w kontekście problemu przemocy seksualnej. Jednak dopiero w roku 2017, za sprawą amerykańskiej aktorki Alyssy Milano, #MeToo wypłynęło na szerokie wody. Mlano we wpisie na Twitterze zachęcała inne kobiety do dzielenia się swoimi doświadczeniami związanymi z molestowaniem seksualnym – apel spotkał się z ogromnym odzewem w świecie kultury, sportu i nauki, w rezultacie czego wielu oprawców, przez lata bezkarnie nadużywających swojej władzy i wpływów, zaczęło odpowiadać za wykroczenia i przestępstwa, jakich się dopuszczali. Echa #MeToo dotarły m.in. do Szwecji, gdzie wywołały niemały wstrząs, bowiem to właśnie na fali tej akcji wybuchła afera, w efekcie której zdecydowano, że w roku 2018 Literacka Nagroda Nobla nie zostanie przyznana. Pragnąc dowiedzieć się, co właściwie zaszło i dlaczego miało to aż tak potężne reperkusje warto sięgnąć po książkę Klub. Seksskandal w Komitecie Noblowskim autorstwa Matildy Voss Gustavsson (ur. 1987).

środa, 9 czerwca 2021

Yukio Mishima "Thirst for Love" - Miłosny negatyw

Yukio Mishima

Thirst for Love

Tytuł oryginału: Ai No Kawaki
Tłumaczenie: Alfred H. Marks
Wydawnictwo: Vintage
Liczba stron: 200
 
 
 
 
 
Miłość to wyraz grząski niczym bagno. Łatwo go bowiem wypowiedzieć, ale gdybyśmy chcieli uściślić, co właściwie mamy na myśli, gdy mówimy miłość, to szybko mogłoby się okazać, że na dobre utkniemy w plątaninie słownych definicji nierzadko niebezpiecznie zbliżających się do pustosłowia. Bywa więc, że prościej jest zacząć od końca, tj. określić, co miłością nie jest. Kolejną książką, po Innych kobietach pióra Evelyn Lau, która pozwala ustalić ramy miłosnego negatywu jest Thirst for Love autorstwa jednego z najwybitniejszych pisarzy japońskich, Yukio Mishimy (1925 – 1970).

piątek, 4 czerwca 2021

Juan Gabriel Vásquez "Sekretna Historia Costaguany" - Palimpsest z "Nostroma" zrodzony

Juan Gabriel Vásquez

Sekretna Historia Costaguany

Tytuł oryginału: Historia secreta de Costaguana
Tłumaczenie: Katarzyna Okrasko
Wydawnictwo: MUZA S.A.
Liczba stron: 280
 

 

 

 

Bezwzględność czasu zasadza się na tym, że brutalnie weryfikuje on wysokie mniemania o naszych dziełach. To, co w naszych oczach sprawia wrażenie wyjątkowego i trwałego, może okazać się zaskakująco wrażliwe na kapryśne podmuchy fortuny. Ale w zalewie płodów, które wegetują na świecie niewiele dłużej niż ich twórcy, trafiają się perełki skutecznie opierające się niszczycielskiej działalności upływających chwil. Takie twory nierzadko rezonują na tyle donośnie, że ich echa można dosłyszeć w innych kreacjach. Dobrym przykładem jest choćby omawiany niedawno przez mnie Nostromo Josepha Conrada, który stanowi punkt wyjścia dla Sekretnej historii Costaguany, powieści autorstwa kolumbijskiego pisarza Juana Gabriela Vásqueza (ur. 1973).

poniedziałek, 31 maja 2021

Joseph Conrad "Nostromo" - O Ameryce Łacińskiej i człowieczej duszy

Joseph Conrad

Nostromo

Tytuł oryginału: Nostromo, a Tale of the Seaboard
Tłumaczenie: Stanisław Wyrzykowski
Wydawnictwo: Fundacja Nowoczesna Polska
Liczba stron: 500 (w formacie .epub)
 

 

 

 

