środa, 14 kwietnia 2021

Dubravka Ugrešić "Ministerstwo bólu" - Bałkańska opera mydlana

Dubravka Ugrešić

Ministerstwo bólu

Tytuł oryginału: Ministarstvo boli
Tłumaczenie: Dorota Jovanka Ćirlić
Wydawnictwo: Świat Literacki i Wydawnictwo Czarne
Seria: Biblioteka
Liczba stron: 259




Wojna to czasu destrukcji – dezintegracji ulegają rzesze ludzkich istnień, w mgnieniu oka znikają wznoszone przez lata budowle, zniszczone zostaje również wiele człowieczych psychik, które nie wytrzymują napięcia, jakiemu są poddawane. Wielki dramat zbrojnego konfliktu zasada się także na tym, że wraz z jego zakończeniem, pozostają konsekwencje, z którymi ocaleni muszą zmagać się przez kolejne pokolenia. Jednym z takich skutków jest wzmożona migracja – pozbawieni perspektyw i złudzeń ludzie podejmują trudną decyzję o opuszczeniu kraju, który jeszcze do niedawna kojarzony był z bezpiecznym domem, aby budować codzienność na zupełnie nowych fundamentach. O tym, jak trudnym doświadczeniem może być taka drastyczna zmiana miejsca zamieszkania bardzo ciekawie pisze Dubravka Ugrešić (ur. 1949), chorwacka pisarka, eseistka i literaturoznawczyni, autorka powieści Ministerstwo bólu.

sobota, 10 kwietnia 2021

Drapacze chmur - statystki zmieniające perspektywę



Kolejna z ciekawych statystyk w ujęciu historycznym, które zmieniają perspektywę z której patrzymy na różne rzeczy... Tym razem na tapecie drapacze chmur...

piątek, 9 kwietnia 2021

Joanna Bator "Ciemno, prawie noc" - O kotojadach raz jeszcze

Joanna Bator

Ciemno, prawie noc

Wydawnictwo: Znak
Liczba stron: 512
 






Pępowina zostaje odcięta, świat staje przed Tobą otworem, a Ty z tego skrzętnie korzystasz. Początki nie są jednak łatwe, bowiem figlarna fortuna rzuca Ci pod nogi niejedną kłodę. Twoja siła wewnętrzna i przekonanie, że przecież warto, że to ma sens, pozwalają przezwyciężyć te trudności, chociaż miną lata zanim przebytą życiową drogę będzie można charakteryzować takimi określeniami jak „sukces”, „spełnienie” czy „samorealizacja”. Trwasz zatem w bezpiecznym tu z nadziejami na nie gorsze jutro, ale jak to zwykle bywa, kiedy życiowe puzzle zaczynają się powoli układać (albo przynajmniej sprawiają takie wrażenie), z otchłani wychyla się wczoraj i domaga się wzmożonej atencji. Wołanie przeszłości można próbować zignorować, tyle, że los posiada cały wachlarz sprawdzonych metod, by skłonić nas do konfrontacji, z tym, co usilnie chcielibyśmy pozostawić za plecami, o czym w swojej najgłośniejszej powieści Ciemno, prawie noc przypomina nam Joanna Bator (1968). O książce na łamach naszego bloga pisał wcześniej Andrew w bardzo ciekawej recenzji Kotojady są wśród nas. Teraz nadeszła pora, bym i ja podzielił się swoimi przemyśleniami, jakie zrodziły się w trakcie i po lekturze tego dzieła.

niedziela, 4 kwietnia 2021

Postapokaliptyczni czterej pancerni




audiobook

Miroslav Žamboch

Zakuty w stal

(oryg. Zakuti v oceli)
tłumaczenie: Andrzej Kossakowski
czyta: Leszek Filipowicz
wydawca: Fabryka Słów 20-10-2017
ISBN: 9788365969354


Dotąd nie poznałem żadnego dzieła, które by wyszło spod pióra Miroslava Žambocha, współczesnego czeskiego pisarza (ur.1972) specjalizującego się w literaturze fantastycznej. Z pewną dozą nieśmiałości sięgnąłem więc po jego powieść zatytułowaną Zakuty w stal. Wybrałem wersję audio w interpretacji Leszka Filipowicza.


sobota, 3 kwietnia 2021

ZDROWYCH, RODZINNYCH I WESOŁYCH!


Życzymy wszystkim odwiedzającym nasz blog, by Wasze Święta były Zdrowe, Rodzinne i Wesołe. Mamy nadzieję, że zachowacie racjonalne podejście do bieżących problemów i nie zdołają Wam one zakłócić radosnej, wiosennej atmosfery, która zawsze powinna towarzyszyć tym dniom. No i oczywiście życzymy Wszystkim, by znaleźli wolną chwilę, w której nie zabraknie Wam towarzysza w postaci dobrej lektury.

Ambrose i Andrew

poniedziałek, 29 marca 2021

Réka Mán-Várhegyi "Magnetyczna góra" - Węgry, socjologia i postmodernizm

Réka Mán-Várhegyi

Magnetyczna góra

Tytuł oryginału: Mágneshegy
Tłumaczenie: Elżbieta Sobolewska
Wydawnictwo: Biuro Literackie
Liczba stron: 344
 

 

 

 

Proszę Państwa, tak jak mam to w zwyczaju, na początek pragnąłbym się podzielić refleksją, która stanowiłaby mniej lub bardziej płynne przejście do omawianej dzisiaj książki. I tak w moim skromnym odczuciu niewątpliwym osiągnięciem postmodernizmu w dziedzinie literatury jest coś, co prywatnie nazywam powieścią mozaikową. To utwór, w którym poruszony zostaje szereg ważkich tematów, a którego fabuła nie jest zredukowana do rachitycznego ciągu kilku prostych zdarzeń jawnie pełniących rolę rusztowania dla wspomnianej nadbudowy refleksyjnej, nie będący przy tym potężną cegłą ociekającą rozwlekłymi dywagacjami – ów efekt (zwięzłość formy i obfitość treści) można uzyskać za pomocą kilku sztuczek sprowadzających się do majstrowania przy konstrukcji dzieła i zrywania z obowiązującymi wzorcami i standardami. W moim mniemaniu dobrym przykładem takiej powieści jest Magnetyczna góra autorstwa węgierskiej pisarki Réki Mán-Várhegyi (1979).

