„Stramer” Mikołaja Łozińskiego - kolejna wariacja nostalgii za żydowskim przedwojniem

Stramer

Mikołaj Łoziński

440 pages, Hardcover
First published October 16, 2019
Format: 440 pages, Hardcover
Published: October 16, 2019 by Wydawnictwo Literackie
ISBN 9788308069462

Lekturą stycznia 2023 w Rawskim Dyskusyjnym Klubie Książki był „Stramer” Mikołaja Łozińskiego. Dla miłośników szufladkowania - powieść tę określiłbym jako obyczajówkę, minisagę w klimatach międzywojennego polskiego żydostwa. W klubie książka dostała dobre notki - 8 z 13 klubowiczek i klubowiczów stwierdziło, że im się podobała (3/5), 2, że im sie bardzo podobała (4/5) i 2, że była rewelacyjna (5/5). Mnie nie zachwyciła, choć była OK (2/5). Co najciekawsze, klubowicze dający najwyższe oceny jednocześnie stwierdzili, że tak naprawdę ta książka jest o niczym.

Mocną stroną dzieła jest oczywiście klimat żydowskiego, polskiego międzywojnia, jaki od razu skojarzył mi się z „Królem” Twardocha, który to jednak był dużo lepszy, nawet z tym niepotrzebnym i psującym całość kaszalotem. Innym klubowiczom skojarzył się, ze względu na sagopodobność, ze „Złotym wiekiem” Jana Guillou, jednak Guillou też został oceniony wyżej, gdyż skrytykowano skrótowość powieści Łozińskiego; próba zmieszczenia sagi w jednym tomie wymusiła płytkie potraktowanie postaci, wydarzeń i ogólny niedosyt czytelniczy.

Dla mnie największą wagą Stramera jest kiepskie wprowadzenie bohaterów. Łoziński pokazuje ich wielu jednocześnie, nie podając często niemal niczego poza imieniem i nazwiskiem, niczego co pozwalałby czytelnikowi wejść w skórę postaci. Gdy czytam dobrą książkę, wyobrażam sobie świat przedstawiony tak, jakbym oglądał film, czasami nawet jakbym się do tego świata przeniósł. Podczas lektury „Stramera” to uczucie miałem tylko momentami, gdyż postacie były prawie zawsze tylko imionami, nazwiskami, koligacjami, wykonywanymi zajęciami i odgrywanymi rolami społecznymi. Kreacja postaci i ich wprowadzenie zostało tak położone, że wątpię czy w przypadku audiobooka, gdzie nie można się cofnąć kilka kartek do tyłu, odbiorcy będą się w stanie połapać kto jest kto. 

Reasumując - książka może nie jest zła, ale jest tyle książek naprawdę dobrych, że życia nie starczy, więc należy polować na tej nalepsze, a do tych „Stramer” na pewno nie należy.

Wasz Andrew

P. S. Ukraina wciąż walczy nie tylko o swoją wolność, a my, choćby w pewnym stopniu, możemy pomóc jej obrońcom i obrończyniom, w tym także naszym chłopakom na froncie. Każde wsparcie i każda wpłata się liczy! https://zrzutka.pl/nc3hm5

Mikhail Zygar - „Wszyscy ludzie Kremla. Tajne życie dworu Władimira Putina”

Michaił Zygar (Mikhail Zygar, Михаил Зыгарь)

Wszyscy ludzie Kremla. Tajne życie dworu Władimira Putina

Вся кремлевская рать: Краткая история современной России

Tomasz Ignaczak (Narrator)
audiobook
Published April 21, 2022 by Agora
ISBN 9788326839559

Notka wydawcy na okładce książki Mihaiła Zygara kompletnie mnie nie przekonała, za to sama książka wręcz odwrotnie.

