środa, 20 października 2021

Hunter S. Thompson "Hell's Angels. Anioły Piekieł" - Rozprawa z mitem

Hunter S. Thompson

Hell's Angels. Anioły Piekieł 

Tytuł oryginału: Hell's Angels
Tłumaczenie: Jarosław Pypno, Radosław Pisula
Wydawnictwo: Niebieska Studnia
Liczba stron: 384
Format: .epub




Pod koniec wspaniałej powieści pt. Oczarowanie Lily Dahl pióra Siri Hustvedt, Boomer, współpracownik tytułowej Lily, dzieli się z nią miejscowymi plotkami, spośród których na pierwsze miejsce wysuwa się informacja, że (...) w miasteczku są Anioły Piekła i tego wieczoru zrobią zadymę na tańcach u Ricka (...) [1]. Lęk przed zamieszkami nie jest bezpodstawny, jako, że rzeczona grupa to cieszący się złą sławą gang motocyklowy, którego członkom przypisuje się szereg wykroczeń i przestępstw, począwszy od nieobyczajności i wulgarności, poprzez kradzieże i handel używkami, a na morderstwach i gwałtach skończywszy. Ile w tych opowieściach jest prawdy, a ile przesady? W jakim stopniu polegać można na plotkach, pogłoskach i tym, co ludzie gadają? W przypadku wątpliwości, co do prawdziwości danego stwierdzenia, najlepszą techniką jest próba weryfikacji, tyle, że Hell's Angels, szczególnie w latach 60-tych XX wieku daleko było do społeczności, która chętnie dzieliłaby się wiedzą na swój temat. Od czego są jednak ludzie pióra, którzy w historii ludzkości mierzyli się z niejednym niebezpieczeństwem, by przyjrzeć mu się z bliska. Podobnie mają się sprawy z Aniołami Piekieł, o których zdecydował się opowiedzieć amerykański reportażysta i pisarz, Hunter S. Thompson (1937 – 2005), autor książki Hell's Angels. Anioły Piekieł.

poniedziałek, 18 października 2021

Droga ucieczki - Rachel Abbott

audiobook

Rachel Abbott

Droga ucieczki

(oryg. The Back Road)
(DCI Tom Douglas #2)
tłumaczenie: Emilia Skowrońska
czyta: Filip Kosior
Wydawnictwo Filia


Cykl o policjancie Tomie Douglasie pióra Rachel Abbott, znanej i uznanej brytyjskiej pisarki, otwiera prześwietna powieść Tylko niewinni (Only the Innocent). Po jej poznaniu zaznaczyłem kolejną, drugą część serii – Drogę ucieczki – jako „poza kolejnością”, przez co znalazła się w najwyższej części mojej listy oczekujących na przeczytanie. Trochę zniechęcał mnie polski tytuł, ale okazało się, że to po raz kolejny cielę chciało być mądrzejsze od krowy i nasz rodzimy wydawca, która to maniera jest chyba szczególnie polską specyfiką i ewenementem, musiał się odróżnić od całej reszty świata dając tytuł inny niż wszyscy*. W oryginale tytuł brzmi dużo lepiej i sugeruje coś całkiem innego, niż w brzmieniu polskim. Ciekawostką jest też fakt, że o ile w tekście powieści tytułowa Back Road pojawia się wielokrotnie, to chyba nawet raz nie została przetłumaczona jako Droga ucieczki.


piątek, 15 października 2021

Siri Hustvedt "Oczarowanie Lily Dahl" - Metafizyka małomiasteczkowości

Siri Hustvedt

Oczarowanie Lily Dahl

Tytuł oryginału: The Enchantment of Lily Dahl
Tłumaczenie: Magdalena Słysz
Wydawnictwo: Noir sur Blanc
Liczba stron: 274





Och, Lily, piękna Lily. W Twych oczach, głębokich jak tafla oceanu, utonąć można bez pamięci. Tyle, że nie każdemu dane jest dostąpić łaski Twego spojrzenia – skąpisz nam, Twym adoratorom, swojej osoby. Mechanicznie odwzajemniasz nasze uśmiechy, pozostajesz nieczuła na nasze westchnienia, mijasz obojętnie nasze żebracze dłonie, wyciągnięte w Twym kierunku, by choćby przez ulotną chwilę poczuć ciepło Twego ciała. Och, Lily, piękna Lily, kim Ty właściwie jesteś? Dojrzewającą dziewczynką? Młodą kokietką? Czy może niebezpiecznym sukkubem? Jakże odkryć sekrety drzemiące w Twym sercu? Czy lektura książki Oczarowanie Lily Dahl pióra Siri Hustvedt, to wszystko, co nam pozostaje?

poniedziałek, 11 października 2021

Pandemia kłamstw - co się działo przed covidem?