sobota, 27 marca 2021

Postapo po rosyjsku, czyli Epidemia i Ku jezioru



Ku jezioru

(oryg. Эпидемия, Epidiemija)
reżyseria: Pavel Kostomarov
scenariusz: Roman Kantor i Aleksey Karaulov
premiera 14 listopada 2019 na rosyjskiej platformie Premier
->pełna lista płac<-


Czy też macie wrażenie, że tradycja Hollywood wywiera na kino amerykańskie taką presję, iż wszystkie tamtejsze produkcje w pewnych aspektach są do siebie podobne? Nie do końca jest to wadą, tym bardziej że ta specyfika nie utrudnia, w przeciwieństwie na przykład do polskiej, odbioru światowemu widzowi. Niemniej jednak ożywczy powiew oryginalności znacznie łatwiej znaleźć choćby w kinie hiszpańskim, ale nie o nim dzisiaj chciałem Wam powiedzieć.


czwartek, 25 marca 2021

Genialna niedoróbka, czyli Ciemny las Liu Cixina



audiobook

Liu Cixin

Ciemny las

Orig. 黑暗森林
cykl: Wspomnienie o przeszłości Ziemi (tom 2)
(Remembrance of Earth's Past #2)
tłumaczenie: Andrzej Jankowski
głosu użyczył: Wojciech Stagenalski
Dom Wydawniczy Rebis 2017
ISBN: 9788380622531


Po poznaniu wnoszącej ożywczy powiew świeżości do będącego ostatnio w niejakim zastoju klasycznego science fiction powieści Problem trzech ciał otwierającej trylogię Wspomnienie o przeszłości Ziemi pióra chińskiego pisarza Liu Cixina nie jest pewnie dla nikogo zaskoczeniem, że musiałem się skusić i na drugą odsłonę tego dzieła. Ponownie wybrałem książkę czytaną w interpretacji Wojciecha Stagenalskiego, który – od razu to podkreślę – ze swego zadania wywiązał się znakomicie.



wtorek, 23 marca 2021

Gdzie wielkie miasta, gdzie Warszawa



Wciągnęły mnie te statystyczne zabawy. Tym razem najludniejsze miasta. Czy Warszawa to wielkie miasto w środku Europy, czy raczej jak w piosence: pół miasto - pół wieś?

poniedziałek, 22 marca 2021

Elena Ferrante "Zakłamane życie dorosłych" - Czas dorastania, czyli czas porzucania złudzeń

Elena Ferrante

Zakłamane życie dorosłych

Tytuł oryginału: La vita bugiarda degli adulti
Tłumaczenie: Lucyna Rodziewicz-Doktór
Wydawnictwo: Sonia Draga
Liczba stron: 456
 

 

 

 

Obserwując to, co dzieje się w otaczającej nas rzeczywistości można ze sporym prawdopodobieństwem przyjąć tezę, że kiedy dziecko zaczyna zapytywać siebie: Co dzieje się w świecie dorosłych, w głowach rozsądnych ludzi, w ich ciałach przepełnionych mądrością? Co ich zamienia w podstępne bestie, gorsze niż gady? [1], to jest to niechybny dowód na to, że pociecha wkracza w okres dojrzewania. Tego typu refleksje to także zwiastun kłopotów dla rodziców, bo oto w ich egzystencji pojawia się obserwator(ka) coraz lepiej interpretujący zachodzące wydarzenia i nie zadowalający się dłużej imperatywami, jakimi dotychczas ucinano wszelkie dyskusje. Tyle, że pieczołowite przyglądanie się , może być również bolesne dla widza, o czym przypomina nam Elena Ferrante w swojej powieści Zakłamane życie dorosłych.

niedziela, 21 marca 2021

Gdzie jest miejsce Polski w świecie?



Ostatnio nie skończyłem żadnej ciekawej lektury, ale jak się okazuje statystyka historyczna też może być interesująca. Kiedy się słucha naszych mediów i polityków, nasza armia może się jawić jako jeśli nie pierwsza w świecie po amerykańskiej, to na pewno zaraz za rosyjską. Dla tych więc, którzy się nie interesują układem sił w świecie, może to być nieco szokujący materiał, choć interesujący jest chyba dla każdego. Polecam uważne obejrzenie. Sam zrobiłem to kilka razy.

sobota, 20 marca 2021

Wszystko to już było



Historia kołem się toczy. To powiedzenie ma w sobie ogrom prawdy, z którego nie zdajemy sobie na ogół sprawy. W wielu, wielu dziedzinach, gdy ktoś nad czymś rozpacza, albo czymś się ekscytuje, zapomina, że wszystko to już było.

Tutaj mamy zdjęcie z USA z czasu grypy 1918 roku. Polecam zgłębienie tego tematu na własną rękę. Co robiono, jakie były efekty i jak się to ma do dzisiejszego podejścia do grypy. Chyba warto poświęcić na to trochę czasu. Te analogie do covida...

czwartek, 18 marca 2021

Ulice strachu Grzegorza Gajka



Grzegorz Gajek

Ulice strachu

audiobook
czyta: Mariusz Bonaszewski
Storytel Original 2019
ISBN: 9789178070206


Po wysłuchaniu audiobooka - powieści SybirPunk vol. 1 Michała Gołkowskiego, który okazał się prześwietną rozrywką, uznałem, że czas zapomnieć o zawodach, jakie mi sprawiły promowane współczesne „gwiazdy” polskiej literatury, takie jak Katarzyna Bonda czy Konrad T. Lewandowski i śmielej szukać wśród rodzimej nowej literatury interesujących, oryginalnych klimatów. Odważnie sięgnąłem więc po Ulice strachu Grzegorza Gajka wydane w formie książki mówionej w interpretacji Mariusza Bonaszewskiego. Co z tego wynikło?


poniedziałek, 15 marca 2021

Naomi Klein "Doktryna szoku" - O mrocznych aspektach kapitalizmu katastroficznego

Naomi Klein

Doktryna szoku. Jak współczesny kapitalizm wykorzystuje klęski żywiołowe i kryzysy społeczne