Dziś już nikt chyba nie wierzy, że Rosja jest takim samym państwem jak inne, no może poza wyjątkiem wyborców pana, o którym sami Rosjanie mówili, że jest ich człowiekiem w Warszawie. Jakim jednak krajem jest Rosja, a co ważniejsze - dlaczego taka jest? O ile „Wszyscy ludzie Kremla” nie są najlepszym źródłem do zrozumienia Rosji i znalezienia odpowiedzi na te pytania, tutaj polecałbym raczej zacząć choćby od „Archipelagu Gułag” Sołżenicyna, to jednak jest prześwietną propozycją by dokładniej poznać i zrozumieć to, co się w Rosji działo od upadku Jelcyna do zajęcia Krymu przez Rosję, do zrozumienia kim jest Putin oraz kim na pewno nie jest. I, niestety, podobnie jak w przypadku innych dobrych opracowań o Rosji, znów mam wrażenie, że w zdecydowanej większości politycy, również polscy, w ogóle nie czytają i swoje wyobrażenia o Rosji budują nie na powszechnie znanych faktach, a na własnych życzeniach i niczym nieuzasadnionych przeświadczeniach, o ile nie na rosyjskiej propagandzie i podszeptach rosyjskich agentów wpływu.

Dzieło Michaiła Zygara poznałem w formie książki czytanej i jest to równie dobry wybór jak druk - lektor daje radę!

Polecam gorąco i z pełnym przekonaniem - to naprawdę must read dla każego

Wasz Andrew

P. S. Ukraina wciąż walczy nie tylko o swoją wolność, a my, choćby w pewnym stopniu, możemy pomóc jej obrońcom i obrończyniom, w tym także naszym chłopakom na froncie. Każde wsparcie i każda wpłata się liczy! https://zrzutka.pl/nc3hm5

"Świetlista republika" Andrés Barba - Dziecięca rebelia

Andrés Barba

Świetlista republika

Tytuł oryginału: Republica luminosa

Tłumaczenie: Katarzyna Okrasko

Wydawnictwo: Filtry

Liczba stron: 148

Format: .epub

 

 

Niejeden dorosły człowiek jest głęboko przeświadczony, iż w jego rękach znajduje się monopol na posiadanie racji. Niejako z założenia przyjmuje się, że starsi wiedzą lepiej, że więcej rozumieją, że to do nich kierowane są wszelakiej maści zapytania, że to oni są tymi, którzy objaśniają meandry skomplikowanej rzeczywistości. Z tego względu zrozumiałym jest fakt, że grupa małolatów nie zamierzająca podporządkować się i uznać autorytetu innych, postrzegana jest w kategoriach zagrożenia, z którym prędzej czy później trzeba będzie się skonfrontować. Tyle, że walka z niebezpieczeństwem na poły realnym, a na poły wyobrażonym, ma swoją cenę, nierzadko bardzo wysoką, o czym pięknie przypomina nam Andrés Barba, hiszpański pisarz i tłumacz, autor powieści Świetlista republika.

„Powrót Lwa” Nelsona DeMille - minimalny spadek formy

Nelson DeMille

Powrót Lwa

John Corey #5

First published June 8, 2010
Original title The Lion
This edition:
Paperback

translator Zofia Wawrzyniak
Published November 10, 2010
ISBN 9788376701042

Jeśli chodzi o powieść sensacyjną łącznie ze wszystkimi pokrewnymi i przenikającymi się z nią gatunkami, od szpiegowskiej i kryminalnej po thriller, DeMille niewątpliwie plasuje się w ścisłej światowej czołówce wszechczasów. Jak dotąd na jego powieściach nigdy się nie zawiodłem. Powrót Lwa, piąta część cyklu o Johnie Coreyu, może nie jest tak oryginalna i zaskakująca jak poprzednie, ale pewnie dlatego, że to sequel części drugiej (Gra Lwa), więc pewne rzeczy są oczywiste, inne łatwe do przewidzenia. Samodzielnie byłaby to nie rewelacyjna, ale wciąż bardzo dobra powieść z pogranicza thrillera, sensacji i powieści detektywistycznej, ale i tak trzeba ten cykl czytać po kolei (zaczynając od Śliwkowej Wyspy), a całość przygód Johna Coreya jak dotąd jest fantastyczna. Mam nadzieję, że ten minimalny spadek formy autora jest tylko chwilowy i już się nie mogę doczekać lektury następnej części.