Pandemia kłamstw

Szokująca prawda o skorumpowanym świecie nauki i epidemiach, których mogliśmy uniknąć


Plague of Corruption: Restoring Faith in the Promise of Science

Judy Mikovits i Kent Heckenlively

tłumaczenie: Emilia Skowrońska
czyta: Bartosz Głogowsk
Audiobook
Published 2021 by Wydawnictwo Kobiece
ISBN139788366967656


Tytuł wywołuje w związku z obecną sytuacją całkiem błędne skojarzenia, iż książka przynajmniej częściowo traktuje o COVID-19. Wrażenie to wzmagają tendencyjne, delikatnie mówiąc, oceny jej autorów w mediach, również internetowych, o wiki nie wspominając, a także takie informacje jak podkreślanie faktu, że filmiki promujące tę pozycję były i są blokowane, ośmieszane i szkalowane we wszystkich mainstreamowych mediach. Tymczasem jest to bardzo interesujące opracowanie popularnonaukowe (fakt, że wzbogacone o wątki osobiste) dotyczące bardzo drażliwych, lecz niezwykle ważnych i interesujących interdyscyplinarnych problemów.


Siri Hustvedt "Na oślep" - O błąkaniu i szukaniu

Siri Hustvedt

Na oślep

Tytuł oryginału: The Blindfold
Tłumaczenie: Krzysztof Obłucki
Wydawnictwo: Noir sur Blanc
Liczba stron: 225





Bywa, że życiowe ścieżki fatalnie się plączą. W którąkolwiek stronę byśmy nie ruszyli, jedyne co na nas czeka, to wrogi gąszcz wyborów pomiędzy złym a gorszym. Wydaje się, że jakikolwiek ruch przyniesie opłakane konsekwencje, stąd staramy się nie podejmować żadnych działań. Tyle, że świat nie stoi w miejscu i za nic ma sobie nasz paraliż. W rezultacie zdarza się, że stawiamy na najprostsze, chociaż niekoniecznie sprawdzone, rozwiązania – zamykamy oczy i gnamy przed siebie na oślep. Niestety, taki bezmyślny pęd nierzadko kończy się bolesnymi potłuczeniami, o czym przekonuje się choćby protagonistka książki Na oślep, autorstwa Siri Hustvedt (ur. 1955), amerykańskiej pisarki, poetki, krytyczki i eseistki.

poniedziałek, 4 października 2021

Iris Murdoch "Machina miłości czystej i wszetecznej" - O zdradzanych i zdradzających

Iris Murdoch

Machina miłości czystej i wszetecznej

Tytuł oryginału: The Sacred and Profane Love Machine
Tłumaczenie: Wiesława Schaitterowa
Wydawnictwo: Czytelnik
Seria: Nike
Liczba stron: 665




Miłość to uczucie, które nie daje się pochwycić w karby sztywnych definicji. Istotę tej emocji trudno jest zawrzeć w słownych ramkach. Skuteczną przeszkodą jest choćby wielość postaci, pod jakimi miłość może się skrywać. W tym szerokim, o ciągle zmieniających się granicach, zbiorze, znaleźć możemy m.in. miłosny trójkąt, który na ogół jest polem do interesujących obserwacji. Fenomen tej figury zawiera się w fakcie, że (przynajmniej początkowo) pierwszy punkt jest zupełnie wykluczony z toczącej się gry i nie jest świadom faktu, że intymna relacja, jaką zbudowano z punktem drugim, jest niejako powielana przez związek punktu drugiego z trzecim. Wynikająca z tego podwójna egzystencja, jaką wiedzie punkt drugi jest w dłuższej perspektywie niezwykle trudna i nużąca – pod wpływem nieustannego napięcia i stresu, generowanych przez konieczność dochowania tajemnicy, nerwy stają się coraz bardziej zszargane. W rezultacie nietrudno o błąd czy zmęczenie materiału (skołatanej psychiki), co skutkuje tym, że prędzej bądź później o istnieniu całego układu dowiadują się wszystkie zainteresowane strony (czyli dochodzi do zadzierzgnięcia nici kontaktu pomiędzy punktem pierwszym a trzecim). Jak może przebiegać odkrycie takich rewelacji bardzo ciekawie pisze Iris Murdoch, anglo-irlandzka pisarka i filozofka, autorka powieści Machina miłości czystej i wszetecznej.

środa, 29 września 2021

Shūsaku Endō "Volcano" - Rzecz o wygasaniu

Shūsaku Endō

Volcano

Tytuł oryginału: Kazan
Tłumaczenie: Richard A. Schuchert
Wydawnictwo: Sceptre
Liczba stron: 172





Zgodnie z myślowymi kliszami i schematami, starość, szczególnie w przypadku osób, które w dotychczasowym życiu nie zaskoczyły nas niczym kontrowersyjnym, kojarzy się ze spokojem czy wręcz stagnacją. Przywiędłe zmysły nie chłoną już otaczających nas bodźców ze zbyt wielką intensywnością, w efekcie czego egzystencja płynie stałym, monotonnym rytmem, bez poważniejszych wahnięć. Tymczasem kapryśna fortuna uwielbia płatać figle, stąd nierzadko okazuje się, że to, co bierzemy za nudną rutynę jest jedynie skorupą, pod która skrywają i rozgrywają się niemałe ludzkie dramaty. Przypomina nam o tym japoński pisarz Shūsaku Endō (1923 – 1996), autor powieści Volcano.