Tytuł oryginału: The shock doctrine. The rise of disaster capitalism
Tłumaczenie: Hanna Jankowska, Katarzyna Makaruk, Tomasz Krzyżanowski, Michał Penkala
Wydawnictwo: MUZA S.A.
Liczba stron: 592
 

Ekonomia i polityka to niesamowita sieć naczyń połączonych, która poraża swoją złożonością. Śledzenie wszystkich zależności, jakie występują pomiędzy poszczególnymi składowymi to rzecz żmudna, a niekiedy wręcz niemożliwa, bowiem odpowiednio rozległą perspektywę, nieodzowną do dostrzeżenia tychże powiązań, zyskujemy nierzadko dopiero po upływie stosownego czasu, który można oznaczać lata czy wręcz całe dziesięciolecia. Ale kiedy już ktoś kompetentny podejmie się trudu wykonania analizy danego zjawiska z uwzględnieniem różnorakich czynników ekonomiczno-politycznych, to z reguły możemy cieszyć się nie tylko intrygującą lekturą, ale i szerokim polem do własnych przemyśleń. Tak właśnie jest w przypadku książki Doktryna szoku. Jak współczesny kapitalizm wykorzystuje klęski żywiołowe i kryzysy społeczne autorstwa Naomi Klein (ur. 1970), kanadyjskiej działaczki społecznej i dziennikarki o amerykańskich korzeniach.

czwartek, 11 marca 2021

Nobliści skandaliści - brązownicy wiecznie żywi




Sławomir Koper

Nobliści skandaliści

wydawnictwo: Wydawnictwo harde 2019
Liczba stron: 478
ISBN: 9788366252790 

Brązownictwo (historii) i brązownicy (ludzie upiększający historię) w Polsce mają baaardzo długą tradycję, w dodatku nie tylko, że nie przemijającą, a odwrotnie - wiecznie żywą i wciąż się umacniającą. Mam wrażenie nawet, że obecnie brązownictwo przechodzi na wyższy poziom zmieniając się w pozłotnictwo. Z ostatnich kuriozów można wskazać na przykład na nietykalność pamięci Jana Pawła II i Józefa Piłsudskiego. Walka z tym zakłamaniem przypomina walkę z wiatrakami, wystarczy wspomnieć Brązowników Boya-Żeleńskiego i wszystko to, co się z ową publikacją wiąże. W związku z tym warto chyba zwracać szczególną uwagę na publikacje, które odbrązowiają, które zdzierają pozłotę z posągowych postaci ukazując nam to, co pod spodem. Ponieważ zaś z twórczością Pana Stanisława miałem już do czynienia i było to czynienie bardzo przyjemne, szczególnie przy okazji lektury Afer i skandali II Reczypospolitej, więc mam przeczucie, że i Nobliści skandaliści też mogą się okazać książką po którą zdecydowanie warto sięgnąć. Poniżej notka wydawcy.


wtorek, 9 marca 2021

Inne spojrzenie na legendy o królu Arturze - Zimowy monarcha Bernarda Cornwella



Bernard Cornwell

Zimowy monarcha

(The Winter King)
Trylogia arturiańska 1
(The Warlord Chronicles #1)
tłumaczenie: Jerzy Żebrowski
czyta: Maciej Więckowski
Wydawnictwo Otwarte
audiobook 20 godzin 8’


Dotąd z twórczości Bernarda Cornwella, współczesnego brytyjskiego pisarza mieszkającego w USA i znanego głównie z thrillerów oraz książek historycznych, a w szczególności z cyklu o przygodach angielskiego żołnierza z czasów napoleońskich Richarda Sharpe’a, poznałem jedynie świetną powieść Pieśń łuków o bitwie pod Azincourt. Szczególnie spodobała mi się warstwa batalistyczna, która była na mistrzowskim wręcz poziomie. Po Zimowego monarchę, pierwszą część Trylogii arturiańskiej, sięgnąłem jednak bez przekonania – tytuł jakiś taki nijaki... Nawet nie przeczytałem notki wydawcy przybliżającej tematykę...


poniedziałek, 8 marca 2021

Kathy Acker "New York City in 1979" - Kontrkulturowa ciekawostka

Kathy Acker

New York City in 1979

Wydawnictwo: Penguin Books
Seria: Penguin Modern
Liczba stron: 47
 
 
 
 
 
Kultura, rozumiana jako dorobek duchowy i artystyczny człowieczej cywilizacji, jest na tyle rozległa, że śledzenie i poznanie wszystkich jej odnóg jest niemal niemożliwe z punktu widzenia jednostki, która limitowana jest stosunkowo krótką długością człowieczego żywota. Ale poznaniu danych trendów w szeroko rozumianej sztuce może nie sprzyjać także szerokość geograficzna, pod jaką się żyje – dla przykładu mieszkaniec Europy Środkowo-Wschodniej nie ma zbyt wielu okazji, by zapoznać się ze sceną literackiego undergroundu Nowego Jorku z lat 70-tych XX wieku, za którego czołową reprezentantkę uchodzi Amerykanka Kathy Acker (1947 – 1997). Póki co na język polski przełożono tylko jedną powieść tej pisarki (na łamach serii Kameleon Wydawnictwa Zysk i S-ka ukazała się Kicia, Król Piratów) i jak na razie niewiele wskazuje na to, by na naszym rynku pojawiły się kolejne tytuły. Ale czy po prozę Acker warto w ogóle sięgać? Wydaje się, że dobrą propozycją dla czytelników wahających się, a jednocześnie władających językiem Szekspira jest książeczka New York City in 1979 (27. tom serii Penguin Modern) – ta krótka pozycja to esencja stylu, jakim operuje Kathy Acker.

niedziela, 7 marca 2021

Nomadland. W drodze za pracą - inne życie, inna psychika


Jessica Bruder

Nomadland

W drodze za pracą

Nomadland

Surviving America in the Twenty-First Century
tłumaczenie: Martyna Tomczak
wydawnictwo: Czarne 2020
280 stron
ISBN 9788381910781


