"Trochę szczęścia. Dziesięć lat łagru i zesłania 1945–1955" Tadeusz Bukowy - Promyk nadziei z syberyjskich łagrów

Trochę szczęścia. Dziesięć lat łagru i zesłania 1945–1955

Tadeusz Bukowy

Wydawnictwo: Fundacja Ośrodka Karta

Seria: Świadectwa XX wiek 

Liczba stron: 331

Format: .epub

 

W powszechnej świadomości moment ustania działań zbrojnych to chwila wielkiego szczęścia – długo wyczekiwany pokój wreszcie gości na umęczonej ziemi, obficie skropioną krwią poległych i rannych. Tyle, że trwałe zawieszenie broni, szczególnie na terenach, gdzie przetaczał się front, niszcząc ogromne połacie miast i wsi, jest jednoznaczne z nastaniem nowej rzeczywistości – to, co przedwojenne bardzo rzadko pozostaje niezmienne, ba, okazuje się zadziwiająco kruche i nietrwałe. O tym, że powojnie wcale nie jest jedynie błogą radością, że może być naznaczone kolejnymi dramatami i cierpieniem, boleśnie przekonują się polscy obywatele, którzy 9 maja 1945 roku odzyskują co prawda Ojczyznę, tyle, że w bardzo zmienionych granicach, a co gorsza, z mocno ograniczoną niepodległością. Powstała 22 lipca 1944 roku Rzeczpospolita Polska to państwo satelickie pozostające w orbicie wpływów Związku Radzieckiego, który w niemałym stopniu decyduje o kształcie polityki zagranicznej oraz krajowej. Objawem tego wtrącania się w wewnętrzne sprawy Polski są choćby prowadzone regularnie czystki w polskim społeczeństwie (odkąd tylko Armia Czerwona ponownie wkracza na polskie ziemie) – aparat Rzeczpospolitej Polskiej przy ogromnym wsparciu funkcjonariuszy z ZSRR pozbywa się elementów niepewnych, zagrażających stabilności formującej się władzy komunistycznej. Jednym z takich pechowców, którego nowy system uznaje za niepożądanego jest Tadeusz Bukowy (1929 – 2023) – jego perypetie, możemy poznać dzięki wydawnictwu Fundacja Ośrodka KARTA, które w ramach swojej sztandarowej serii Świadectwa XX wiek, publikuje spisane i zredagowane wspomnienia pana Tadeusza pt. Trochę szczęścia. Dziesięć lat łagru i zesłania 1945–1955.

 

"Dziennik sprzeciwu. Tajne zapiski obywatela III Rzeszy" Friedrich Kellner - Perspektywa sprawiedliwego

Friedrich Kellner

Dziennik sprzeciwu. Tajne zapiski obywatela III Rzeszy

Tytuł oryginału: Vernebelt, verdunkelt sind alle Hirne. Tagebücher 1939-1945 

Tłumaczenie: Andrzej Kopacki

Wydawnictwo:  Fundacja Ośrodka Karta

Seria: Świadectwa XX wiek

Liczba stron: 308

Format: .epub

 

Dzisiaj, ponad 90 lat po dojściu nazistów do władzy w Niemczech (30 stycznia 1933 kanclerzem zostaje Adolf Hitler), istnieje kilka narracji na temat współudziału niemieckich obywateli w hitlerowskiej machinie śmierci, która w swych krwawych trybach mieli kilka milionów ofiar. Jedna z lobbowanych tez przedstawia ówczesnych Niemców jako zbiorowisko oszukanych, zastraszonych, ubezwłasnowolnionych i otumanionych propagandą osobników, którzy wpadają w nazistowską pułapkę bez wyjścia. Podobnie jak przedstawiciele innych narodowości, stają się oni zakładnikami członków NSDAP (niem. Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, pol. Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników), którzy dyrygują opętańczym tańcem zniszczenia i zagłady. Ale czy faktycznie niemieccy cywile oraz szeregowi żołnierze z lat 1933 – 1945 to wyłącznie ofiary? Czy zniewolony niemiecki naród to tylko bierny wykonawca szaleńczych rozkazów, którym nie można się w żadnej mierze przeciwstawić? Bardzo ciekawych odpowiedzi na te pytania udziela lektura wspomnień Friedricha Kellnera, które w Polsce zostały wydane pod tytułem Dziennik sprzeciwu. Tajne zapiski obywatela III Rzeszy.