piątek, 24 września 2021

Yōko Ogawa "Grobowa cisza, żałobny zgiełk" - Ja jestem cisza, milcz dumny

Yōko Ogawa

Grobowa cisza, żałobny zgiełk

Tytuł oryginału: Kamoku na shigai, midara na tomurai
Tłumaczenie: Anna Karpiuk
Wydawnictwo: Tajfuny
Liczba stron: 192





Dziwność nad dziwnościami i wszystko dziwność – oto słowa, które cisną się na język, kiedy stajemy się świadkami zajść, które wymykają się naszemu pojmowaniu i stoją w wyraźnej opozycji do tego, co powszechnie przyjęte jest za logiczne i racjonalne. Pytanie, jak często tego typu rzeczy mają miejsce? Czy przypadkiem nie jest tak, że wszelakiej maści dziwy zdarzają się właściwie co rusz, tyle, że jako ludzie zabiegani, nieustannie się dokądś spieszący, nie mamy ani czasu, ani ochoty, by je dostrzec? Cóż zatem się stanie, kiedy wyrwiemy się z tego dzikiego pędu, owego nerwowego galopu? Co ukaże się naszym oczom? Ciekawą odpowiedzią może być książka Grobowa cisza, żałobny zgiełk, autorstwa uznanej japońskiej pisarki, Yōko Ogawy (ur. 1962).

piątek, 17 września 2021

Behrouz Boochani "Tylko góry będą ci przyjaciółmi" - O uchodźcach z uchodźczej perspektywy

Behrouz Boochani

Tylko góry będą ci przyjaciółmi

Tytuł oryginału: رفیقی نه مگر کوهستان: نوشته ای از زندان مانوس
Tłumaczenie z j. ang.: Tomasz S. Gałązka
Wydawnictwo: Książkowe Klimaty, ArtRage
Seria: Irańskie Klimaty
Liczba stron: 310
Format: .epub



Powody mogą być różne. Najczęściej są to wojna, prześladowania o podłożu etnicznym bądź religijnym, niedostatek środków do życia czy brak perspektyw na przyszłość. Ale póki co odłóżmy je na bok. Przyjmijmy, że stało się coś, co popchnęło was do kroku na tyle desperackiego, że gotowi jesteście opuścić własną ojczyznę i rzucić wyzwanie kapryśnej fortunie, udając się na wyprawę usianą licznymi przeszkodami, której celem jest nowy, lepszy świat. Świat, w którym jednak nikt was nie chce, dlatego pozostają wam tylko przemytnicze szlaki, nie będące ani tanie, ani bezpieczne. Jak wygląda wasza podróż i co czeka was, kiedy dobiegnie ona kresu? Na ogół nie macie głosu – światu wystarczają wasze dramatyczne fotografie, nad którymi można się pochylić, wzruszyć, może nawet załkać, by potem wrócić do swojej wygodnej codzienności – ale tym razem zyskaliście zdolnego rzecznika. Jest nim Behrouz Boochani (ur. 1983), irański Kurd, dziennikarz, pisarz oraz obrońca praw człowieka, autor książki Tylko góry będą ci przyjaciółmi, który w 2013 roku trafia do ośrodka dla imigrantów na wyspie Manus w Papui-Nowej Gwinei, gdzie przebywa aż do 2017 roku, kiedy to władze uznają funkcjonowanie obozu za niekonstytucyjne i kończą jego działalność.

poniedziałek, 13 września 2021

poniedziałek, 6 września 2021

Samar Yazbek "Przeprawa. Moja podróż do pękniętego serca Syrii" - O konflikcie syryjskim z syryjskiego punktu widzenia

Samar Yazbek

Przeprawa. Moja podróż do pękniętego serca Syrii

Tytuł oryginału: بوابات أرض العدم
Tłumaczenie: Urszula Gardner
Wydawnictwo: Karakter
Liczba stron: 336




Ludzkość, ujmując rzecz ze statystycznego punktu widzenia, cechuje się ogromną porywczością. Bowiem przybliżając własne zdanie, miast dialogu i dyskusji, które prowadziłyby do przekonania interlokutora o tym, że racja jest po naszej stronie, zdecydowanie atrakcyjniejszym rozwiązaniem wydaje się być użycie argumentów podpartych siłą i przemocą. Stąd kłamliwe gęby knebluje się przesiąkniętą krwią szmatą, oporne karki łamie się niczym zapałki, zaś niepokorne twarze z wyrazem zaciętości obija się do momentu, aż powstała opuchlizna może być wzięta (przy odrobinie fantazji) za oznakę przyznania się do pomyłki. Tyle, że agresja to niebezpieczna spirala, która raz puszczona w ruch jest bardzo trudna do zatrzymania, o czym przekonuje nas każdy zbrojny konflikt. Najświeższym przypomnieniem tego prostego faktu jest rozpoczęta w 2011 roku i trwająca aż do dziś wojna domowa w Syrii, o której w przejmujący sposób opowiada Samar Yazbek (ur. 1970), autorka książki Przeprawa. Moja podróż do pękniętego serca Syrii.