Zawsze mnie zastanawia polska specyfika polegająca na tym, że człowieka w życiu ustawia i określa własne mieszkanie lub dom, które zarazem są największym marzeniem, co jest chyba odmienne od realiów większości świata, gdzie człowieka ustawia i określa dobra praca. Dla niej porzuca się mieszkanie, miasto, stan a nawet kraj i kontynent. Inna tematyka, która zawsze mnie pociąga, to koszty stałego zamieszkania, które sprawiają, że życie większości pracowników w Polsce wypełnia definicję niewolnictwa - pracują tylko za mieszkanie, odzież i jedzenie, a kajdany tradycyjnego niewolnictwa zamieniono na kajdany niewoli ekonomicznej, zaś znęcanie się właściciela niewolników nad niewolnikami zastąpiono molestowaniem, mobbingiem i innymi formami przemocy w miejscu pracy. Z tego powodu intrygują mnie ludzie, którzy potrafią się wyrwać z tego systemu, będącego nie tylko naszą rzeczywistością, i którzy mając stałą pracę nie wpisują się w przywiązanie do mieszkania lub domu będące poniekąd odpowiednikiem przypisania chłopa pańszczyźnianego do ziemi; ludzie mieszkający w slamsach i współcześni nomadzi. W związku z powyższym książka Jessiki Bruder wydaje mi się pozycją niezwykle obiecującą, choć dotyczy realiów amerykańskich. Poniżej notka wydawcy.


sobota, 6 marca 2021

Co jest na topie w fizyce i filozofii?



Jim Baggott

Przestrzeń kwantowa

Pętlowa grawitacja kwantowa i poszukiwanie struktury przestrzeni, czasu i Wszechświata

QUANTUM SPACE
Loop Quantum Gravity and the Search for the Structure of Space, Time, and the Universe
tłumaczenie: Bogumił Bieniok i Ewa L. Łokas
Prószyński i S-ka 2020
492 strony
ISBN 9788381692656

Utarło się wśród humanistów, że wykształcony człowiek powinien przeczytać to i tamto, znać tego autora i tamtego, ale te wypowiedzi niemal zawsze mieszczą się w kręgu beletrystyki lub historii nauki, na przykład filozofii. Czyż takie stanowisko nie jest świadectwem pewnego rodzaju upadku „humanistów”? O ile wymagają oni od umysłów ścisłych, by poznały w toku edukacji dość obszerną wiedzę z zakresu nauk humanistycznych, to sami nie mają nic przeciwko temu, by ich znajomość z na przykład matematyki kończyła się w okolicach tabliczki mnożenia. Ile jednak warte są filozoficzne rozważania prowadzone przez osoby, które nie mają najmniejszego pojęcia o tym, jak wygląda świat (wszechświat), prawa rządzące społeczeństwami (nie tylko ludzkimi) czy jak działają nasze mózgi? Ile warte są rozważania etyczne czy studia psychologiczne postaci, jeśli tworzą je osoby tylko powielające te same od wieków komunały, gdyż nie mają pojęcia o najnowszych osiągnięciach nauki w odpowiednich dziedzinach? Nie mają pojęcia, gdyż obecnie nauki ścisłe szturmem wkraczają na pola dotąd zarezerwowane dla humanistycznych dylematów i nieweryfikowalnych teorii, a przecież ich odrzucają takie słowa jak matematyka. Skoro inteligentny inżynier, fizyk czy matematyk nie tylko poznaje aktualne trendy w swoich dziedzinach, nie tylko stara się być na bieżąco z najnowszymi osiągnięciami nauk podstawowych, gdyż wciąż jest głodny wiedzy, ale i nie stroni od literatury pięknej, to może także inteligentny humanista nie powinien stronić od poznania najnowszych osiągnięć nauk ścisłych? Oczywiście nie ma szans ani sensu, by usiłował posiąść znajomość aparatu matematycznego potrzebnego do wgryzienia się w opracowania naukowe, ale od czego jest literatura popularnonaukowa? Niestety, wydaje mi się, że napisać dobrą książkę o najnowszych osiągnięciach nauki zrozumiałą dla każdego nie jest łatwiej, niż napisać wielkie dzieło czy bestseller literatury pięknej. Nie wiem czy Jim Baggott zdołał dokonać tej trudnej sztuki, jaką jest pisanie o naukach ścisłych w sposób wciągający i  zrozumiały, ale ze względu na fascynującą i aktualną tematykę, jaką porusza, chyba warto się tą publikacją zainteresować. Mam wrażenie, iż to może być ciekawa, wartościowa lektura dla każdego ukazująca jeden z najbardziej obiecujących kierunków w dzisiejszej nauce. Poniżej notka wydawcy.


czwartek, 4 marca 2021

Memento mori na dzisiejsze czasy?



Małgorzata Węglarz
Wszystko, co powinieneś wiedzieć, zanim umrzesz
wydawnictwo: Muza 16 lutego 2021
304 strony
ISBN: 9788328716551

W moim odczuciu ostatnie wydarzenia związane z „pandemią” dobitnie pokazały, iż większość rodaków nie tylko utraciła wiarę, która stała się dla nich deklaracją przynależności czy wręcz tylko sztandarem politycznym, ale wręcz wyparła swoją śmiertelność, jakby uwierzyła, że jeśli nawet nie jest naprawdę nieśmiertelna, to przynajmniej może swoją śmierć zaplanować na moment, kiedy już zrobi wszystko, co sobie w życiu zamierzyła. W tym świetle książka Małgorzaty Węglarz, która i tak, sama w sobie, ze względu na nietypową tematykę, może być bardzo interesująca, może się okazać podwójnie warta polecenia - jako swoiste memento mori, przypomnienie, że nikt nie będzie żyć wiecznie, choćby nie wiem ile miał pieniędzy i jak zdrowy tryb życia prowadził. Co najwyżej zostawi większy spadek do roztrwonienia albo umrze zdrowszy, ale nigdy nie ma pewności, czy to nie będzie już jutro... Poniżej notka wydawcy.