Ameryka Łacińska to arena nieustannej kotłowaniny. Fale kolejnych rewolucji i przewrotów przetaczają się przez te ziemie, na których współegzystują ze sobą potomkowie autochtonów, niewolników, konkwistadorów oraz migrantów. Śledząc okoliczności powstania poszczególnych państw z tego regionu można zaryzykować tezę, że zamęt i chaos jest w niemałym stopniu cechą dziedziczną – dobrym przykładem jest choćby przypadek narodzin Panamy. Obszar tego kraju początkowo należał do wicekrólestwa Nowej Hiszpanii (od 1535), następnie do wicekrólestwa Nowej Granady (od 1717), później zaś jako prowincja wszedł w skład Wielkiej Kolumbii (od 1819), Kolumbii (od 1830 rok), by finalnie, z inspiracji USA, uniezależnić się w 1903 roku, czemu towarzyszył szereg niepokojów i tąpnięć. Ciekawą parafrazą historii Panamy jest powieść Nostromo. Opowieść z wybrzeża autorstwa Josepha Conrada znanego też jako Józef Korzeniowski (1857 – 1924), angielskiego pisarza polskiego pochodzenia.

środa, 26 maja 2021

Markéta Pilátová "Z Baťą w dżungli" - Polifoniczny portret geniusza

Markéta Pilátová

Z Baťą w dżungli

Tytuł oryginału: S Baťou v džungli
Tłumaczenie: Agata Wróbel
Wydawnictwo: Książkowe Klimaty
Seria: Czeskie Klimaty
Liczba stron: 307 (w formacie .epub)




Jednostki wybitne mają to do siebie, że trudno wtłoczyć je w gotowe schematy. Ich postępowanie czy przyjmowane postawy życiowe, jako, że nierzadko nie mieszczą się w przyjętych konwencjach, bywają niezrozumiałe i mogą stać się zarzewiem licznych kontrowersji. Ale z wielkimi, wręcz posągowymi osobistościami problemy miewają nie tylko ówcześni im ludzie – nawet po latach, gdy zasługi danych bohaterów zostają uznane (w mniejszym, bądź większym stopniu), to nadal pozostaje niemały kłopot. Jak bowiem pisać o ludziach, aż tak mocno wybijających się ponad ogół? Jak połączyć rzetelną faktografię (jej nadmiar może być nużący) z licznymi ciekawostkami (w przypadku zbytniego skoncentrowania się li tylko na anegdotkach nietrudno o spłycony i strywializowany biogram). Wydaje się, że bardzo dobrym przykładem książki, w której obie warstwy utrzymane są w pożądanej równowadze jest Z Baťą w dżungli, czyli fabularyzowana biografia Jana Antonína Baty pióra Markéty Pilátovej.

środa, 19 maja 2021

Ahmed Saadawi "Frankenstein w Bagdadzie" - Czarny humor, czarna rozpacz

Ahmed Saadawi

Frankenstein w Bagdadzie

Tytuł oryginału: فرانكشتاين في بغداد
Tłumaczenie: Magdalena Zawrotna
Wydawnictwo: Znak Literanova
Seria: Kairos
Liczba stron: 416




Jaki jest pożytek ze sprawiedliwości, która przychodzi po czasie? Sprawiedliwość potrzebna jest tu i teraz. Później przyjdzie bolesna zemsta – wieczna męka z rąk sprawiedliwego Pana, męka, która nigdy się nie skończy. To będzie zemsta. Jeśli zaś chodzi o sprawiedliwość, to musi się ona dokonać tu, na ziemi, przy świadkach [1]. Czy jednak sprawiedliwość w duchu Hammurabiego, sławetne oko za oko, ząb za ząb jest na dłuższą metę owocna? Czy surowa kara wymierzana z chłodną bezwzględnością pomaga ukrócić łańcuch przemocy, czy wręcz przeciwnie – tylko dorzuca do niego kolejne ogniwa? Ciekawych rozważań w tej materii zapewnia Frankenstein w Bagdadzie, powieść autorstwa Ahmeda Saadawiego (1973), irackiego pisarza, poety, scenarzysty i dokumentalisty.

piątek, 14 maja 2021

Kōbō Abe "The Box Man" - Kartonowy labirynt

Kōbō Abe

The Box Man

Tytuł oryginału: Hako otoko
Tłumaczenie: E. Dale Saunders
Wydawnictwo: Penguin Books
Seria: Penguin Modern Classics
Liczba stron: 160



