"Till September Petronella" Jean Rhys - Czteroaktowa opowieść o niedopasowaniu

Jean Rhys

Till September Petronella

Wydawnictwo: Penguin Classics 

Seria: Penguin Modern

Liczba stron: 64

Format: papier

 

 

 

  

Po części wykuty, po części odziedziczony charakter w połączeniu z nabytym doświadczeniem oraz z wysoce zindywidualizowaną paletą zmysłów służącą do odbierania płynących z otoczenia bodźców, skutkują tym, że jedni ludzie dobrze czują się w człowieczych skupiskach, podczas gdy inni wręcz przeciwnie, nie potrafią odnaleźć się w ludzkiej gromadzie, błąkając się gdzieś na marginesie, mierząc się z poczuciem niedopasowania i odstawania od przyjętych wzorców i szablonów. Do tej drugiej kategorii śmiało można zaliczyć postacie kreowane przez Jean Rhys (1890 – 1979), pochodzącą z Dominiki, karaibską pisarkę, autorkę dłuższych i krótszych form literackich.

"The Gigolo" Françoise Sagan - Witaj smutku w pigułce

Françoise Sagan

The Gigolo

Tytuł oryginału: Le gigolo 

Tłumaczenie: Joanna Kilmartin

Wydawnictwo: Penguin Books

Seria: Penguin Modern 

Liczba stron: 50

Format: papier

 

Związek między dwójką ludzi, niezależnie od tego czy chodzi o małżeństwo, konkubinat czy też układ między kochankami, to konstrukt niesłychanie skomplikowany, a przy tym zmienny, nietrwały, nieustannie fluktuujący, bowiem podatny jest on na działanie bodźców zarówno zewnętrznych, jak i wewnętrznych. Stąd, wierne i czułe trwanie przy swoim boku na przestrzeni lat, dla niejednej pary może być niemożliwym do osiągnięcia wyzwaniem, o czym w swojej prozie przypomina francuska pisarka Françoise Sagan (1935 – 2004) – dobrą próbką jej prozy dla tych, który zastanawiają się, czy warto po nią sięgnąć, jest zbiór The Gigolo trzydziesty pierwszy tom serii Penguin Modern wydawnictwa Penguin Classics.

"Food" Gertrude Stein - Ciężkostrawny eksperyment

Gertrude Stein

Food

Wydawnictwo: Penguin Books

Seria: Penguin Modern

Liczba stron: 64

Format: papier

 

 

 

 

Język to zorganizowany system komunikacji, na który składają się zasady gramatyczne oraz słownictwo. To podstawowe narzędzie, zarówno w formie mówionej jak i pisanej, za pomocą którego ludzie porozumiewają się ze sobą. Język, który nie jest zastygły, który nieustannie ewoluuje i dostosowuje się do nowych okoliczności i realiów, odzwierciedla zmieniającą się historię i kulturę jego użytkowników. Język to także kwintesencja ludzkiej wyobraźni, bowiem posiada zdolność do odwoływania się do obiektów, wydarzeń czy idei, które nie mają odniesienia w świecie rzeczywistym, które istnieją wyłącznie jako projekcja człowieczego umysłu. Język posiada na tyle niezwykłe właściwości, że nieustannie rodzi się pokusa, by się nim pobawić, by sprawdzić, gdzie są jego granice, po przekroczeniu których zatraca on swoją pierwotną funkcję – tę właśnie ścieżką zdaje się wędrować Gertrude Stein (1874 – 1946), amerykańska poetka, pisarka, feministka, autorka eksperymentalnego utworu Food, opublikowanego jako ósmy tom serii Penguin Modern wydawnictwa Penguin Classics.

"The Custard Heart" Dorothy Parker - Maski, oczekiwania i alkohol

Dorothy Parker

The Custard Heart

Wydawnictwo: Penguin Books

Seria: Penguin Modern

Liczba stron: 64

Format: papier

 

 

 

 

Człowiek to skomplikowana istota, która nierzadko sama nie wie, czego właściwie pragnie. Na ogół przeszkodą w realizacji marzeń zdają się być pieniądze, czy raczej ich brak. Ale gdy upragniona gotówka już się pojawi, okazuje się, że nie jest ona żadnym remedium. Poszukiwania szczęścia trwają więc dalej, a próbom poddawane są kolejne cudowne eliksiry – grono przyjaciół, efektowne gadżety, podróże czy używki. Kiedy jednak zasklepimy się w naszych oczekiwaniach i żądaniach tego, by świata był dla nas lepszym miejsce do życia, nie decydując się krytycznie spojrzeć na samych siebie, trudno będzie o pozytywne rozwiązanie. Przypomina nam o tym Dorothy Parker (1893 – 1967), amerykańska poetka i pisarka, autorka zbiorku The Custard Heart.