wtorek, 2 marca 2021

A. Rostkowska - Wojownicy o szklanych oczach. W poszukiwaniu Nowej Turcji



Agnieszka Rostkowska

Wojownicy o szklanych oczach

W poszukiwaniu Nowej Turcji

Wydawnictwo Poznańskie 2020
336 stron 
ISBN: 9788366570887


Obecnie wciąż jeszcze trwający okres pokoju dla Polski, który jest unikatem w całej naszej historii, w moim odczuciu wzmocnił w nas aż za bardzo tendencję do uważania stanu obecnego za trwały, jeśli nie wieczny. Wielu zapomniało, że nie ma na świecie ani w życiu niczego naprawdę stałego ani naprawdę pewnego. Ba - niektórzy chyba nawet uwierzyli, że będą zawsze zdrowi, wiecznie młodzi, i jeśli nawet nie będą nieśmiertelni, to przynajmniej umrą wtedy, gdy sobie to zaplanują, gdy oni zdecydują, że będą gotowi. Być może dlatego Covid okazał się takim szokiem, choć do takiej hiszpanki czy dżumy, to mu baardzo daleko. Z tej perspektywy książka pokazująca jak zmienia się Turcja, jak szuka nowej drogi, może być podwójnie interesująca. Raz, że przybliża nam kraj, z którym wiele nas łączy, a o którym wiemy niewiele, a dwa, że pokazuje, iż w każdym kraju w każdej chwili wszystko może się zmienić. Jeszcze inna sprawa, że takie zmiany powodują fale, które docierają nie tylko do sąsiadów, ale i do dalszych państw, a czasami powodują wręcz huragan. Skoro obserwujemy chmury na niebie, może warto uważniej patrzeć na to, co się dzieje w Europie i na świecie? Patrzeć nie przez pryzmat newsów, które są ledwo odbiciem nagłówków w dawnych mediach, a patrzeć uważniej, głębiej, krytyczniej... No a poza tym mam przeczucie, że to naprawdę dobry reportaż. Poniżej notka wydawcy:



poniedziałek, 1 marca 2021

Durian Sukegawa "Kwiat wiśni i czerwona fasola" - O różnych formach wykluczenia

Durian Sukegawa

Kwiat wiśni i czerwona fasola

Tytuł oryginału: An
Tłumaczenie: Dariusz Latoś
Wydawnictwo: Uniwersytetu Jagiellońskiego
Seria: z Żurawiem
Liczba stron: 174




Ludzka jednostka, mimo iż z natury jest istotą społeczną, to z różnych względów może zostać wykluczona z grupy, w której na co dzień funkcjonuje. Łamanie ustanowionych reguł, nieprzestrzeganie przyjętych konwenansów, ale i szeroko rozumiana inność (wrodzona bądź nabyta) mogą stać się przyczyną odsunięcia od otoczenia. We wszystkich tych przypadkach powrót na łono społeczeństwa to proces żmudny i niełatwy, co znakomicie udało się przedstawić Durianowi Sukegawie (ur. 1962) w swojej powieści Kwiat wiśni i czerwona fasola.

niedziela, 28 lutego 2021

Zapis zarazy Wojciecha Sumlińskiego i Tomasza Budzyńskiego, czyli o co chodzi z tym Covidem



Wojciech Sumliński i Tomasz Budzyński

Zapis zarazy

wydawnictwo: Wojciech Sumliński Reporter 2020
liczba stron: 304
ISBN: 9788395545818


Z obecną „pandemią” od początku coś mi nie grało. Od pierwszych dni zarazy we Włoszech codziennie wyliczałem sobie dane statystyczne obrazujące dynamikę epidemii i zamiast coraz lepiej, było coraz gorzej, a od pojawienia się Covida w Polsce z każdym dniem zamiast coraz mniej, wątpliwości miałem coraz więcej. Potem nie były to już nawet wątpliwości, a świadomość ewidentnego kitu wciskanego przez media. Z czasem na temat tego wszystkiego, co się wiąże z Covidem, miałem sporo przemyśleń – część to były zwykłe przypuszczenia, część dość dobre teorie, a część to pewniki, zależnie od aspektu, którego dotyczyły. Najogólniej jednak rzecz biorąc, jak zawsze w takich sprawach, głodny byłem dodatkowych informacji, zwłaszcza wiarygodnych. Z tego też powodu z ciekawością sięgnąłem po książkę Wojciecha Sumlińskiego i Tomasza Budzyńskiego Zapis zarazy. Nie miałem dotąd styczności z książkami tych autorów, ale dużym atutem wydawał mi się profesjonalizm pierwszego z nich potwierdzony między innymi efektami procesów wytaczanych mu przez „bohaterów” jego wcześniejszych publikacji. Ciekaw tego, o czym w ogóle będzie ta książka i jaka będzie jej wartość oraz zawartość, zabrałem się do lektury.



sobota, 27 lutego 2021

Totalne zaskoczenie - SybirPunk vol.1 Michała Gołkowskiego



Michał Gołkowski

SybirPunk vol.1

czyta: Michał Gołkowski
wydawca: Fabryka Słów 16 kwietnia 2020
ISBN: 9788379644841


Z twórczością Michała Gołkowskiego, który jest współczesnym, jak się okazuje znanym i uznanym polski pisarzem, jak dotąd nie było mi po drodze, a jego powieści czekały w kolejce zapisanych na zaś. Cyberpunku nie znam, a ze steampunkiem mam doświadczenia wręcz tragiczne za sprawą powieści Orzeł bielszy niż gołębica popełnionej przez Konrada T. Lewandowskiego, więc powinno być logicznym, bym na pierwsze czytelnicze spotkanie z Gołkowskim wybrał cokolwiek, byle nie SybirPunk; bądź co bądź też polski punk. No, ale coś mnie podkusiło! Jakby było mało, wybrałem wersję audio w interpretacji autora książki, a przecież takich eksperymentów z reguły unikam...


czwartek, 25 lutego 2021

Słowik Kristin Hannah, czyli miłość i wojna inaczej




Kristin Hannah

Słowik

(oryg. The Nightingale)
tłumaczenie: Barbara Górecka
czyta: Danuta Stenka
wydawca: Świat Książki 10 kwietnia 2020
ISBN: 9788380316997


Kiedy sięgałem po Słowika, oczywiście uczyniłem to niemal w ciemno. Nie wiedziałem nawet, że autorka tej powieści jest znaną i uznaną współczesną amerykańską pisarką, a ta jej książka została wręcz obsypana nagrodami różnego kalibru. Przyznam, że zwróciłem uwagę na jedną – Goodreads Choice 2015 Winner. To i przeczucie wystarczyło, choć nie poluję na literaturę pisaną przez kobiety, dla kobiet i o kobietach. Co z tego wyszło?