"Neger, Neger... Opowieść o dorastaniu czarnoskórego chłopca w nazistowskich Niemczech" Hans-Jürgen Massaquoi - Nie-Aryjczyk o Aryjczykach

Hans-Jürgen Massaquoi

Neger, Neger... Opowieść o dorastaniu czarnoskórego chłopca w nazistowskich Niemczech

Tytuł oryginału: Destined to Witness: Growing Up Black in Nazi Germany 

Tłumaczenie: Anna Bańkowska

Wydawnictwo: Fundacja Ośrodka Karta

Seria: Świadectwa XX wiek

Liczba stron: 467

Format: .epub

Lata dziecięce oraz młodzieńcze, kiedy to formuje się nasza osobowość, są wysoce zindywidualizowane, a przez to niepowtarzalne. Ich wyjątkowość bierze się z tego, iż każdy człowiek dysponuje specyficznym aparatem do odbioru bodźców zewnętrznych, wykształconym zarówno na podstawie danej puli genowej, jak i nabytych doświadczeń. Jednocześnie dojrzewanie człowieka nierozerwalnie wiąże się z realiami, w jakich się ono odbywa. Są okresy w historii cechujące się szczególną intensywnością i burzliwością, na tle których pojedynczy żywot nabiera jeszcze większego kolorytu. Przypomina nam o tym Hans-Jürgen Massaquoi (1926 – 2013), niemiecko-amerykański dziennikarz i pisarz, autor autobiograficznej książki Neger, Neger... Opowieść o dorastaniu czarnoskórego chłopca w nazistowskich Niemczech.

"Mężczyźni z różowym trójkątem" Heinz Heger - O mniej znanej karcie nazistowskiej machiny śmierci

Heinz Heger

Mężczyźni z różowym trójkątem

Tytuł oryginału: Die Männer mit dem rosa Winkel

Tłumaczenie: Alicja Rosenau

Wydawnictwo: Fundacja Ośrodka Karta

Seria: Świadectwa XX wiek

Liczba stron: 151

Format: .epub

Nazistowska machina śmierci, funkcjonująca w latach 1933 – 1945, idealnie sprawdziła się jako narzędzie opresji. Przez niemieckie fabryki zagłady (obozy koncentracyjne) przewinęło się tyle ofiar, że do dzisiaj trudno określić ich precyzyjną liczbę oraz ustalić tożsamość wszystkich pokrzywdzonych. Hitler oraz jego poplecznicy znaleźli tak wielu wrogów i kozłów ofiarnych, iż ta czarna karta historii ciągle pozostaje nie w pełni zbadana, bowiem kiedy koszmar II wojny światowej się skończył, zaś Tysiącletnia Rzesza przedwcześnie runęła, prześladowania pewnych grup zostały uznane i potępione niemal natychmiast (świat dowiedział się o tragicznej sytuacji Żydów, Polaków, Rosjan czy Romów), ale nie zabrakło i takich, których krzywdy przemilczano. Do grona tych zignorowanych zaliczali się homoseksualiści, którzy na mocy paragrafu 175 (przepis niemieckiego kodeksu karnego pochodzący jeszcze z 1871 r., który określał homoseksualizm jako przeciwny naturze nierząd) byli szczególnie szykanowani przez nazistów – po przyłapaniu na tego typu wykroczeniu, winni najpierw trafiali do więzienia, zaś po odbyciu kary, wysyłano ich, w ramach resocjalizacji, do obozów koncentracyjnych. Owe działania wychowawczo-edukacyjne na ogół bardzo źle kończyły się dla samych zainteresowanych – śmiertelność w obozach pośród homoseksualistów była wyjątkowo wysoka i wynosiła od 50% do 60%. Jednym z ocalonych był Josef Kohout (1915 – 1994), który o swoich doświadczeniach zgodził się porozmawiać z Hansem Neumannem (1914 – 1978). Neumann w latach 1965 – 1967 przeprowadził z Kohoutem serię 15 wywiadów i na ich podstawie napisał książkę Mężczyźni z różowym trójkątem, posługując się pseudonimem Heinz Heger.