czwartek, 2 września 2021

Czasy wojny - Ferdynand Goetel

Czasy wojny

Ferdynand Goetel

czyta: Andrzej Chomiński
seria: Nasze lektury
Rozgłośnia Polska Radia Wolna Europa

Są książki, które zmieniają obraz świata w umyśle czytelnika niezależnie od tego, jak wiele już wie. Przykładem choćby Spowiedź Calka Perechodnika, która pozostawia niezatarte wrażenie w sercu i umyśle każdego, choćby nie wiem jak wiele wcześniej czytał na temat losów Żydów podczas II wojny światowej i relacji pomiędzy Polakami, Żydami i Niemcami. Ostatnio jednak miałem możliwość posłuchać książki Ferdynanda Goetela Czasy wojny, którą Andrzej Chomiński czytał na antenie Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa w cyklu Nasze lektury i wrażenia z tego dzieła przebiły chyba wszystko, co o tej wojnie, a zwłaszcza o dziejach Polski i Polaków, zdarzyło mi się czytać.

Czasy wojny to książka wspomnieniowa zasadniczo obejmująca okres od 1939 do 1946. Autor, znakomity przedwojenny polski literat, pokazuje się w dziele jako wspaniałe pióro pozwalające odbiorcy cieszyć się nie tylko doskonałą warstwą warsztatową, piękną przedwojenną polszczyzną, ale i perspektywą, jakiej brakuje zdecydowanej większości autorów pamiętników czasów wojny. Jeszcze nie spotkałem pisarza tego okresu, który by łączył w sobie podobną bystrość uważnego obserwatora, nie tylko patrzącego okiem, ale i wyczuciem spraw politycznych, prądów historii, bezbłędnym kompasem moralnym oraz wrażliwością dostępną tylko z gruntu porządnym, dobrym do głębi ludziom. Do tego znajomości w różnych środowiskach, stanowisko, wykształcenie i osobiste predyspozycje pisarza, pozwoliły mu na oglądanie, ocenianie i komentowanie ówczesnej rzeczywistości, prądów politycznych oraz historycznych nieuchronności z ponadczasową celnością i z perspektywy dla innych nieosiągalnej. Jednocześnie zaś jest to dzieło wybitnie osobiste, przez co tym bardziej tchnące autentyzmem, którego brak innym znanym publikacjom z tego i o tym okresie, które albo prezentują szerokie i dogłębne spojrzenie, albo autentyczny, przejmujący realizm.

Całe życie Ferdynanda Goetela mogłoby być materiałem do fascynującej opowieści literackiej czy filmowej, a okres wspominany przez niego w Czasach wojny jest siłą rzeczy szczególnie interesujący i powstało dzieło nad wyraz godne polecenia.

Uczciwość, prawość (co nie zawsze znaczy to samo) i bezkompromisowa moralność oraz odwaga cywilna kazały pisarzowi nie tylko odczarować na kartach wspomnień drażliwe aspekty historii, takie jak choćby powstanie warszawskie, i ukazać co na ten temat myślano oraz mówiono w tamtych czasach, gdy wydarzenia miały miejsce. Kazały mu również wziąć udział w niemieckiej ekshumacji w Katyniu i podjąć samotną walkę o ujawnienie prawdy o zbrodni katyńskiej, za co zapłacił śmiercią za życia, bo tym chyba jest właśnie to, co zrobili mu rodacy z PRL.

Nie tylko do 1989 nie wydawano w Polsce legalnie tekstów tego autora, ale wykreślano jego nazwisko z leksykonów, programów nauczania, lub co gorsza zamieszczano życiorys daleko odbiegający od rzeczywistości, a jego dzieła wycofano (taki eufemizm na spalenie) z bibliotek. Teraz mamy okazję poznać jego dorobek, a ja uznałem, że zacznę od Czasów wojny, gdyż to one właśnie opowiadają o wydarzeniach, które sprawiły, że Goetel musiał z kraju wyjechać i umrzeć na obczyźnie, a władze robiły wszystko, by o nim zapomniano. Lektura przeszła wszelkie, najśmielsze moje oczekiwania i gdybym miał komuś polecić jedną, jedyną książkę, która nawet osobie kompletnie zielonej przedstawi zarazem ducha narodu, specyfikę czasu i miejsca, dzieje w ujęciu jak najbardziej indywidualnym i osobistym, a zarazem w oglądzie globalnym, politycznym i historycznym, padłoby właśnie na dzieło Goetela. Absolutnie i zdecydowanie polecam

Wasz Andrew

poniedziałek, 30 sierpnia 2021

Ziemowit Szczerek "Kolejna alternatywna historia Polski" - Narkoodloty na posezonowej Dominikanie

Ziemowit Szczerek

Kolejna alternatywna historia Polski

Wydawnictwo: Fundacja Nowoczesna Polska
Liczba stron: 24
Format: .epub
 




 

