O własnym wnętrzu

„Jakiż inny loch jest tak ciemny, jak własne serce! Jaki strażnik tak nieubłagany, jak własne ja?”

Nathaniel Hawthorne

przytoczone w książce Efekt Lucyfera Philip Zimbardo

O wykrętach

„Rozsądni ludzie dają się zwodzić i wciągać w nieracjonalne działania pod wpływem wielu zamaskowanych sytuacji dysonansowych.* Psychologia społeczna daje mocne dowody, że kiedy tak się dzieje, mądrzy ludzie robią głupie rzeczy, rozsądni – szalone, a moralni – niemoralne. Później przedstawiaj „dobre” racjonalizacje tego, dlaczego zrobili to, czego nie mogą się wyprzeć. Ludzie są nie tyle racjonalni, co biegli w racjonalizowaniu – tłumaczeniu sprzeczności między własną moralnością a działaniami z nią niezgodnymi.”

Efekt Lucyfera Philip Zimbardo

* Dysonans poznawczy pomiędzy odgrywaną rolą społeczną a własnymi prywatnymi przekonaniami (przyp. AV)

O szufladkowaniu

Przypomina mi się wietnamskie powiedzenie, przypisywane buddyjskiemu mnichowi Thich nhat Hanh: „Aby walczyć ze sobą, małe pisklęta z tej samej wioski malują swoje twarze na różne kolory”. To oryginalny sposób na opisanie tego, jak deindywidualizacja ułatwia przemoc.

Efekt Lucyfera Philip Zimbardo

O smakowaniu władzy

(ilustracja z przebiegu eksperymentu Milgrama)

„Nasze poczucie władzy jest intensywniejsze, gdy uda nam się złamać ludzkiego ducha niż wtedy, gdy zdobędziemy ludzkie serce”


Eric Hoffer, The Passionate State of Mind (Żarliwe stany umysłu, 1954)

prztoczone w książce Efekt Lucyfera Philip Zimbardo

O alchemii przemiany osobowości

„Dobre dyspozycje zostały przeciwstawione złej sytuacji. (...)
(...) Granica między dobrem a złem, która kiedyś wydawała się nieprzenikalna, okazała się jak najbardziej możliwa do przekroczenia”

o znaczeniu i przesłaniu SEW  Efekt Lucyfera Philip Zimbardo

O stworzeniu człowieka

„Wszyscy jesteśmy królikami doświadczalnymi w laboratorium Boga…
Praca nad ludzkością jest zaledwie rozpoczęta.”


Tennessee Wiliams, Camino Real (1953)

cytat użyty w książce  Efekt Lucyfera Philip Zimbardo

"Syn swego kraju" Richard Wright - Gniewne wołanie czarnego proroka

 

Syn swego kraju

Richard Wright

Tytuł oryginału: Native Son

Tłumaczenie: Zofia Kierszys

Wydawnictwo: Państwowy Instytut Wydawniczy

Seria: Współczesna Proza Światowa

Liczba stron: 398

Richard Wright, urodzony w 1908 roku w Roxie, zmarły w 1960 roku w Paryżu, to amerykański pisarz, czołowy przedstawiciel prozy murzyńskiej. Wright przyszedł na świat w stanie Missisipi, na Południu Stanów Zjednoczonych, w samym centrum najbardziej reakcyjnego oraz skrajnie rasistowskiego środowiska. Jako młody chłopiec stracił rodziców, dzieciństwo spędził wychowywany przez ubogich krewnych oraz w sierocińcu. Wright uczęszczał do liceum, ale nie udało mu się go ukończyć ze względów finansowych. Młody człowiek był jednak głodny wiedzy, którą zdobywał na własną rękę, masowo czytając książki. W kolejnych latach, tak jak i cała rzesza Murzynów, Wright wziął udział w wyjściu z domu niewoli, próbując odnaleźć szczęście w północnych miastach USA, które jawiły się wówczas jako swoista ziemia obiecana. W ten sposób, w 1927 roku Wright trafił do Chicago, gdzie imał się różnych zajęć. Tragarz, goniec, zwykły robotnik. Dopiero w roku 1934 udało mu się zatrudnić jako dziennikarz. Trzy lata później, w roku 1937 Wright przeniósł się do Nowego Jorku. W tym samym roku wydał zbiór opowiadań Uncle Tom's Children, w których poruszał tematykę linczów, jakie biała ludność Południa przeprowadzała na obywatelach czarnej społeczności. Bardzo jaskrawe ukazanie samosądów, pełnych brutalności i przemocy, których podłożem były uprzedzenia rasowe, zapewniło Wrightowi spory rozgłos. Pisarz, a przez lata robotnik, żywił spore nadzieje wobec komunizmu, który w jego mniemaniu mógł doprowadzić do narodzin nowego społeczeństwa, które wolne byłoby od czarno-białych uprzedzeń. W latach 1932 – 1944 pisarz był członkiem Komunistycznej Partii Stanów Zjednoczonych. Jednak zarówno komunizm, jak i mit amerykańskiego snu, zgodnie z którym w USA każdy może odnieść sukces, okazały się niewypałem i rozczarowaniem. Rozgoryczony Wright opuścił Stany Zjednoczone i 1947 roku przyjął obywatelstwo francuskie, zamieszkując na stałe w Paryżu. W roku 1940, a więc żyjąc jeszcze w Stanach Zjednoczonych, Wright napisał powieść, która zapewniła mu miejsce w panteonie najwybitniejszych twórców literatury amerykańskiej. Syn swego kraju (Native Son) uchodzi za czołowe osiągnięcie Richarda Wrighta, który na koncie posiada kilka innych powieść. Jednak w mniemaniu krytyki, żadne inne dzieło nie było już w stanie osiągnąć pułapu, na który pisarz wspiął się w Synu swego kraju.

O tożsamości

„…większość ludzi uczestniczących w tym badaniu czerpie swoje poczucie tożsamości i zadowolenia z bezpośredniego otoczenia, nie zaś ze swojego wnętrza, i z tego powodu załamali się – po prostu nie mogli wytrzymać napięcia – nie mieli w sobie niczego, co pozwoliłoby im przetrwać to wszystko.”

Więzień Jerry-5486

Efekt Lucyfera Philip Zimbardo