"The Cracked Looking-Glass" Katherine Anne Porter - Spękane marzenia

Katherine Anne Porter

The Cracked Looking-Glass

Wydawnictwo: Penguin Books

Seria: Penguin Modern

Liczba stron: 64

Format: papier

 

 

 

 

Gdy rzeczywistość nie spełnia pokładanych w niej nadziei, kiedy daleko jej do naszych oczekiwań i pragnień, istnieje pokusa, by zanurzyć się w świecie własnych fantazji. W końcu nasz umysł to potężna maszyneria zdolna do kreowania nowych światów, odznaczających się głębią, złożoną strukturą i bogactwem detali, których nie powstydziłby się niejeden demiurg. Cóż jednak się stanie, kiedy nieprzyjazny i opresyjny świat zewnętrzny zacznie nachalnie pukać do wrót naszych majaków? Ciekawą wizję takiej niemiłej konfrontacji stworzyła Katherine Anne Porter (1890 – 1980), amerykańska dziennikarka, pisarka i eseistka, autorka noweli The Cracked Looking-Glass.

"Letter to My Mother" Georges Simenon - Gorzkie pojednanie

Georges Simenon

Letter to My Mother

Tytuł oryginału: Lettre à ma mère

Tłumaczenie: Ralph Manheim

Wydawnictwo: Penguin Books

Seria: Penguin Modern

Liczba stron: 60

 

 

 

Śmierć to proces nieodwracalny. To kres człowieczej wędrówki. To bezpowrotnie utracona szansa bezpośredniej komunikacji i właśnie świadomość tego, że zmarły nie podejmie już z nami żadnej dyskusji, nierzadko okazuje się katalizatorem do szeregu dygresji, poświęconych naszej relacji. To spojrzenie na wspólną przeszłość naznaczone poczuciem straty bywa znacznie dojrzalsze i wielowymiarowe, o czym przypomina nam choćby Georges Simenon (1903 – 1989), belgijski pisarz tworzący w języku francuskim, autor autobiograficznego eseju Letter to My Mother.

"The Breakthrough" Daphne du Maurier, czyli bez literackiego przełomu

Daphne du Maurier

The Breakthrough

Wydawnictwo: Penguin Books

Seria: Penguin Modern

Liczba stron: 64

 

 

 

Naukowe odkrycia nierzadko wiążą się z koniecznością zanegowania dotychczasowego stanu wiedzy oraz podważenia czegoś, co do tej pory uważane było za pewnik czy oczywistość. Bywa, że zbyt śmiałe umysły dokonujące przełomów w danej dziedzinie, są przez ówczesnych postrzegane (i stosownie do tego traktowane) w kategoriach szarlatanów, co zresztą jest zgodne z jednym z praw, jakie sformułował Arthur C. Clarke, brytyjski pisarz fantastycznonaukowy i propagator kosmonautyki, który stwierdził, że: Każda wystarczająco zaawansowana technologia jest nieodróżnialna od magii [1]. Tą właśnie ścieżką, tj. pograniczem nauki i (pozornej?) nadnaturalności, podąża Daphne du Maurier (1907 – 1989), brytyjska prozaiczka, autorka noweli The Breakthrough, która ukazała się jako 3. tom cyklu Penguin Modern.

Cyprian Ekwensi "Glittering City" - Po zmierzchu w wielkim mieście

Cyprian Ekwensi

Glittering City

Wydawnictwo: Penguin Books

Seria: Penguin Modern

Liczba stron: 64

 

 

 

Podróż pociągiem z odległej prowincji położonej na północy kraju nieznośnie się ciągnie. Rzut oka na współpasażerów pozwala stwierdzić, że w ramionach znużenia znalazłaś się nie tylko Ty, co nie stanowi jednak żadnego pocieszenia. Co gorsza, kiedy już przybywasz do tego wielkiego miasta skąpanego w blasku sztucznego słońca, okazuje się, że pociąg spóźnił się o kilka godzin. Stoisz więc sama na rozległym peronie, bezradnie rozglądając się za matką bądź wujkiem, którzy mieli na Ciebie czekać. Gdy wydaje się, że sprawy nie mogą przyjąć gorszego obrotu, zjawia się on – młody człowiek o aparycji amanta, który bezinteresownie oferuje pomoc, niezbędną dla każdego nowo przybyłego do Lagos. Tyle, że zaufanie obcemu człowiekowi szczerzącemu do nas zęby w uśmiechu i powierzenie mu swojego losu to nie zawsze dobry pomysł. O tym jak zdradliwi mogą być tacy do rany przyłóż przewodnicy przekonuje nas Cyprian Ekweni (1921 – 2007), pochodzący z ludu Igbo nigeryjski pisarz, autor nowelki Glittering City wydanej jako 32. tom serii Penguin Modern.

