"Uczennica" Osamu Dazai - O zieleni majowych ogórków

Osamu Dazai

Uczennica

Tytuł oryginału: Joseito

Tłumaczenie: Iga Rutkowska

Wydawnictwo: Akademickie Dialog

Seria: Skarby Orientu

Liczba stron: 42

Format: .epub

Jednym z objawów geniuszu słownego demiurga jest umiejętność napełnienia kreowanej postaci witalnością tak potężną, że nam, czytelnikom, trudno jest uwierzyć, iż mamy do czynienia jedynie z wytworem cudzej wyobraźni. Już po pierwszych stronach zapominamy o konturach otaczającej nas rzeczywistości i pogrążamy się w poznawaniu kogoś, kto żywo oddziałuje na naszą percepcję, nasycając ją różnorodną paletą emocji. Umowność czy też fikcyjność istnienia zupełnie nie przeszkadza nam w wydawaniu osądów dotyczących charakteru, podejmowanych wyborów czy danych zachowań i dopiero moment zadumy uzmysławia nam, że nasze reakcje odnoszą się do kogoś, kto bytuje wyłącznie na papierowych kartach. O tej potędze słowa przypomina nam choćby Osamu Dazai (1909 – 1948), autor noweli Uczennica.

"Wykluczeni" Elfriede Jelinek - O destrukcyjnych buntownikach

Elfriede Jelinek

Wykluczeni

Tytuł oryginału: Die Ausgesperrten

Tłumaczenie: Anna Majkiewicz, Joanna Ziemska

Wydawnictwo: W.A.B.

Liczba stron: 268

 

 

Destrukcyjna moc żywiołu objawia się tym, że zniszczeniom fizycznym, towarzyszą obrażenia psychiczne, jakich doznają ofiary, którym udaje się przetrwać. Te rany są o tyle fatalne, że z reguły goją się znacznie dłużej niż trwa odbudowa tego, co uległo jedynie materialnemu uszkodzeniu. Bez wątpienia takim potężnym, a przy tym zgubnym kataklizmem jest wojna, której echa rezonują jeszcze przez wiele lat po tym, jak umilkną ostatnie działa czy karabiny. Przypomina nam o tym choćby Elfriede Jelinek (ur. 1946), austriacka pisarka i feministka, laureatka Literackiej Nagrody Nobla w roku 2004, autorka powieści Wykluczeni.

Agnieszka Jelonek "Koniec świata, umyj okna" - O zachowywaniu pozorów mimo nieuchronnej katastrofy

Agnieszka Jelonek

Koniec świata, umyj okna

Wydawnictwo: Cyranka

Liczba stron: 89

 

 

 

Każdy z nas obdarzony jest indywidualnym aparatem percepcyjnym, za pomocą którego rejestrujemy i przetwarzamy płynące z otaczającego nas świata bodźce. Oznacza to, że nasz byt przeżywamy w sposób wysoce niepowtarzalny, co z jednej strony gwarantuje poczucie wyjątkowości, z drugiej zaś sprawia, że nie zawsze jesteśmy w stanie zrozumieć swoich bliźnich. To, co dla nas oczywiste i klarowne, dla innych może być niezrozumiałe i zagadkowe. Na szczęście nad tymi dwoma różnymi rzeczywistościami możliwe jest rozrzucenie pomostu umożliwiającego porozumienie – takim trapem nad otchłanią obcości jest literatura, z pomocą której możemy choćby częściowo wyrazić to, co pozornie niewyrażalne. I tak, dzięki krótkiej powieści Koniec świata, umyj okna pióra Agnieszki Jelonek, możemy przekonać się, jak wygląda zmaganie się z nerwicą lękową, zaburzeniem równie podstępnym, co tajemniczym, niejednokrotnie traktowanym w kategoriach wymysłu czy fanaberii.

Anna Sudoł "Projekt" - O nadinstytutionalizacji sztuki

Anna Sudoł

Projekt

Wydawnictwo: Korporacja Ha!art

Seria: Prozatorska pod redakcją Piotra Mareckiego

Liczba stron: 348

 

 

Fałszywe grymasy zadowolenia, nieszczere uśmiechy potakiwania, pochlebcze szczerzenie się – ileż można to znosić? Każdy z nas ma w sobie granicę, po przekroczeniu której wylewa się z nas nagromadzona frustracja i złość. Takie upusty mogą przynosić ulgę i wytchnienie, jeśli gniewem, tym narowistym koniem lubującym się w kłusowaniu w przypadkowych kierunkach, uda się nam stosownie pokierować. Bo przy odpowiednim wysiłku nasze wzburzenie może zostać przekute w coś na tyle trwałego, że zaklniemy w tym prześladujące nas traumy i złe emocje. Wydaje się, że takim właśnie tworem jest powieść Projekt autorstwa Anny Sudoł (ur. 1990).