Dominikana. Położone na półkuli zachodniej, na wyspie Haiti, oblewane przez wody Oceanu Atlantyckiego karaibskie państwo, niepodległe od 1844 roku, zamieszkałe przez nieco ponad 10 mln mieszkańców, w którym językiem urzędowym jest hiszpański. Czy ów kraj ma aż tak wiele wspólnego z Polską, że można uznać go za jakąś alternatywną wizję naszej ojczyzny? Okazuje się, że przy wyobraźni stymulowanej odpowiednimi intoksykantami, jest to jak najbardziej możliwe, o czym przekonuje nas Ziemowit Szczerek w swoim, utrzymanym w stylistyce gonzo, reportażu zatytułowanym Kolejna alternatywna historia Polski.

poniedziałek, 23 sierpnia 2021

Ziemowit Szczerek "Międzymorze. Podróże przez prawdziwą i wyobrażoną Europę Środkową" - Między Wschodem a Zachodem

Ziemowit Szczerek

Międzymorze. Podróże przez prawdziwą i wyobrażoną Europę Środkową

Wydawnictwo: Agora, Czarne
Liczba stron: 344
 




 

Międzymorze, doktryna polityczna zakładająca utworzenie federacji państw Europy Środkowej i Wschodniej, to idea, która od kilku stuleci przewija się na polskiej niwie politycznej. Już Adam Jerzy Czartoryski (1770 – 1861) marzył o polsko-litewskiej wspólnocie silnie powiązanej z Czechami, Słowacją, Węgrami, Rumunią i wszystkimi Słowianami południowymi. Koncepcji Międzymorza sporo sił poświęcił marszałek Józef Piłsudski, wedle którego obszar ściśle współpracujących państw miał obejmować Białoruś, Czechosłowację, Estonię, Jugosławię, Litwę, Łotwę, Polskę, Rumunię, Ukrainę, Węgry oraz ewentualnie Finlandię. Ów twór jawił się wówczas jako konieczność i znakomita sposobność, by przeciwdziałać zagrożeniu ze strony Niemiec oraz Rosji. Inicjatywę powstania Unii Środkowoeuropejskiej reaktywował Rząd RP na uchodźstwie Władysława Sikorskiego. Tyle, że za każdym razem kończyło się na planach i zamierzeniach, które przede wszystkim z racji sprzeciwu państw zachodnich nigdy się nie ziściły. Ale fakt, że formalnie Międzymorze nigdy się nie zmaterializowało, w niczym nie przeszkadza, by odwiedzić jego niedoszłe tereny, o czym przekonuje nas Ziemowit Szczerek (ur. 1978), polski dziennikarz, tłumacz, pisarz i podróżnik, autor książki Międzymorze. Podróże przez prawdziwą i wyobrażoną Europę Środkową.

środa, 18 sierpnia 2021

Shūsaku Endō "When I Whistle" - O różnym pojmowaniu szczęścia

Shūsaku Endō

When I Whistle

Tytuł oryginału: Kuchibue o fuku toki
Tłumaczenie: Van C. Gessel
Wydawnictwo: Peter Owen Publishers
Liczba stron: 264





Mądrość Syracha uczy nas: Czynem i słowem czcij ojca swego, aby spoczęło na tobie jego błogosławieństwo. Albowiem błogosławieństwo ojca umacnia domy dzieci, a przekleństwo matki wywraca fundamenty [1]. Cóż jednak, gdy nic porozumienia między ojcem a synem staje się coraz cieńsza i bardziej napięta, kiedy wydaje się, że lada moment pęknie? Czy należy czynić wszystko, by naprawić nadpsutą przez zaniedbania relację, nawet jeśli wszelkie znaki na niebie i na ziemi wskazują na to, że płaszczyzna kontaktu i porozumienia skurczyła się do żałośnie małego skrawka? Interesujących przemyśleń i spostrzeżeń w tej niełatwej materii dostarcza nam uznany japoński pisarz Shūsaku Endō (1923 – 1996), autor powieści When I Whistle.

piątek, 13 sierpnia 2021

Gaétan Nocq "Raport W. Opowieść rotmistrza Pileckiego" - Do piekła i z powrotem

Gaétan Nocq

Raport W. Opowieść rotmistrza Pileckiego

Tytuł oryginału: Le rapport W. Infiltré à Auschwitz
Tłumaczenie: Olga Mysłowska
Wydawnictwo: Marginesy
Liczba stron: 264