Kafū Nagai, Kōji Uno, Ryūnosuke Akutagawa "Three Japanese Short Stories" - Krótka wizyta w Kraju Kwitnącej Wiśni

Kafū Nagai, Kōji Uno, Ryūnosuke Akutagawa

Three Japanese Short Stories

Tłumaczenie: Jay Rubin

Wydawnictwo: Penguin Books

Seria: Penguin Modern

Liczba stron: 52

 

 

Antologia literackich opowiadań, których autorów łączy wspólne pochodzenie to świetna metoda zarówno na rozpoczęcie czytelniczej przygody z danym krajem, jak i wyłuskiwanie nowych, jeszcze niepoznanych nazwisk. Nie inaczej było w moim przypadku, kiedy zdecydowałem się sięgnąć po charakterystyczną, seledynową książeczkę wydawnictwa Penguin Books – tym razem padło na 5. tom serii Penguin Modern, tj. Three Japanese Short Stories. W zbiorku, zgodnie z tym co sugeruje tytuł, znajdziemy trzy teksty pióra trzech japońskich pisarzy: Behind the Prison Kafū Nagaiego, Closet LLB Kōjiego Uno oraz General Kim Ryūnosuke Akutagawy.

Kathy Acker "New York City in 1979" - Kontrkulturowa ciekawostka

Kathy Acker

New York City in 1979

Wydawnictwo: Penguin Books

Seria: Penguin Modern

Liczba stron: 47

 

 

 

 

 

Kultura, rozumiana jako dorobek duchowy i artystyczny człowieczej cywilizacji, jest na tyle rozległa, że śledzenie i poznanie wszystkich jej odnóg jest niemal niemożliwe z punktu widzenia jednostki, która limitowana jest stosunkowo krótką długością człowieczego żywota. Ale poznaniu danych trendów w szeroko rozumianej sztuce może nie sprzyjać także szerokość geograficzna, pod jaką się żyje – dla przykładu mieszkaniec Europy Środkowo-Wschodniej nie ma zbyt wielu okazji, by zapoznać się ze sceną literackiego undergroundu Nowego Jorku z lat 70-tych XX wieku, za którego czołową reprezentantkę uchodzi Amerykanka Kathy Acker (1947 – 1997). Póki co na język polski przełożono tylko jedną powieść tej pisarki (na łamach serii Kameleon Wydawnictwa Zysk i S-ka ukazała się Kicia, Król Piratów) i jak na razie niewiele wskazuje na to, by na naszym rynku pojawiły się kolejne tytuły. Ale czy po prozę Acker warto w ogóle sięgać? Wydaje się, że dobrą propozycją dla czytelników wahających się, a jednocześnie władających językiem Szekspira jest książeczka New York City in 1979 (27. tom serii Penguin Modern) – ta krótka pozycja to esencja stylu, jakim operuje Kathy Acker.

Wendell Berry "Why I Am Not Going to Buy a Computer" - Gdy słowa idą w parze z czynem

Wendell Berry

Why I Am Not Going to Buy a Computer

Wydawnictwo: Penguin Books

Seria: Penguin Modern

Liczba stron: 64

 

 

 

 

 

Wzrastająca świadomość na temat skomplikowanego homeostatu, jakim jest nasza planeta sprawia, że bycie eco-friendly jest obecnie bardzo modne. Działania w codziennym życiu, które w założeniu mają być przyjazne dla środowiska poprzez jak najmniejszą z nim interferencję, są coraz bardziej powszechne oraz coraz mocniej lansowane. I na pierwszy rzut oka wszystko wygląda bardzo kolorowo – uśmiechnięci ludzie, których czoła przecina frasunek o los Ziemi, podejmują szereg akcji dążących do poprawy losu naszego globu i odważnie kroczą ku przyszłości mieniącej się coraz jaśniejszymi i kolorowymi barwami. Tyle, że gdyby złośliwy cynik zdecydował się zeskrobać tę warstwę blichtru, okaże się, że pod spodem wiele elementów gnije od hipokryzji, obłudy i fałszu. Niestety, ale z racji faktu, że podejście eco-friendly to przede wszystkim marketing, bardzo wiele inicjatyw jest niezwykle płytkich i powierzchownych. Bo jak inaczej określić postępowanie pewnego szwedzkiego koncernu odzieżowego, oferującego klientowi możliwość zakupu joggersów wykonanych z poliestru częściowo pochodzącego z recyklingu (76%), akrylu (21%) i wełny (3%), który jednocześnie zleca (poprzez ogromny i trudny do prześledzenia łańcuch pośredników) szycie swoich ubrań m.in. w krajach Azji Południowo-Wschodniej w tzw. sweatshopach, tj. zakładach pracy, gdzie prawa pracownicze są notorycznie łamane, pensje, oględnie rzecz mówiąc, nie najwyższe, zaś bezpieczeństwo to tylko pusty slogan? Albo na ile poważnie można traktować wszelakiej maści influencerów, coachów i trendsetterów, którzy w jednej chwili przejawiają troskę o losy środowiska naturalnego, a którzy w następnym momencie w swoich postach publikowanych w mediach społecznościowych chwalą się najnowszymi elektronicznymi gadżetami? Przykłady takiej dwulicowości można by mnożyć i mnożyć, ale tematem dzisiejszego wpisu będzie coś zupełnie przeciwnego, bowiem za sprawą 2 krótkich esejów pióra Wendella Berry'ego (ur. 1934), przekonamy się jak to jest żyć bezkompromisowo i konsekwentnie w duchu zrównoważonego rozwoju. Wspomniane teksty opublikowano w zbiorku Why I Am Not Going to Buy a Computer w ramach 50. tomu serii Penguin Modern.