No i łyżeczka dziegciu. To wydanie jest kolejnym przykładem arogancji tłumaczek, które myślą, że jak zdobyły zawód, to już wszystkie rozumy zjadły, co zwalnia je nie tylko z tego, by wiedzieć, ale i by myśleć. Jaki trzeba prezentować poziom umysłowy i jakie mieć pokłady zadufania w swą nieomylność, by przetłumaczyć glock kaliber .40 jako kaliber 40 mm? .40 to 10,16 mm, a 40 mm to kaliber działka, ale nie broni strzeleckiej. Jak można raz pisać, że glock to pistolet, a akapit dalej, że rewolwer? Jak można raz pisać, że lecą helikopterem, a chwilę później, że samolotem? Lepiej niech ta pani tłumaczy romanse, bo tłumaczenie tego typu literatury wychodzi jej żenująco.

Wasz Andrew

P. S. Ukraina wciąż walczy nie tylko o swoją wolność, a my, choćby w pewnym stopniu, możemy pomóc jej obrońcom i obrończyniom, w tym także naszym chłopakom na froncie. Każde wsparcie i każda wpłata się liczy! https://zrzutka.pl/nc3hm5

"Żółty książę" Wasyl Barka - Jeszcze jeden rozdział stalinowskiego terroru

Wasyl Barka

Żółty książę

Tytuł oryginału: Жовтий князь

Tłumaczenie: Maciej Piotrowski

Wydawnictwo: Kolegium Europy Wschodniej

Liczba stron: 316

Format: .epub

Za sprawą powieści Czarny obelisk autorstwa niemieckiego pisarza Ericha Marii Remarque, do Józefa Stalina na stałe przylgnęły słowa, że: Jedna śmierć to tragedia, milion – to statystyka. Dziś nie sposób ustalić, czy ów rewolucjonista bolszewicki sprawujący dyktatorską władzę w Związku Socjalistycznym Republik Radzieckich w latach 1922 – 1953, faktycznie wyrzekł tego typu zdanie, ale pewne jest, że w okresie jego panowania panował masowy, państwowy terror, który pochłonął życie ponad 20 milionów ludzi. Jednym z rozdziałów wielkiej księgi tragedii i krzywd, pisanej latami przez Stalina jest Hołodomor, klęska głodu wywołana na terenie Ukraińskiej SRR przez komunistyczne władze Związku Sowieckiego w latach 1932 – 1933 jako odpowiedź na sprzeciw ludności wiejskiej wobec kolektywizacji rolnictwa i ściągania obowiązkowych, nieodpłatnych dostaw płodów rolnych w ilościach przekraczających realne możliwości produkcyjne wsi. Według różnych szacunków, katastrofa do której doprowadzono z rozkazu samego Stalina, pochłonęła od 3 do nawet 12 milionów ofiar. Ofiar, które wbrew staraniom radzieckich oficjeli i dygnitarzy, nigdy nie zostały zapomniane, i które upamiętnił m.in. Wasyl Barka (1908 – 2003), amerykański prozaik ukraińskiego pochodzenia, poeta, tłumacz i literaturoznawca, autor powieści Żółty książę.

Rachel Abbot „Zamknij drzwi” - Tom Douglas po raz dziewiąty

Zamknij drzwi

(DCI Tom Douglas #9)

by

Rachel Abbott

Adrian Napieralski (Translator),
Anna Szymańczyk (Narrator)
audiobook
Published by Wydawnictwo Filia (first published January 16th 2020)
Original Title
Right Behind You

Seria o seria brytyjskim policjancie Tomie Douglasie pióra Rachel Abbot łącząca w sobie elementy thrillera, powieści detektywistycznej, obyczajowej i psychologicznej może nie jest moim numerem jeden, ale jednak śmiało mogę ją zaliczyć do ulubionych. Polski tytuł jak zwykle z kosmosu wzięty i nijak mający się do oryginalnego ani do treści książki. Wybrałem formę audio i choć zwykle kobiety czytają dużo gorzej niż płeć przeciwna, to jednak Anna Szymańska dała radę. W pierwszej chwili zapowiada się na nudę, ale potem... będzie się działo! Fabuły nie będę zdradzał, i tak cykl trzeba poznawać po kolei, ale jest dobrze! Może nie aż tak świetnie jak poprzednim razem, ale to i tak kawał wciągającej opowieści z pogranicza wspomnianych wcześniej gatunków. Bardzo wyraźne jest przeniesienie uwagi z protagonisty cyklu powieściowego na osoby występujące tylko w tym epizodzie i ten chwyt świetnie się udał. Polecam zdecydowanie, ale jak wspomniałem tylko tym, którzy poznali już wszystkie poprzednie tomy (każdy kolejny zawiera odniesienia do poprzednich i następstwa wydarzeń, które w nich miały miejsce). 