Minęła niemała chwila, odkąd siedzisz w tym dusznym i ciasnym pokoiku. Jedynym źródłem światła, które sączy się powoli i nieśmiało jest stara lampa, nie będąca jednak w stanie zwalczyć ogarniającej Cię ciemności. Widzę, że co rusz pochylasz się nad notatkami, które tak zawzięcie piszesz i czytasz, i korygujesz. Sądzisz, że uda Ci się wgryźć w tekst, który masz przed sobą? Przecież to zwykły bełkot wariata. Nieskładny i poplątany, perwersyjny i prowokujący. Lepiej sobie odpuść, bo w opinii niektórych szaleństwem można się zarazić, szczególnie, gdy się w nie zagłębiamy, usiłując dociec jego korzeni. Zresztą rób, co chcesz, Twoja wola. Ale następnym razem pomyśl nad lepszą kryjówką dla tego wielkiego kartonu, który zostało tak nieudolnie wciśnięty za szafę, że widać go nawet w tym półmroku. Ha! Zaskoczony? Kiedy zasnąłeś, ośmieliłem się przejrzeć te zapisane gęstym maczkiem zapiski. Kōbō Abe. The Box Man. Koniec Twojej psychicznej stabilności jest nieuchronny. Żegnaj. Ja spróbuję się wyrwać z tego sennego koszmaru, dla mnie jest jeszcze nadzieja.

wtorek, 11 maja 2021

Znajdź ją - audiobook - Lisa Gardner

Lisa Gardner Znajdź ją


audiobook

Lisa Gardner

Znajdź ją

(Find Her)
Detective D.D. Warren #8
tłumaczenie: Daria Kuczyńska-Szymala
czyta: Marta Grzywacz
Published 2017 by Sonia Draga
ISBN 9788381102629


Nie będę ukrywał, że Lisa Gardner to dla mnie coś więcej niż kolejne znane nazwisko z rozległej dziedziny literatury rozciągającej się pomiędzy takimi określeniami jak kryminał, thriller, powieść detektywistyczna i powieść psychologiczna. Gardner to swojego rodzaju marka gwarantująca nie tylko najwyższy w tym kanonie poziom, ale i niepowtarzalny sznyt sprawiający, iż jej powieść można poznać nawet jeśli będzie pozbawiona nie tylko okładki, ale i fragmentów zdradzających znanych bohaterów. Leitmotiv tej amerykańskiej pisarki to zwykli z pozoru ludzie uwikłani w niezwykłe wydarzenia – ludzie w zagrożeniu, którzy pod presją stają się osobami ponadprzeciętnymi. Ponadprzeciętnymi niekoniecznie w komiksowym stylu lub na modłę Chucka Norrisa, ale w takim bardziej subtelnym, survivalowym. To temat, który od zawsze mnie fascynował – granice woli przetrwania. Paradoks, iż często osoby predysponowane do zwycięstwa ulegają przeciwnościom, podczas gdy inne, których los nie obdarzył warunkami fizycznymi ani psychicznymi, które dałoby się wcześniej wykryć i określić jak atuty, potrafią przetrwać. Przetrwać różnorodne zagrożenia, od walki z siłami natury czy własnym ciałem, po konfrontację z przemocą, zarówno fizyczną jak i psychiczną. Lisa nie popada przy tym w rutynę, nie trzyma się jednej grupy wiekowej, jednej płci ani jednego środowiska. Jeśli do tego dodać klasyczne zalety dobrej literatury wspomnianego gatunku, czyli wciągającą narrację, podniecające żyłkę detektywa zagadki, szybką akcję i napięcie oraz niepowtarzalną atmosferę zagrożenia i klimat towarzyszący śledztwom w sprawie najcięższych gatunkowo przestępstw, to nie trzeba tłumaczyć, dlaczego na kolejną powieść spod pióra Lisy Gardner rzuciłem się pełen oczekiwań na coś rewelacyjnego.


sobota, 8 maja 2021

Przewrotnie – jak się okazuje, zawsze może być lepiej, czyli Jedwabnik Roberta Galbraitha

audiobook Jedwabnik Robert Galbraith


Robert Galbraith

audiobook

Jedwabnik

(oryg. The Silkworm)
cykl: Cormoran Strike #2
tłumaczenie: Anna Gralak
czyta: Maciej Stuhr
Published 2014 by Wydawnictwo Dolnośląskie
ISBN: 9788327158239