Yūko Tsushima "Of Dogs and Walls" - O pamięci i niepamięci

Yūko Tsushima

Of Dogs and Walls

Tytuł oryginału: Inu to hei nituite

Tłumaczenie: Geraldine Harcourt

Wydawnictwo: Penguin Books

Seria: Penguin Modern

Liczba stron: 64

 

 

 

Opowiadania można traktować jako papierek lakmusowy, pozwalający w szybki sposób przekonać się czy styl danego pisarza bądź danej pisarki przypadnie nam do gustu, i czy warto angażować się w dalszą znajomość. Wydaje się, że tak właśnie można postrzegać zbiorek Of Dogs and Walls, opublikowany przez wydawnictwo Penguin Books jako 43. tom serii Penguin Modern, który daje nam sposobność zapoznania się z prozą uznanej japońskiej literatki, Yūko Tsushimy (1947 – 2016). Książeczka składająca się z dwóch opowiadań (oprócz tytułowego Of Dogs and Walls, mamy jeszcze The Watery Realm) zawiera w sobie wszystkie elementy charakterystyczne dla pisarstwa tej artystki.

Martin Luther King "Letter from Birmingham Jail" - O pokojowych burzycielach porządku

Martin Luther King Jr.

Letter from Birmingham Jail

Wydawnictwo: Penguin Books

Seria: Penguin Modern

Liczba stron: 54

 

 

 

 

 

Martin Luther King Jr. (1929 – 1968), laureat pokojowej Nagrody Nobla z roku 1964 roku, to amerykański pastor baptystyczny będący liderem i ikoną ruchu praw obywatelskich (ang. civil rights movement), który przez lata dążył do zniesienia dyskryminacji rasowej i nadania pełni praw obywatelskich dla mniejszości afroamerykańskiej. King uparcie i konsekwentnie operował taktyką biernego oporu i filozofią odrzucenia stosowania przemocy (ang. non violence). A kiedy rezygnuje się przemocy i agresji, stawiać trzeba na rozmowę, czyli na słowa. Co do powiedzenia swoim oponentom miał do powiedzenia King, przekonać się można sięgając po zbiorek Letter from Birmingham Jail opublikowany przez wydawnictwo Penguin Books w ramach serii Penguin Modern.

Carson McCullers "The Haunted Boy" - Niespokojni i osamotnieni

Carson McCullers

The Haunted Boy

Wydawnictwo: Penguin Books

Seria: Penguin Modern

Liczba stron: 62

Literatura to cudowna sieć naczyń połączonych. Niemało dzieł interferuje ze sobą na najróżniejszych poziomach. Istnieją powieści, w których wspomina się o innych utworach; bywają tytuły napisane pod wpływem innych, jako rodzaj hołdu czy fascynacji; wreszcie nie brak książek polecanych w uprawianej przez danego pisarza bądź pisarkę eseistyce czy diarystyce. Dla przykładu, ja po króciutki zbiór opowiadań The Haunted Boy wydany przez Penguin Books w ramach serii Penguin Modern, sięgnąłem pod wpływem lektury Tak ukochanej Melanii Gai Mazzucco. W tej fabularyzowanej biografii przybliżona zostaje barwna postać Annemarie Schwarzenbach: pisarki, fotografki, dziennikarki, podróżniczki i wreszcie skandalistki, sławnej szczególnie w okresie 20-lecia międzywojennego. Wśród grona przyjaciół i znajomych pozostających w orbicie towarzyskich zainteresowań bohaterki wspomniana zostaje amerykańska pisarka Carson McCullers (1917 – 1967), która miała wręcz obsesję na punkcie Schwarzenbach. Przyznaję, że kilka krótkich wzmianek o McCullers zaintrygowało mnie na tyle, że postanowiłem zapoznać się z twórczością tej artystki i w ten sposób podjąłem się lektury wspomnianego zbioru The Haunted Boy.