W historii ludzkiej cywilizacji niejednokrotnie dochodzi do wytworzenia się bardzo specyficznych okoliczności, w których to idee humanistyczne ulegają zawieszeniu. Najoczywistszym przykładem jest wojna, czyli okres dewaluacji praw jednostki, powszechnego upodlenia i zbydlęcenia oraz upadku moralnych zasad i wzorców. To właśnie w trakcie wojny, w imię szumnych i podniosłych haseł, dokonuje się masowej eliminacji osobników uznanych za wrogów (nierzadko wedle dość mglistych kryteriów), stąd każdy konflikt to ogrom ofiar ludzkich, w sporej mierze niewinnych (tj. nie zaangażowanych bezpośrednio w walkę). Ale nawet na tym oceanie barbarzyństwa można znaleźć wysepki tak nieludzkiego okrucieństwa, że zetknięcie się z nim szokuje i poraża. Podczas II wojny światowej taką świątynią amoralności był niewątpliwie Konzentrationslager Auschwitz, czyli zespół niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych i obozu zagłady, funkcjonujący w latach 1940 – 1945 w Oświęcimiu (niem. Auschwitz), który pochłonął ponad 1,3 mln ludzkich istnień. Trudno wyobrazić sobie, by ktoś dobrowolnie dał zamknąć się w tej nazistowskiej fabryce śmierci, z której wychodziło się najczęściej przez krematoryjny komin, ale tak właśnie postąpił Witold Pilecki (1901 – 1948), rotmistrz kawalerii Wojska Polskiego – okoliczności oraz przebieg niezwykłej misji, jakiej podjął się Pilecki w KL Auschwitz możemy poznać, sięgając po komiks Raport W. Opowieść rotmistrza Pileckiego, autorstwa francuskiego rysownika Gaétana Nocq (ur. 1968).

poniedziałek, 9 sierpnia 2021

Kossi Efoui "Witajcie, powracające widma" - Pejzaż powojennych zniszczeń

Kossi Efoui

Witajcie, powracające widma

Tytuł oryginału: Solo d'un revenant
Tłumaczenie: Wawrzyniec Brzozowski
Wydawnictwo: Karakter
Seria: Literacka Karakteru
Liczba stron: 204




To już 10 lat odkąd opuściłeś swe rodzinne strony. Aż trudno uwierzyć, że czas tak szybko pożarł te miesiące spędzone na obczyźnie. 10 lat. Bagaż Twoich doświadczeń bardzo się powiększył. Życie naznaczyło Twój grzbiet niejedną blizną. Psotna fortuna kilkukrotnie zmusiła Cię do tego, byś kornie zgiął swój kart. Ale to już minęło. Serce krzyczy, że pora wracać! Cóż jednak zastaniesz po tak długiej nieobecności? Czy miejsce, do którego przybędziesz, będzie choćby w maleńkiej części odpowiadać Twoim wyobrażeniom? I wreszcie, co faktycznie kryje się pod tym żarliwym pragnieniem powrotu?

piątek, 6 sierpnia 2021

27 śmierci Toby'ego Obeda








Joanna Gierak-Onoszko

27 śmierci Toby'ego Obeda

czyta:Filip Kosior
wydawca: Dowody na Istnienie i Audioteka
długość:8 godzin 0 minut

Audiobook, który zmusił mnie do powrotu na bloga. Jeśli dzięki temu choć jedna osoba więcej po niego sięgnie - to warto. Tytuł słaby, ale książka powalająca. Gdyby Joanna Gierak-Onoszko była Amerykanką, miałaby Pulitzera w kieszeni. Dzieło bije na głowę Miedziaki, za które Colson Whitehead, autor Kolei podziemnej, dostał drugiego Pulitzera. Filip Kosior jako lektor pokazał prawdziwe mistrzostwo. Absolutnie polecam.

Wasz Andrew

środa, 4 sierpnia 2021

Cyprian Ekwensi "Glittering City" - Po zmierzchu w wielkim mieście

Cyprian Ekwensi

Glittering City

Wydawnictwo: Penguin Books
Seria: Penguin Modern
Liczba stron: 64
 
 



 

Podróż pociągiem z odległej prowincji położonej na północy kraju nieznośnie się ciągnie. Rzut oka na współpasażerów pozwala stwierdzić, że w ramionach znużenia znalazłaś się nie tylko Ty, co nie stanowi jednak żadnego pocieszenia. Co gorsza, kiedy już przybywasz do tego wielkiego miasta skąpanego w blasku sztucznego słońca, okazuje się, że pociąg spóźnił się o kilka godzin. Stoisz więc sama na rozległym peronie, bezradnie rozglądając się za matką bądź wujkiem, którzy mieli na Ciebie czekać. Gdy wydaje się, że sprawy nie mogą przyjąć gorszego obrotu, zjawia się on – młody człowiek o aparycji amanta, który bezinteresownie oferuje pomoc, niezbędną dla każdego nowo przybyłego do Lagos. Tyle, że zaufanie obcemu człowiekowi szczerzącemu do nas zęby w uśmiechu i powierzenie mu swojego losu to nie zawsze dobry pomysł. O tym jak zdradliwi mogą być tacy do rany przyłóż przewodnicy przekonuje nas Cyprian Ekweni (1921 – 2007), pochodzący z ludu Igbo nigeryjski pisarz, autor nowelki Glittering City wydanej jako 32. tom serii Penguin Modern.

piątek, 30 lipca 2021

Ayọ̀bámi Adébáyọ̀ "Zostań ze mną" - O trudnej sztuce miłości

Ayọ̀bámi Adébáyọ̀

Zostań ze mną

Tytuł oryginału: Stay with Me
Tłumaczenie: Karolina Iwaszkiewicz
Wydawnictwo: Marginesy
Liczba stron: 304
 

 

 

 