Kiedy słuchałem Wołania kukułki, audiobooka otwierającego cykl powieściowy Cormoran Strike, którego protagonistą jest londyński prywatny detektyw o takim właśnie nazwisku, nie wiedziałem, że jego autor, czyli Robert Galbraith, to przyjęty wobec dorosłych czytelników pseudonim Joanne Murray znanej najbardziej jako J.K. Rowling. Galbraith to pseudonim, który firmuje twórczość adresowaną raczej do młodszych czytelników. Wołanie kukułki bardzo mi się spodobało, więc teraz przyszedł czas, bym już świadomy rzeczywistego autorstwa sięgnął po drugą odsłonę serii – Jedwabnika, również w formie audio, ponownie w interpretacji Macieja Stuhra.


czwartek, 6 maja 2021

Clive Gamble, John Gowlett i Robin I.M. Dunbar - skąd się wzięła potęga ludzkiego mózgu



Clive Gamble, John Gowlett i Robin I.M. Dunbar

Potęga mózgu

Jak ewolucja życia społecznego kształtowała ludzki umysł

(Thinking Big: How the Evolution of Social Life Shaped the Human Mind)
tłumaczenie: Radosław Kosarzycki
wydawnictwo: Copernicus Center Press 2017
liczba stron: 350


Skąd się wziął, jak i dlaczego powstał homo sapiens, to jedne z najważniejszych pytań, jakie stawia przed sobą ludzkość. Teolodzy twierdzili, że człowieka stworzył Bóg (przy czym teoretycy każdej religii twierdzili oczywiście, że to ich Bóg tego dokonał). Darwiniści twierdzili, że człowieka stworzyła ewolucja i że pochodzi on od małpy. Dziś nawet rozsądni ludzie wierzący nie próbują bronić tezy o boskim pochodzeniu człowieka, gdyż jeśli nawet to Bóg stworzył świat, człowieka w tym świecie jeszcze wtedy nie było. Poglądy Darwina też okazały się błędne. Dzisiejsze człowiekowate, szczególnie szympansy, z którymi mamy najwięcej wspólnego, miały z nami ostatniego wspólnego przodka przodka (ang. last common ancestor, LCA) około 7 milionów lat temu, więc ledwie chwilkę temu w skali wieku wszechświata. Choć w chwili obecnej nie mamy pojęcia, jak ten przodek mógł wyglądać, ponieważ nie odkryliśmy żadnego szkieletu, który można byłoby zidentyfikować jako LCA, to jednak wiemy na pewno iż nie wyglądał on jak szympans, gdyż LCA od szympansów oddziela te same siedem milionów lat niezależnej ewolucji, co homo sapiens.


środa, 5 maja 2021

Paulette Jiles "Nowiny ze świata" - Trochę o cywilizacji białego człowieka

Paulette Jiles

Nowiny ze świata

Tytuł oryginału: News of the World
Tłumaczenie: Tomasz Gałązka
Wydawnictwo: Czarne
Liczba stron: 198 (w formacie .epub)
 

 

 

 

Relacja zawiązująca się na linii jednostka – społeczeństwo to konstrukt niesłychanie złożony i skomplikowany, na którego podlegający ciągłym fluktuacjom kształt wpływ ma szereg czynników. Bo o tym, czy będziemy wegetować nam gdzieś na marginesie, czy trafimy na piedestał, czy może będziemy egzystować bez większych tąpnięć, nie wyróżniając się zbytnio od innych, decydują nie tylko nasze usposobienie czy charakter danej grupy w obrębie, której przychodzi nam funkcjonować. Nie mniej istotną sprawą jest choćby wspólnota doświadczeń – osoba z zupełnie odmiennego kręgu kulturowego, którą usilnie skłania się czy wręcz zmusza do porzucenia dotychczas prowadzonego żywota, bardzo łatwo może poczuć się osamotniona i zagubiona. Przystosowanie się do nowych okoliczności może być diabelnie trudne, szczególnie gdy tęsknota rozdziera nam serce za tym, co musieliśmy zostawić za sobą, o czym bardzo pięknie pisze Paulette Jiles (ur. 1943), amerykańska poetka i prozaiczka, autorka książki Nowiny ze świata.

wtorek, 4 maja 2021

Koncerny motoryzacyjne - statystki zmieniające perspektywę



Ech - ile rzeczy tylko nam się wydaje, że wiemy... Dziś kolejna statystyka, która pokazuje, jak większość z nas nie orientuje się nie tylko w hierarchii sił w świecie, ale nawet kto jest w danej chwili numerem jeden w danej dziedzinie...