Dunya Mikhail "Pszczelarz z Sindżaru" - Korzenie desperacji

Dunya Mikhail

Pszczelarz z Sindżaru 

Tytuł oryginału: Fi suk as-sabaja

Tłumaczenie z j. ang.: Robert Sudół

Wydawnictwo: Otwarte

Liczba stron: 296

 

 

Wojna to klęska humanitaryzmu, bowiem zbrojny konflikt stwarza warunki, w których de facto obowiązuje prawo silniejszego, co katalizuje zachowania podłe, małostkowe i nikczemne. Moralność musi ustąpić ideologii, która kategoryzuje ludzi, przyklejając im łatki „swoich” oraz „wrogów”, przyzwalając zarazem, by pechowcom zaklasyfikowanym jako „przeciwnicy”, odbierać godność na wszelkie możliwe sposoby. Doraźne sądy napędzane emocjami oraz uprzedzeniami zastępują sprawiedliwość, co jest zarzewiem ogromnych dramatów, których ofiarą padają z reguły ci, którzy wcale nie chwytają za broń, tj. starcy, dzieci oraz kobiety. To właśnie takie ekstremalne warunki stanowią test charakteru danego człowieka – w konfrontacji z czymś nieznanym, straszliwym, wymykającym się ludzkiej zdolności pojmowania, przestają liczyć się słowne deklaracje, zaś istotne stają się czyny i działania, dzięki czemu mogą narodzić się prawdziwi bohaterowie. Do grona takich szlachetnych herosów z pewnością można zaliczyć Abd Allaha, kluczową postać książki Pszczelarz z Sindżaru pióra Dunyi Mikhail (1965), pochodzącej z Iraku amerykańskiej poetki, tłumaczki i dziennikarki.

Stanisław Lem i Bajki robotów w DKK

audiobook

Bajki robotów

by Stanisław Lem

czyta: Borys Szyc
Wydawnictwo Literackie 2012
ISBN: 9788308049983

Lekturą listopada 2021 w moim, czyli rawskim, Dyskusyjnym Klubie Książki były Bajki robotów Stanisława Lema. Tego akurat pisarza bardzo lubię, a jeszcze bardziej doceniam, nie tylko jako polskiego, ale światowego tytana SF i literatury w ogóle. Pierwszym moim kontaktem z jego dorobkiem była powieść Eden, którą czytałem jeszcze w szkole podstawowej, potem było kilka innych książek. Choć dobrze wspominam lekturę bardzo podobnego do Bajek robotów dzieła, czyli Cyberiady, to nie pamiętałem już, czy Bajki robotów też w przeszłości czytałem. Mogło się okazać, że tak, albo że nie...

Carson McCullers "Serce to samotny myśliwy" - O potędze ciszy

Carson McCullers

Serce to samotny myśliwy

Tytuł oryginału: The Heart is a Lonely Hunter

Tłumaczenie: Jadwiga Olędzka

Wydawnictwo: Czytelnik

Seria: Nike

Liczba stron: 503

Słowo, rozumiane jako zespół dźwięków, którym przypisane jest określone znaczenie, jest podstawą komunikacji. Tyle, że kiedy słów jest zbyt wiele, zamiast informacją, raczeni jesteśmy kakofonią, z której nie sposób wyłowić żadnych treści. Kiedy wszyscy naraz starają się coś powiedzieć, żeby zostać usłyszanym, podświadomość nakazuje coraz mocniej podnosić głos, by wreszcie zacząć krzyczeć, co szybko prowadzi do chaosu, dla którego lekiem okazuje się być cisza. Cisza ucząca cierpliwości, pokory oraz wyrozumiałości, nie mogąca jednak uchronić nas przed samotnością, na którą z reguły skazujemy się sami, poprzez zasklepienie się w naszych egoistycznych skorupach. Przypomina nam o tym amerykańska pisarka Carson McCullers (1917 – 1967), autorka powieści Serce to samotny myśliwy.

Kobieta w klatce - pierwsze spotkanie z Jussim Adler-Olsenem

Jussi Adler-Olsen

Kobieta w klatce

(tyt. oryg. Kvinden i Buret)
Departament Q, #1
(Afdeling Q, #1)
tłumaczenie: Joanna Cymbrykiewicz
czyta: Janusz Zadura
ISBN: 9788381102414

Kiedyś kolejne części serii powieściowych, które przypadły mi do gustu, czytałem jedną po drugiej. Prędko się musiałem od tego odzwyczaić. Raz, że przyjemność kończyła się szybko. Dwa, że potem mogło przez dłuższy czas nie trafić się nic równie dobrego. Od jakiegoś więc czasu cykle, które mi się spodobały, dawkuję sobie z umiarem, przeplatając ich kolejne odsłony nowymi powieściami i poszukując wciąż nowych książkowych seriali, które wzbudziłyby moją sympatię. W ramach takich właśnie eksploracji rynku wydawniczego trafiłem na serię Departament Q pióra duńskiego pisarza, wydawcy, redaktora i przedsiębiorcy o nazwisku tak długim, że w pełnej wersji raczej nie nadaje się na okładkę książki - Carl Valdemar Jussi Henry Adler-Olsen. Mimo, iż pisarz ten zebrał imponującą kolekcję nagród i wyróżnień, szczególnie za powieści kryminalne ze wspomnianego wyżej cyklu, to jednak pierwsza jego odsłona zatytułowana Kobieta w klatce nie zebrała szczególnie pochlebnych recenzji, zwłaszcza wśród polskich czytelników. Mimo tego postanowiłem po nią sięgnąć, w ramach próbowania nowych smaków, decydując się, skoro była już dostępna wersja audio, na, jak to się kiedyś mówiło, książkę czytaną.