środa, 24 lutego 2021

Truman Capote "Inne głosy, inne ściany" - O odkrywaniu siebie

Truman Capote

Inne głosy, inne ściany

Tytuł oryginału: Other Voices, Other Rooms
Tłumaczenie: Robert Sudół
Wydawnictwo: Albatros
Liczba stron: 280
 




Dojrzewanie to stadium, przez które przechodzi niemal każda ludzka istota. To bardzo ważny moment człowieczego żywota, bowiem dziecko, które dotychczas bytowało w swoiste skorupce, coraz bardziej otwiera się na płynące z otoczenia bodźce. To baczniejsze zwracanie uwagi na sygnały wysyłane przez świat to pokłosie zmian biologicznych, którym towarzyszy kształtowanie się osobowości, rosnąca świadomość własnej seksualności czy odkrywanie społecznych interakcji. Proces ów bywa niełatwy, niekiedy żmudny, a na pewno wysoce zindywidualizowany o czym łatwo przekonać się, sięgając po gatunek literacki znany jako Bildungsroman, tj. powieść o formowaniu. Mnogość zaprezentowanych przez pisarzy i pisarki portretów dorastających ludzi jest wręcz oszałamiająca, ale pozycją całkiem nieźle prezentującą się na tle rozległego grona książek o tej tematyce, są Inne głosy, inne ściany, autorstwa amerykańskiego literata, Trumana Capote’a (1924 – 1984).

wtorek, 23 lutego 2021

Zapomniany początek - Małgorzata Nocuń i Wczesne życie



Małgorzata Nocuń

Wczesne życie

wydawnictwo: Czarne, 25 marca 2020
ISBN: 9788380499850


Z powodów politycznych i teologicznych, które się ze sobą w Polsce nierozerwalnie łączą, dużo mówi się u nas o poczęciu i śmierci, zwłaszcza w kontekście aborcji i eutanazji. O poziomie tych monologów nie będę się wypowiadał, ale pragnę zwrócić Waszą uwagę na pomijany, choć przecież nie mniej ważny moment życia - urodziny. Wraz z "postępem", który we wciąż rosnącej ilości dziedzin powoli staje się synonimem słowa degeneracja, coraz więcej dzieci przychodzi na świat w sposób coraz odleglejszy od określanego słowem "naturalny". To niezmiernie ciekawy temat, o którym w ogóle nie wspomina się w trakcie kłótni o istotę "życia od poczęcia do naturalnej śmierci". Mam przeczucie, że książka Małgorzaty Nocuń nie porusza wielu ważnych aspektów problemu, jak choćby przeciążenia ekonomicznego państwa, którego znaczącym elementem staje się praktyka rodzenia i utrzymywania dzieci, które bez pomocy wyrafinowanej techniki i technologii nie miałyby szans na życie, czy obciążenia systemu opieki zdrowotnej, która i tak ledwo zipie, nie radząc sobie z pomocą w pełni produkcyjnym, naturalnie urodzonym obywatelom. Nie wiem, czy autorka odważyła się również na dotknięcie dylematów moralnych, etycznych i filozoficznych, jakie rodzi trend przesuwania granicznego wieku przeżycia wcześniaków, ale ponieważ, jak wspomniałem, temat ten zasadniczo w mediach nie istnieje, więc na pewno książka warta jest zainteresowania i zwrócenia na nią uwagę. Poniżej notka wydawcy:


niedziela, 21 lutego 2021

Nie taki krzyż, czyli Krucyfiks Chrisa Cartera



Chris Carter

Krucyfiks

oryg. The Crucifix Killer
(Robert Hunter #1)
przetłumaczyła: Katarzyna Procner-Chlebowska
czyta: Przemysław Bluszcz
wydanie: 2017 by Sonia Draga
ISBN: 9788381100229


Chris Carter, urodzony w 1965 w Brazylii amerykański pisarz, specjalizuje się w kryminałach i thrillerach. Zanim rozpoczął karierę pisarską imał się różnych zajęć, między innymi studiował psychologię i zaburzenia kryminalne na Uniwersytecie Michigan oraz pracował jako psycholog kryminalny Biura Prokuratora Stanu Michigan, gdzie badał i przesłuchiwał licznych zbrodniarzy, w tym seryjnych morderców. Jest to na pewno dobra wstępna rekomendacja dla miłośników wspomnianych gatunków literackich, ale ja sięgnąłem po Krucyfiks, debiutancką powieść Cartera z 2009, „na czuja”, nie wiedząc o autorze kompletnie niczego. Książka otwiera cykl Robert Hunter o śledztwach prowadzonych przez sympatycznego detektywa o takim właśnie nazwisku, a ja na pierwsze spotkanie z twórczością Cartera wybrałem wersję audio w interpretacji Przemysława Bluszcza.



sobota, 20 lutego 2021

Pokusy zabaw w Boga, czyli RAM Kit A. Rasmussen





Kit A. Rasmussen

RAM

(oryg. RAM - Random-Access Memory)
tłumaczył: Jan Banaś
głosów użyczyli:
Paulina Holtz i Marcin Bosak
wydano 28.03. 2019 by Storytel Original
ISBN: 9789178156


Kit A. Rasmussen jest wspołczesną (ur. 1982) duńską pisarką, której nazwisko było mi całkowicie obce aż do momentu, gdy moją uwagę zwróciła notka wydawcy audiobooka z jej powieścią RAM.


piątek, 19 lutego 2021

Tove Jansson "Słoneczne miasto" - Różne oblicza starości

Tove Jansson

Słoneczne miasto

Tytuł oryginału: Solstaden
Tłumaczenie: Teresa Chłapowska, Justyna Czechowska
Wydawnictwo: Marginesy
Liczba stron: 304
 