niedziela, 2 maja 2021

Lepsze niż Purpurowe rzeki, czyli Lontano Jean'a-Christophe'a Grangé



audiobook

Jean-Christophe Grangé

Lontano

tłumaczenie: Krystyna Szeżyńska-Maćkowiak
czyta: Adam Bauman
wydanie: Sonia Draga 12-10-2016
ISBN: 9788379998890


Ponieważ telewizja dociera do znacznie większej liczbę odbiorców niż książka, siłą rzeczy Jean-Christophe Grangé, francuski pisarz, autor thrillerów, dziennikarz i scenarzysta znany jest przede wszystkim z adaptacji filmowych jego powieści. Chyba najchętniej oglądaną, która zresztą i mi przypadła do gustu, głównie ze względu na niepowtarzalny klimat, są Purpurowe rzeki. Z sentymentu do nich robiłem już dwa podejścia pod powieści tego twórcy (Kamienny krąg i Przysięga otchłani), jednak, delikatnie mówiąc, nie byłem zachwycony. Z tego powodu po Lontano sięgnąłem pełen po równi obaw, co i oczekiwań, za którymi z kolei przemawiały wysokie oceny na goodreads.com. Postawiłem na książkę czytaną przez Adama Baumana.


sobota, 1 maja 2021

Tajemnicze aspekty Tajnej historii Polski Olgi Branieckiej



Tajna historia Polski

Olga Braniecka



W okresie od 9 września 2007 do 1 marca 2009 roku w Programie 1 Polskiego Radia emitowano w każdą niedzielę audycję Tajna Historia Polski. Formułą programu była rozmowa na wybrany temat prowadzona z zaproszonym gościem, z reguły historykiem, przez Olgę Braniecką. Rozmawiano o historii najnowszej, głównie obracając się w okresie od międzywojnia do upadku PRL, choć i sięganie po przyległe do tego przedziału czasy też się zdarzało. Na warsztat brano problemy niezwykle ważne i interesujące. W marcu 2009 roku, podobno nagle i niespodziewanie, audycję zdjęto z ramówki bez podania przyczyn. Wybrane audycje były dostępne przez krótki czas na stronach witryny Polskiego Radia, ale i one zostały usunięte (obecnie dostępnych jest tylko kilka archiwalnych odcinków).


środa, 28 kwietnia 2021

Anna Dziewit-Meller "Od jednego Lucypera" - O kobietach, rodzinnych sekretach i Śląsku

Anna Dziewit-Meller

Od jednego Lucypera

Wydawnictwo: Literackie
Liczba stron: 299
 






W pewnym sensie każda ludzka istota jest wyjątkowa i niepowtarzalna – ludzie przeżywają życie na swój sposób, czemu towarzyszy wysoce zindywidualizowane odbieranie płynących z otoczenia bodźców oraz zróżnicowana paleta doświadczeń. Lecz gdyby spojrzeć na daną jednostkę z odpowiednio rozległej perspektywy czasowej, to może się okazać, że jej losy są w niemałej mierze zbieżne choćby z losami któregoś z jej przodków. Takiego interesującego odkrycia dokonuje jedna z bohaterek książki Od jednego Lucypera autorstwa polskiej pisarki Anny Dziewit-Meller (1981).

wtorek, 27 kwietnia 2021

Sieci fast foodów - statystki zmieniające perspektywę

 


Kolejna z ciekawych statystyk w ujęciu historycznym, które zmieniają perspektywę z której patrzymy na różne rzeczy... Tym razem na tapecie największe sieci fast foodów.

piątek, 23 kwietnia 2021

Natsuo Kirino "Wyspa Tokio" - O cywilizacji i jej kruchości

Natsuo Kirino

Wyspa Tokio

Tytuł oryginału: Tokyo-jima
Tłumaczenie: Renata Sowińska-Mitsui
Wydawnictwo: Sonia Draga
Liczba stron: 344
 

 

 

 

Egzystencja w metropolii, w której nietrudno jest o wrażenie anonimowości, sprawia, że zdarza się nam zapominać ile prawdy jest w stwierdzeniu Esse est percipi, czyli Istnieć znaczy być postrzeganym, przypisywanemu irlandzkiemu filozofowi i biskupowi kościoła anglikańskiego George’owi Berkeleyowi. Tak jak to na ogół w życiu bywa, dopiero gdy kapryśna fortuna postanowi z nas sobie zadrwić i postawi nas w obliczu sytuacji dalece nietypowej, wymuszającej opuszczenie ciepłej banki intelektualnej, w jakiej lubimy się zamykać, możemy uświadomić sobie jak bardzo nasz byt jest determinowany zarówno przez przypadek, jak i otoczenie, w którym przebywamy. Boleśnie przekonują się o tym bohaterowie powieści Wyspa Tokio, autorstwa japońskiej pisarki Natsuo Kirino (ur. 1951).