Jako ludzie jesteśmy istotami społecznymi, co oznacza, że większość z nas nie potrafi funkcjonować poza obrębem grupy, do jakiej przynależymy. Zbiorowość pozwala nam się realizować, rozwijać, zaspokaja nasze potrzeby, ale jednocześnie wymaga od nas potwierdzenia swojej utylitarności czy przestrzegania określonych kodów zachowań. Jak jednak wygląda życie tych, którzy zmuszeni są trwać w środowisku, gdzie obowiązujące wzorce, normy i standardy są równie przestarzałe, co szkodliwe? Ciekawą wizję ludzi wegetujących w bardzo opresyjnym otoczeniu przedstawia Ayọ̀bámi Adébáyọ̀ (ur. 1988), nigeryjska pisarka i autorka powieści Zostań ze mną.

piątek, 23 lipca 2021

Chinua Achebe "Nie jest już łatwo" - O niespełnionych obietnicach

Chinua Achebe

Nie jest już łatwo

Tytuł oryginału: No Longer at Ease
Tłumaczenie: Jerzy Łoziński
Wydawnictwo: Zysk i S-ka
Cykl: Trylogia afrykańska (tom 2)
Liczba stron: 184




Z czysto statystycznego punktu widzenia, im większa jest paleta oddziałujących na nas bodźców, tym większa szansa na to, że któryś z tych impulsów wywrze na nas wpływ. Z tego właśnie powodu nie sposób nie zgodzić się z Heraklitem twierdzącym, że: Niepodobna wstąpić dwukrotnie do tej samej rzeki [1] – wraz z upływem czasu zmieniamy się bowiem zarówno my jak i nasze otoczenie. Czy mając na uwadze ten fakt, racjonalnie myślący i uczciwy wobec siebie oraz bliźnich człowiek może obiecać coś, od wykonania czego dzieli nas rozległy horyzont czasowy? O tym jak fatalne w skutkach może być nakładanie na siebie przyszłych zobowiązań przekonuje nas nigeryjski pisarz Chinua Achebe (1930 – 2013), autor powieści Nie jest już łatwo.

poniedziałek, 19 lipca 2021

Wole Soyinka "Interpretatorzy" - Objaśniając i tworząc

Wole Soyinka

Interpretatorzy

Tytuł oryginału: The Interpreters
Tłumaczenie: Ewa Fiszer
Wydawnictwo: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza
Liczba stron: 268
 

 

 

 

Możność zdobywania wykształcenia poza granicami ojczyzny to znakomita okazja, by podszlifować umiejętność władania językiem obcym, zetknąć się z odmienną kulturą czy poznać inne podejścia do interesujących nas zagadnień. Zdobywane w ten sposób doświadczenie staje się naszym bagażem, z którym wracamy do rodzimego kraju, i który zamierzamy jak najlepiej spożytkować. Wszelako plany takie na ogół czynimy jeszcze przed wyjazdem, zaś wyjazd ów to nierzadko zupełnie inna perspektywa, z jakiej zaczynamy oglądać ziemię swoich przodków. W rezultacie powrót bywa dość rozczarowującym przeżyciem, bowiem niekiedy okazuje się, że o ile my faktycznie staliśmy się kimś innym (z reguły wydaje nam się, że kimś lepszym), o tyle nasze państwo dręczą te same problemy,  rodacy nadal tkwią w tych samych myślowych schematach, zaś nasze skromne siły nie są w stanie zmienić tego stanu rzeczy. Przekonują się o tym choćby bohaterowie powieści Interpretatorzy pióra nigeryjskiego zdobywcy Literackiej Nagrody Nobla, Wole Soyinki (ur. 1934).

środa, 14 lipca 2021

Chimamanda Ngozi Adichie "Połówka żółtego słońca" - Biafrański (krwawy) epizod

Chimamanda Ngozi Adichie

Połówka żółtego słońca

Tytuł oryginału: Half of the Yellow Sun
Tłumaczenie: Witold Kurylak
Wydawnictwo: Zysk i S-ka
Liczba stron: 804
 

 

 

 

Stan równowagi termodynamicznej to taki stan, w którym makroskopowe parametry układu nie zmieniają się w czasie, czyli między układem a otoczeniem nie dochodzi do wymiany energii – mamy więc do czynienia z bezruchem, stałością czy niezmiennością. Niemal każdy układ dąży do osiągnięcia stanu równowagi, w którym to entropia, będąca miarą stopnia nieuporządkowania, osiąga maksimum – jednym z przejawów takiego stanu rzeczy jest to, że wiele ludzkich płodów trwa niejako na przekór otoczeniu. Z tego właśnie względu mury kruszeją, obrazy blakną, a książki pleśnieją. Nietrwałością odznaczają się również byty polityczne, szczególnie te, które zostają stworzone  sztucznie i arbitralnie – symptomem takiej niestabilności są wszelakiej maści tąpnięcia i przewroty, które dotykają dany kraj i zamieszkujący go naród. Dobrym przykładem takiego państwa, które musi zmagać się szeregiem czynników dążących do jego rozpadu jest Nigeria. O tym jak burzliwa jest jej historia możemy przekonać się sięgając po Połówkę żółtego słońca autorstwa nigeryjskiej pisarki Chimamandy Ngozi Adichie (ur. 1977).