Niejedna reklama towarzystwa ubezpieczeniowego, zachęcająca nas do odkładania dodatkowych środków na naszą emeryturę, kusi nas wizją słonecznej lokalizacji, w której moglibyśmy spędzić nasz dozgonny urlop. Tyle, że jak to w życiu bywa, kolorowy obrazek na ogół nie ma zbyt wiele wspólnego z rzeczywistością naznaczoną najróżniejszymi odcieniami szarości. Stąd nawet egzystencja w domu spokojnej starości z efektownego prospektu nie jest przesiąknięta taką beztroską, jak się nam to usilnie wmawia, o czym przekonuje nas Tove Jansson (1914 – 2001), fińska pisarka, malarka, ilustratorka i rysowniczka komiksowa pochodzenia szwedzkiego, znana przede wszystkim jako twórczyni serii bajek o przygodach Małych Trolli, czyli Muminków. Ale Jansson to także niezła prozaiczka, czego dowodem jest wydany w Polsce zbiorek Słoneczne miasto, na który składają się 2 krótkie powieści: Słoneczne miasto oraz Kamienne pole.

czwartek, 18 lutego 2021

Duch króla Leopolda, czyli o europejskich wartościach



Adam Hochschild

Duch króla Leopolda. Opowieść o chciwości, terrorze i bohaterstwie w kolonialnej Afryce

tytuł oryginału: King Leopold's Ghost: A Story of Greed, Terror and Heroism in Colonial Africa
tłumacz: Piotr Tarczyński
wydawnictwo: Świat Książki 2012-02-08
liczba stron:464
ISBN:9788377994986

Z Leopoldem II (1835-1909), królem Belgów w latach 1865-1909, to ciekawa historia, wiążąca się nierozerwalnie z prawdziwą historią Europy i jej „ponadczasowych wartości”. Paradoksem jest, że w stolicy Niemiec nie ma pomnika Hitlera, a w centralnym i prestiżowym miejscu stolicy Belgii (zarazem stolicy Unii Europejskiej) stoi pomnik zbrodniarza nie mniejszego, a w moim odczuciu znacznie większego kalibru. To bardzo interesujący przyczynek do rozważań o naturze Europejczyków i o rozbieżnościach między deklaracjami oraz obrazami kreowanymi przez media i polityków a rzeczywistością. Daje też do myślenia w kwestii samej historii i historyków, którzy o jednych rzeczach trąbią bez końca, o o drugich, bardzo podobnych, najchętniej nie wspominają. Mam wrażenie, że ta książka może być bardzo wartościową lekturą; poniżej notka wydawcy:

Króla Leopolda II niespecjalnie obchodziła ani Belgia, jego ojczyzna, ani Belgowie, jego poddani. Mówił o nich protekcjonalnie: "mały kraj, mali ludzie". Gorączkowo jednak poszukiwał kolonii, w obawie, że inne europejskie potęgi zgarną wszystko dla siebie. Ostatecznie znalazł takie miejsce: Kongo. Leopold zaprowadził tam rządy niewyobrażalnego terroru, które doprowadziły do śmierci niemal 8 milionów rdzennych mieszkańców.

Niezwykły reportaż historyczny o ludzkiej chciwości i okrucieństwie, a także o tym jak jeden człowiek - Edmund Dene Morel - postanowił przeciwstawić się złu, wszczynając ogólnoświatową kampanię przeciwko zbrodniczej działalności belgijskiego króla. Wsparli ją m.in. Mark Twain i Anatole France, a wydarzenia w Kongu stały się kanwą Jądra ciemności Josepha Conrada.

poniedziałek, 15 lutego 2021

Anna Cieplak "Ma być czysto" - Niebezpieczeństwo myślowych klisz

Anna Cieplak

Ma być czysto

Wydawnictwo: Krytyka Polityczna
Liczba stron: 232
 






Człowiek to zwierzę stadne i fakt ów niesie za sobą wiele implikacji, których oddziaływania każdy z nas, na różny sposób i z różną intensywnością, doświadcza na własnej skórze. Jedną z nich jest to, że niemal całe nasze życie spędzamy bytując i funkcjonując w grupie, co wiąże się z tym, że nasza osoba podlega nieustannym osądom. Zachowanie, wygląd, poglądy, towarzystwo, w jakim się obracamy, i wszystkie inne elementy budujące naszą osobowość są odpowiednio kategoryzowane i oceniane, co ma niebagatelny wpływ na zajmowaną przez nas pozycję społeczną. A o tym jak istotne może być to, jaki szczebel społecznej drabiny zajmujemy, najboleśniej przekonują się Ci, którzy znajdują się na niej najniżej, co bardzo udanie zobrazowała Anna Cieplak w swojej debiutanckiej powieści Ma być czysto.

piątek, 12 lutego 2021

Natsume Sōseki "Światło i mrok" - O możności zrozumienia bliźniego

Natsume Sōseki

Światło i mrok

Tytuł oryginału: Meian
Tłumaczenie: Barbara Andrasik
Wydawnictwo: Psychoskok
Liczba stron: 452
 




Cóż pozostaje czynić człowiekowi, który spostrzeże się, że (...) marzenia pozostają marzeniami. Że są takie, których cokolwiek by się zrobiło, nie da się zrealizować. Albo, które zrealizować jest bardzo trudno [1]? Czy mimo przeciwności losu powinniśmy brnąć poprzez bagno niesprzyjających okoliczności i dążyć do upragnionego celu? Czy też lepiej odpuścić sobie i nie trwonić sił, których zapas nie jest przecież nieograniczony? Z drugiej jednak strony, czyż nie istnieją rzeczy, do których powinniśmy dążyć bez względu na wszystko? Dla przykładu czy poznanie i zrozumienie natury najbliższej nam osoby nie jest kwestią, której warto się poświęcić?

poniedziałek, 8 lutego 2021

Anna Cima "Obudzę się na Shibui" - O zagrożeniach płynących ze ziszczających się marzeń

Anna Cima

Obudzę się na Shibui

Tytuł oryginału: Probudím se na Šibuji
Tłumaczenie: Krzysztof Wołosiuk
Wydawnictwo: Dowody na Istnienie
Seria: Stehlík
Liczba stron: 336