środa, 14 kwietnia 2021

Dubravka Ugrešić "Ministerstwo bólu" - Bałkańska opera mydlana

Dubravka Ugrešić

Ministerstwo bólu

Tytuł oryginału: Ministarstvo boli
Tłumaczenie: Dorota Jovanka Ćirlić
Wydawnictwo: Świat Literacki i Wydawnictwo Czarne
Seria: Biblioteka
Liczba stron: 259




Wojna to czasu destrukcji – dezintegracji ulegają rzesze ludzkich istnień, w mgnieniu oka znikają wznoszone przez lata budowle, zniszczone zostaje również wiele człowieczych psychik, które nie wytrzymują napięcia, jakiemu są poddawane. Wielki dramat zbrojnego konfliktu zasada się także na tym, że wraz z jego zakończeniem, pozostają konsekwencje, z którymi ocaleni muszą zmagać się przez kolejne pokolenia. Jednym z takich skutków jest wzmożona migracja – pozbawieni perspektyw i złudzeń ludzie podejmują trudną decyzję o opuszczeniu kraju, który jeszcze do niedawna kojarzony był z bezpiecznym domem, aby budować codzienność na zupełnie nowych fundamentach. O tym, jak trudnym doświadczeniem może być taka drastyczna zmiana miejsca zamieszkania bardzo ciekawie pisze Dubravka Ugrešić (ur. 1949), chorwacka pisarka, eseistka i literaturoznawczyni, autorka powieści Ministerstwo bólu.

sobota, 10 kwietnia 2021

Drapacze chmur - statystki zmieniające perspektywę



Kolejna z ciekawych statystyk w ujęciu historycznym, które zmieniają perspektywę z której patrzymy na różne rzeczy... Tym razem na tapecie drapacze chmur...

piątek, 9 kwietnia 2021

Joanna Bator "Ciemno, prawie noc" - O kotojadach raz jeszcze

Joanna Bator

Ciemno, prawie noc

Wydawnictwo: Znak
Liczba stron: 512
 






Pępowina zostaje odcięta, świat staje przed Tobą otworem, a Ty z tego skrzętnie korzystasz. Początki nie są jednak łatwe, bowiem figlarna fortuna rzuca Ci pod nogi niejedną kłodę. Twoja siła wewnętrzna i przekonanie, że przecież warto, że to ma sens, pozwalają przezwyciężyć te trudności, chociaż miną lata zanim przebytą życiową drogę będzie można charakteryzować takimi określeniami jak „sukces”, „spełnienie” czy „samorealizacja”. Trwasz zatem w bezpiecznym tu z nadziejami na nie gorsze jutro, ale jak to zwykle bywa, kiedy życiowe puzzle zaczynają się powoli układać (albo przynajmniej sprawiają takie wrażenie), z otchłani wychyla się wczoraj i domaga się wzmożonej atencji. Wołanie przeszłości można próbować zignorować, tyle, że los posiada cały wachlarz sprawdzonych metod, by skłonić nas do konfrontacji, z tym, co usilnie chcielibyśmy pozostawić za plecami, o czym w swojej najgłośniejszej powieści Ciemno, prawie noc przypomina nam Joanna Bator (1968). O książce na łamach naszego bloga pisał wcześniej Andrew w bardzo ciekawej recenzji Kotojady są wśród nas. Teraz nadeszła pora, bym i ja podzielił się swoimi przemyśleniami, jakie zrodziły się w trakcie i po lekturze tego dzieła.

niedziela, 4 kwietnia 2021

Postapokaliptyczni czterej pancerni




audiobook

Miroslav Žamboch

Zakuty w stal

(oryg. Zakuti v oceli)
tłumaczenie: Andrzej Kossakowski
czyta: Leszek Filipowicz
wydawca: Fabryka Słów 20-10-2017
ISBN: 9788365969354


Dotąd nie poznałem żadnego dzieła, które by wyszło spod pióra Miroslava Žambocha, współczesnego czeskiego pisarza (ur.1972) specjalizującego się w literaturze fantastycznej. Z pewną dozą nieśmiałości sięgnąłem więc po jego powieść zatytułowaną Zakuty w stal. Wybrałem wersję audio w interpretacji Leszka Filipowicza.


sobota, 3 kwietnia 2021

ZDROWYCH, RODZINNYCH I WESOŁYCH!