Wasz Andrew

„Zaślepienie” - krwawy debiut Karin Slaughter

Zaślepienie

(Grant County #1)
by

Karin Slaughter

Piotr Kuś (Translator)
Paperback, 413 pages
Published July 2013 by Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.

(first published May 1st 2001)
Original Title
Blindsighted
ISBN 9788377479032

Pierwszym moim czytelniczym spotkaniem z twórczością amerykańskiej pisarki Karin Slaughter było fascynujące Miasto Glin, więc postanowiłem znów sięgnąć po coś z jej dorobku. Padło na powieściowy debiut tej autorki z 2001 - Zaślepienie, miks powieści detektywistycznej i thrillera. No - tym razem nie było aż tak świetnie. Modus operandi sprawcy na siłę krwawy, na modłę amerkańską, choć niestety rzeczywistość czasem przerasta nawet taką fikcję. Epilog nie to, że nierealny, ale nagły, krótki i w ostatnim możliwym momencie, więc gdy napięcie i zaciekawienie czytelnika nieco opada, a po pozostawia uczucie pewnego zawodu. Mimo tego niezła pozycja, choć raczej tylko dla miłośników gatunku. No, ale to debiut, więc pamiętając wspomniane Miasto Glin na pewnie jeszcze po coś z dorobku Karin Slaughter sięgnę.

Wasz Andrew

"Świetlana droga. Obóz koncentracyjny w Doniecku" Stanisław Asiejew - Brzemię ocalonego

Stanisław Asiejew

Świetlana droga. Obóz koncentracyjny w Doniecku

Tytuł oryginału: «Світлий шлях»: історія одного концтабору

Tłumaczenie: Marcin Gaczkowski

Wydawnictwo: Kolegium Europy Wschodniej

Liczba stron: 191

Format: .epub

W Przesłaniu Pana Cogito Zbigniew Herbert uczy nas:  

(…)
ocalałeś nie po to aby żyć
masz mało czasu trzeba dać świadectwo
(…) [1]

Zejście do podziemi, do kazamatów stworzonych ludzką ręką, kierowaną najprymitywniejszymi i najbardziej brutalnymi instynktami to doświadczenie traumatyczne, wyniszczające, destrukcyjne. Człowiek, skonfrontowany ze słabością i ułomnością moralną bliźniego ubranymi w zinstytucjonalizowane tortury naznaczone sadyzmem i perwersją, ma prawo zwątpić w niejeden aspekt cywilizacji, w szlachetne idee humanitaryzmu, w samo człowieczeństwo czy w sens istnienia. A gdy piekielne kręgi przekracza istota potrafiąca władać piórem, to na jej barkach – oprócz przeżytego cierpienia – złożony zostaje jeszcze jeden ciężar, jakim jest powinność opisania zaznanego zła. Wciąż niezagojone rany trzeba na nowo otworzyć, by raz jeszcze zanurzyć się w bagnie gehenny – zrodzone tym sposobem świadectwo to wyraz szacunku, dla tych, którzy wciąż są zniewoleni. Nadto to przypomnienie dla nas, żyjących w cieple i spokoju, że pokój nie jest wartością trwałą, że nieustannie należy o niego walczyć, że świat wciąż pełen jest osobników, którzy chcieliby innym narzucić swoje wizje, wszelki opór dławiąc tępą siłą. Brzemię, jakie niesie ocalony jest ogromne, dlatego doceniajmy tych, którzy mają odwagę się z nim zmagać. A że nie jest to łatwa walka, możemy przekonać się sięgając po książkę Świetlana Droga. Obóz koncentracyjny w Doniecku autorstwa Stanisława Asiejewa (ur. 1989), ukraińskiego dziennikarza i pisarza.