piątek, 9 lipca 2021

Radosław Rak "Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli" - O Golicji i Głodomerii albo tragiczny (anty)bohater

Radosław Rak

Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli

Wydawnictwo: Powergraph
Seria: Kontrapunkty
Liczba stron: 464





Rok 1846 to jeden z wielu tragicznych okresów w niełatwej i naznaczonej krwią historii Polski, chociaż z rokiem tym wiązano spore nadzieje. To właśnie wtedy zaplanowano wybuch powstania, które swoim zasięgiem objąć miało trzy zabory, i którego skutkiem miało być odrodzenie się polskiej państwowości. Co istotne, spiskowcy, pomni na klęski ponoszone w poprzednich zrywach narodowowyzwoleńczych, zaczęli uwzględniać czynnik chłopski, który zaczął jawić się jako nieodzowny w odniesieniu końcowego sukcesu. Tyle, że warunek konieczny do rozbudzenia patriotycznych uczuć wśród jednej z najuboższych warstw społecznych – zniesienie poddaństwa – wywracał do góry nogami dotychczasowy porządek oparty na powinnościach feudalnych, z czym wielu szlachciców nie mogło się pogodzić. Opieszałość w temacie poprawy doli chłopów została skrzętnie wykorzystana w zaborze austriackim, w którym to urzędnicy Cesarstwa Austro-Węgierskiego dążyli do zantagonizowania włościan i ziemiaństwa. Proces ten zakończył się pełnym sukcesem – nie dość, że powstanie krakowskie, które rozpoczęło się w nocy z 21. na 22. lutego 1846 roku udało się zdusić niemal w zarodku (za koniec zrywu podaje się datę 3. marca 1846 roku), to dzięki rozpuszczonej plotce o rzekomej akcji zbrojnej, jaką to szlachta miała przeprowadzić przeciwko chłopom, doszło do gwałtownych rozruchów określanych mianem rabacji galicyjskiej. W ich wyniku zbrojne bandy chłopów zrabowały bądź zniszczyły prawie 500 dworów szlacheckich, zabijając przy tym wg różnych szacunków od 1200 do 3000 osób, niemal wyłącznie ziemian oraz ich urzędników. By przekonać się dlaczego włościanie tak ochoczo przyłączali się do antyszlacheckiego buntu, warto zapoznać się z panującymi podówczas stosunkami. Dobrą ku temu okazją jest oczywiście literatura, i to nie tylko historyczna. Spośród pozycji beletrystycznych godna uwagi jest choćby powieść Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli autorstwa Radka Raka (ur. 1987), która w 2020 roku uhonorowana została Nagrodę Literacką "Nike".

poniedziałek, 5 lipca 2021

Andrus Kivirähk "Człowiek, który znał mowę węży" - O nieuchronności zmian

Andrus Kivirähk

Człowiek, który znał mowę węży

Tytuł oryginału: Mees, kes teadis ussisõnu
Tłumaczenie: Anna Michalczuk-Podlecki
Wydawnictwo: Marpress
Seria: Bałtyk
Liczba stron: 412




Świat wraz z zamieszkującymi go ludźmi to układ, który podlega nieustannym fluktuacjom i zmianom. Stąd długowieczny i bezstronny obserwator – gdyby takowy istniał – byłby świadkiem zmierzchu niejednej epoki. To, co z punktu widzenia jednostki jawi się jako trwałe i niezachwiane, nagle okazuje się zaskakująco kruche i przejściowe. Boleśnie przekonuje się o tym choćby Leemet, bohater powieści Człowiek, który znał mowę węży pióra Andrusa Kivirähka (ur. 1970), estońskiego dziennikarza, dramaturga i pisarza.

poniedziałek, 28 czerwca 2021

Kafū Nagai, Kōji Uno, Ryūnosuke Akutagawa "Three Japanese Short Stories" - Krótka wizyta w Kraju Kwitnącej Wiśni

Kafū Nagai, Kōji Uno, Ryūnosuke Akutagawa

Three Japanese Short Stories

Tłumaczenie: Jay Rubin
Wydawnictwo: Penguin Books
Seria: Penguin Modern
Liczba stron: 52
 



 

Antologia literackich opowiadań, których autorów łączy wspólne pochodzenie to świetna metoda zarówno na rozpoczęcie czytelniczej przygody z danym krajem, jak i wyłuskiwanie nowych, jeszcze niepoznanych nazwisk. Nie inaczej było w moim przypadku, kiedy zdecydowałem się sięgnąć po charakterystyczną, seledynową książeczkę wydawnictwa Penguin Books – tym razem padło na 5. tom serii Penguin Modern, tj. Three Japanese Short Stories. W zbiorku, zgodnie z tym co sugeruje tytuł, znajdziemy trzy teksty pióra trzech japońskich pisarzy: Behind the Prison Kafū Nagaiego, Closet LLB Kōjiego Uno oraz General Kim Ryūnosuke Akutagawy.