Życzymy wszystkim odwiedzającym nasz blog, by Wasze Święta były Zdrowe, Rodzinne i Wesołe. Mamy nadzieję, że zachowacie racjonalne podejście do bieżących problemów i nie zdołają Wam one zakłócić radosnej, wiosennej atmosfery, która zawsze powinna towarzyszyć tym dniom. No i oczywiście życzymy Wszystkim, by znaleźli wolną chwilę, w której nie zabraknie Wam towarzysza w postaci dobrej lektury.

Ambrose i Andrew

poniedziałek, 29 marca 2021

Réka Mán-Várhegyi "Magnetyczna góra" - Węgry, socjologia i postmodernizm

Réka Mán-Várhegyi

Magnetyczna góra

Tytuł oryginału: Mágneshegy
Tłumaczenie: Elżbieta Sobolewska
Wydawnictwo: Biuro Literackie
Liczba stron: 344
 

 

 

 

Proszę Państwa, tak jak mam to w zwyczaju, na początek pragnąłbym się podzielić refleksją, która stanowiłaby mniej lub bardziej płynne przejście do omawianej dzisiaj książki. I tak w moim skromnym odczuciu niewątpliwym osiągnięciem postmodernizmu w dziedzinie literatury jest coś, co prywatnie nazywam powieścią mozaikową. To utwór, w którym poruszony zostaje szereg ważkich tematów, a którego fabuła nie jest zredukowana do rachitycznego ciągu kilku prostych zdarzeń jawnie pełniących rolę rusztowania dla wspomnianej nadbudowy refleksyjnej, nie będący przy tym potężną cegłą ociekającą rozwlekłymi dywagacjami – ów efekt (zwięzłość formy i obfitość treści) można uzyskać za pomocą kilku sztuczek sprowadzających się do majstrowania przy konstrukcji dzieła i zrywania z obowiązującymi wzorcami i standardami. W moim mniemaniu dobrym przykładem takiej powieści jest Magnetyczna góra autorstwa węgierskiej pisarki Réki Mán-Várhegyi (1979).

sobota, 27 marca 2021

Postapo po rosyjsku, czyli Epidemia i Ku jezioru



Ku jezioru

(oryg. Эпидемия, Epidiemija)
reżyseria: Pavel Kostomarov
scenariusz: Roman Kantor i Aleksey Karaulov
premiera 14 listopada 2019 na rosyjskiej platformie Premier
->pełna lista płac<-


Czy też macie wrażenie, że tradycja Hollywood wywiera na kino amerykańskie taką presję, iż wszystkie tamtejsze produkcje w pewnych aspektach są do siebie podobne? Nie do końca jest to wadą, tym bardziej że ta specyfika nie utrudnia, w przeciwieństwie na przykład do polskiej, odbioru światowemu widzowi. Niemniej jednak ożywczy powiew oryginalności znacznie łatwiej znaleźć choćby w kinie hiszpańskim, ale nie o nim dzisiaj chciałem Wam powiedzieć.


czwartek, 25 marca 2021

Genialna niedoróbka, czyli Ciemny las Liu Cixina



audiobook

Liu Cixin

Ciemny las

Orig. 黑暗森林
cykl: Wspomnienie o przeszłości Ziemi (tom 2)
(Remembrance of Earth's Past #2)
tłumaczenie: Andrzej Jankowski
głosu użyczył: Wojciech Stagenalski
Dom Wydawniczy Rebis 2017
ISBN: 9788380622531


Po poznaniu wnoszącej ożywczy powiew świeżości do będącego ostatnio w niejakim zastoju klasycznego science fiction powieści Problem trzech ciał otwierającej trylogię Wspomnienie o przeszłości Ziemi pióra chińskiego pisarza Liu Cixina nie jest pewnie dla nikogo zaskoczeniem, że musiałem się skusić i na drugą odsłonę tego dzieła. Ponownie wybrałem książkę czytaną w interpretacji Wojciecha Stagenalskiego, który – od razu to podkreślę – ze swego zadania wywiązał się znakomicie.