Myśli są bardzo niebezpieczne, jeśli wymkną się nam spod kontroli. Nawet niewinne życzenie potrafi obrócić się w koszmar [1]. Szczególnie, jeśli owo życzenie wypowiedziane zostaje dość pochopnie, bez zastanowieniem się nad jego konsekwencjami, a w dodatku się ziszcza. Przekonuje się o tym Jana Kupkova, bohaterka powieści Obudzę się na Shibui, pióra czeskiej japonistki i pisarki, Anny Cimy (ur. 1991). Polscy czytelnicy mogą sięgnąć po tę książkę dzięki serii Stehlík Wydawnictwa Dowody na Istnienie. Za tłumaczenie odpowiada Krzysztof Wołosiuk.

piątek, 5 lutego 2021

Don DeLillo "Nazwy" - O języku i jego meandrach

Don DeLillo

Nazwy

Tytuł oryginału: The Names
Tłumaczenie: Robert Sudół
Wydawnictwo: Noir sur Blanc
Liczba stron: 350
 




O rzeczach, które z człowieczej perspektywy wydarzyły się w czasach niewyobrażalnie odległych, ciężko mówi się z niezachwianą pewnością, dlatego na tyle, na ile to możliwe, ośmielę się zaryzykować twierdzenie, że język wyewoluował po to, by umożliwić tudzież ułatwić międzyludzką komunikację. Fakt, że obecnie służy nam jako narzędzie do porozumiewania się z innymi jest przy tym na tyle oczywisty, że na co dzień umyka to naszej uwadze – a stąd już niedaleka droga, by nie doceniać złożoności, utylitarności i niezwykłości tego cudownego systemu, jakim jest język. Z tego właśnie względu, przynajmniej w mojej skromnej opinii, jak najbardziej wskazane jest, być chociaż od czasu do czasu poobcować z płodami kapłanów bądź kapłanek słowa, którzy badając elastyczność języka, wyruszają na jego antypody, tj. tam gdzie granica między tym, co odkrywcze i świeże, a tym, co zbyt śmiałe, a przez to rozmyte i nieczytelne, jest niebezpiecznie cienka. Natykając się bowiem na dzieło oporne, które nastręcza nam trudności w jego odczytaniu, zdecydowanie łatwiej jest należycie uszanować potęgę zaklętą nawet w najbardziej prozaicznych zdaniach. Idąc tym tokiem rozumowania, uważam, że warto czytać prozę Dona DeLillo (ur. 1936), pisarza uchodzącego za czołowego, obok Thomasa Pynchona i Johna Bartha, przedstawiciela amerykańskiego postmodernizmu. Kolejną, po End Zone (polskie wydanie jako Mecz o wszystko), powieścią utwierdzającą mnie w tym przekonaniu są Nazwy.

poniedziałek, 1 lutego 2021

Fuminori Nakamura "Kieszonkowiec" - Japoński noir

Fuminori Nakamura

Kieszonkowiec

Tytuł oryginału: Suri
Tłumaczenie: Dariusz Latoś
Wydawnictwo: Kwiaty Orientu
Liczba stron: 140
 




W jakim stopniu człowiek jest podmiotem, a na ile tylko przedmiotem? Bo czyż nie jest tak, że los w najmniej oczekiwanym momencie lubi przypomnieć nam, iż jesteśmy tylko bezbronnym listkiem, wystawionym na podmuchy złośliwej fortuny, której kaprysy są trudne do przewidzenia? Stąd nasze działania i decyzje mogą przynosić rezultaty zupełnie odmienne od tych, jakie się spodziewamy. Przekonuje się o tym choćby bohater Kieszonkowca, powieści autorstwa japońskiego pisarza Fuminoriego Nakamury (ur. 1977).

poniedziałek, 25 stycznia 2021

David Machado "Średni współczynnik szczęścia" - O mierzalności niemierzalnego

David Machado

Średni współczynnik szczęścia

Tytuł oryginału: Índice Médio de Felicidade
Tłumaczenie: Wojciech Charchalis
Wydawnictwo: Ezop
Seria: Wyszukane
Liczba stron: 328




Szczęście to jedno z imponderabiliów, czyli rzeczy nieuchwytnych i niemożliwych do obliczenia czy zmierzenia. Cóż by się jednak stało, gdybyśmy ogólny poziom zadowolenia z naszego żywota spróbowali skwantyfikować? Czy takie szacunki w jakimkolwiek stopniu okazałyby się pomocne w diagnozowaniu przyczyn naszego niezadowolenia, które dzięki temu byłoby łatwiej wyeliminować? Albo czy moglibyśmy przewidzieć próg bolączek i trosk, po przekroczeniu którego w naszym sercu zacznie panować czarna rozpacz? Pytań wiele, ale w ich natłoku przynajmniej jedna rzecz wydaje się być pewna – to, aby odpowiedzieć w jakim stopniu jesteśmy usatysfakcjonowani z prowadzonej przez nas egzystencji wymaga od nas zastanowienia. Bo bezrefleksyjnie gnanie przed siebie i wmawianie sobie, że wszystko jest dobrze, prędzej czy później może doprowadzić nas do ślepej uliczki, o czym boleśnie przekonuje się choćby Daniel, główny bohater powieści Średni współczynnik szczęścia, autorstwa Davida Machado (ur. 1978), portugalskiego pisarza i tłumacza.

niedziela, 24 stycznia 2021

Uprowadzona wysiada, czyli Terror Przemysława Piotrowskiego



Przemysław Piotrowski

Radykalni. Terror

(Radykalni #1)
czyta: Marcin Popczyński
wydawca: Storybox 2019, 21 września
ISBN: 9788379278831


Najbardziej do niedawna znanym Przemysławem Piotrowskim był utalentowany polski brydżysta o tym właśnie nazwisku. O jego imienniku, współczesnym (rocznik 1982) pisarzu i dziennikarzu śledczym, szczerze mówiąc niczego nie słyszałem i po jego powieść Terror otwierającą cykl Radykalni sięgnąłem nieco na wyczucie, kierując się raczej instynktem niż racjonalnymi przesłankami. Wybrałem wersję audio w interpretacji Marcina Popczyńskiego.